AI có thể khiến 11 triệu lao động Mỹ phải chuyển nghề vào năm 2035

McKinsey ước tính khoảng 11 triệu lao động Mỹ — tương đương 7% số người đang đi làm — có thể cần chuyển sang nghề khác vào năm 2035. Con số này nằm trong khoảng 6–16 triệu, tùy tốc độ áp dụng tự động hóa và mức độ công nghệ làm thay đổi nhu cầu lao động. Đây là dự báo về việc chuyển đổi nghề nghiệp, không phải khẳng định rằng tất cả những người bị ảnh hưởng sẽ mất việc hoặc thất nghiệp lâu dài. 17

Tốc độ chuyển nghề có thể tăng đáng kể

Theo Bloomberg, nếu kịch bản trung tâm của McKinsey xảy ra, số lao động Mỹ đổi nghề mỗi năm có thể tăng khoảng gấp ba so với mức lịch sử khoảng 215.000 người một năm. Đây là cách hình dung quy mô điều chỉnh mà thị trường lao động có thể phải trải qua, chứ không có nghĩa số người chuyển nghề sẽ tăng đều đặn từng năm hay dự báo này chắc chắn thành hiện thực. 1

Những nhóm việc làm nào dễ chịu sức ép?

McKinsey nêu các công việc hỗ trợ văn phòng và hành chính, bán lẻ và bán hàng, cùng vận tải và logistics trong số những lĩnh vực có thể tập trung việc làm suy giảm. Báo cáo cũng ước tính hơn 70% mức suy giảm việc làm có thể rơi vào hai nhóm thu nhập thấp nhất. Điều đó cho thấy người làm các công việc lương thấp có thể đối mặt với nhiều trở ngại hơn khi tìm vị trí mới — nhưng không có nghĩa mọi công việc trong những lĩnh vực này sẽ biến mất. 7

Chuyển sang việc mới có thể đi kèm học lại hoặc giảm thu nhập

Đổi nghề không đơn giản chỉ là chuyển từ một vị trí sang một chỗ trống khác. Công việc mới có thể đòi hỏi kỹ năng khác, còn mức lương chưa chắc giữ được như trước. Một phân tích thứ cấp về báo cáo cho biết chỉ 14% các trường hợp chuyển nghề có thể đi vào một nghề đang phát triển mà chỉ cần đào tạo lại hạn chế, đồng thời không bị giảm thu nhập. Với nhiều người, vì vậy, bài toán có thể bao gồm học thêm kỹ năng, chấp nhận thu nhập thấp hơn, hoặc cả hai. 28

Chuyển nghề không đồng nghĩa với tổng số việc làm giảm

Dự báo 11 triệu người tập trung vào những lao động có thể phải rời các nghề đang suy giảm; không nên xem đó là số việc làm bị AI xóa bỏ. Theo Forbes, kịch bản được nêu trong nghiên cứu tính đến khoảng 36 triệu việc làm có thể mất đi do AI và tự động hóa vào năm 2035, đồng thời có hơn 40 triệu việc làm được tạo ra nhờ chuỗi giá trị AI và tăng trưởng rộng hơn của nền kinh tế. Đây là các ước tính mô hình hóa biến động trên toàn thị trường lao động, không phải bảo đảm rằng người rời nghề cũ sẽ dễ dàng chuyển vào các vị trí mới. 19

Khoảng dự báo rộng và tín hiệu từ doanh nghiệp

Khoảng 6–16 triệu người phản ánh sự bất định về tốc độ áp dụng tự động hóa và ảnh hưởng của nó đến nhu cầu lao động. Một khảo sát riêng của McKinsey cho thấy năm 2025, 32% người trả lời dự đoán doanh nghiệp sẽ giảm nhân sự vì AI; một năm sau, 14% cho biết đã ghi nhận cắt giảm. Hai phần ba người trả lời năm 2026 nói AI gần như không làm thay đổi, hoặc chỉ làm thay đổi ít, tổng số nhân viên trong tổ chức của họ trong năm trước đó. Khảo sát này cho thấy kỳ vọng và tác động được ghi nhận trong ngắn hạn có thể khác nhau, nhưng không giải quyết được câu hỏi công việc sẽ biến đổi ra sao trong cả thập kỷ tới. 27

Thách thức thực tế: mở đường đến công việc mới

Báo cáo nhấn mạnh nhu cầu về kỹ năng và lộ trình để người lao động tiếp cận các công việc tương lai. Các nguồn hiện có không xác nhận một chương trình hay cam kết ngân sách cụ thể nào của chính phủ đi kèm dự báo. Vì vậy, đào tạo lại hoặc hỗ trợ thu nhập có thể được xem là những hướng ứng phó được đặt ra, chứ không phải chính sách đã được công bố như một phần của nghiên cứu. 7

Điểm đáng chú ý nhất không chỉ là số người có thể phải đổi nghề, mà còn là khả năng họ chuyển sang công việc đang phát triển mà không phải chịu chi phí học lại quá lớn hoặc mất thu nhập. Quy mô và thời điểm của sự dịch chuyển vẫn chưa chắc chắn; con số 11 triệu là ước tính trung tâm, không phải kết quả đã được định trước.