Vì sao Nhật Bản bán trái phiếu Mỹ để bảo vệ đồng yên gần mốc 160?

Những biến động lớn trong danh mục này luôn được theo dõi sát sao vì Nhật Bản quản lý một trong những quỹ dự trữ ngoại hối lớn nhất thế giới. Các dự trữ này thường được sử dụng khi chính phủ can thiệp vào thị trường tiền tệ.

Cơ chế can thiệp thường diễn ra theo cách khá trực tiếp:

• Bán tài sản bằng ngoại tệ (thường là trái phiếu Kho bạc Mỹ)
• Chuyển số tiền thu được sang đồng nội tệ
• Dùng lượng tiền đó mua đồng nội tệ trên thị trường ngoại hối

Vì vậy, việc bán trái phiếu Mỹ thường được xem là nguồn tài trợ cho hoạt động mua yên khi đồng tiền này suy yếu nhanh.

Vì sao mốc ¥160 lại quan trọng

Trong những tháng gần đây, tỷ giá USD/JPY quanh mức 160 trở thành tâm điểm của thị trường.

Khi đồng USD từng vượt qua ngưỡng này, các quan chức Nhật Bản đã đưa ra những cảnh báo mạnh mẽ bất thường với giới đầu cơ tiền tệ, khiến đồng yên bật tăng trở lại trong thời gian ngắn.

Nhiều nhà đầu tư xem mức 160 là ngưỡng can thiệp không chính thức vì Nhật Bản từng hành động khi đồng yên mất giá quá nhanh. Các báo cáo cho thấy giới hoạch định chính sách coi việc vượt xa mốc này là quá mức và có thể gây bất ổn.

Ngay cả khi chính phủ nói rằng họ không bảo vệ một con số cụ thể, khu vực này vẫn nhạy cảm vì:

• Đồng yên yếu khiến chi phí nhập khẩu năng lượng và thực phẩm tăng mạnh
• Áp lực lạm phát gia tăng đối với hộ gia đình và doanh nghiệp
• Các vị thế đầu cơ trên thị trường tiền tệ thường tăng tốc khi những mốc tâm lý bị phá vỡ

Sự kết hợp đó khiến việc đồng yên giảm nhanh gần mốc 160 rất khó bị các nhà hoạch định chính sách bỏ qua.

Vì sao Nhật Bản thường cảnh báo trước khi can thiệp

Thông thường, Nhật Bản bắt đầu bằng “can thiệp bằng lời nói” trước khi chi hàng chục tỷ USD để mua bán ngoại tệ.

Những cảnh báo này có nhiều mục đích:

• Ngăn chặn đầu cơ chống lại đồng yên. Nếu thị trường tin rằng can thiệp sắp xảy ra, nhiều nhà giao dịch sẽ đóng vị thế bán yên trước.
• Phát tín hiệu lo ngại về kinh tế. Đồng yên yếu làm tăng chi phí nhập khẩu và gây áp lực lạm phát.
• Tăng hiệu quả can thiệp thật. Khi thị trường đã chuẩn bị cho sự đảo chiều, chi phí để đảo ngược xu hướng có thể thấp hơn.

Tại sao việc bán trái phiếu Mỹ lại quan trọng với thị trường toàn cầu

Hành động của Nhật Bản không chỉ ảnh hưởng đến thị trường tiền tệ mà còn tác động tới thị trường trái phiếu toàn cầu.

Các chính phủ nước ngoài đang nắm giữ hàng nghìn tỷ USD trái phiếu Kho bạc Mỹ. Khi một nhà đầu tư lớn bán ra, hai tác động có thể xảy ra:

• Nguồn cung trái phiếu tăng, khiến giá giảm và lợi suất tăng
• Chi phí vay tăng, ảnh hưởng đến lãi suất thế chấp, trái phiếu doanh nghiệp và chi phí vay của chính phủ Mỹ

Nếu việc bán chỉ mang tính tạm thời để phục vụ can thiệp tiền tệ, tác động thường khá hạn chế. Nhưng nếu các nhà quản lý dự trữ lớn liên tục giảm nắm giữ, cán cân cung–cầu trên thị trường trái phiếu Mỹ có thể thay đổi dần theo thời gian.

Yếu tố Trung Quốc

Nhật Bản không phải quốc gia duy nhất giảm nắm giữ trái phiếu Mỹ. Dữ liệu gần đây cho thấy Trung Quốc cũng đã cắt giảm danh mục trong cùng giai đoạn, góp phần khiến tổng lượng trái phiếu Mỹ do nước ngoài nắm giữ giảm xuống.

Khi nhiều chủ nợ lớn bán ra cùng lúc, thị trường phải hấp thụ lượng cung lớn hơn, điều này có thể gây áp lực lên giá trái phiếu.

Điều đó không đồng nghĩa với khủng hoảng ngay lập tức, nhưng nó làm dấy lên câu hỏi về nhu cầu dài hạn đối với nợ chính phủ Mỹ, đặc biệt trong bối cảnh thâm hụt ngân sách và khối lượng phát hành trái phiếu vẫn ở mức cao.

Nguy cơ vòng phản hồi giữa tỷ giá và lợi suất

Một kịch bản khiến giới đầu tư lo ngại là vòng lặp tự củng cố giữa can thiệp tiền tệ và lợi suất trái phiếu:

1. Đồng yên yếu buộc Nhật Bản phải can thiệp
2. Can thiệp cần bán tài sản bằng USD
3. Bán trái phiếu Mỹ khiến lợi suất tăng
4. Lợi suất cao hơn làm đồng USD mạnh lên
5. USD mạnh khiến đồng yên lại suy yếu

Nếu vòng lặp này xảy ra, chi phí để bảo vệ đồng yên có thể ngày càng lớn.

Một đợt bán chưa đủ để gây khủng hoảng

Dù vậy, việc giảm khoảng 48 tỷ USD trái phiếu Mỹ chưa đủ để làm rung chuyển thị trường trái phiếu Mỹ, vốn là thị trường trái phiếu chính phủ lớn và thanh khoản nhất thế giới.

Các nhà quản lý dự trữ thường xuyên điều chỉnh danh mục vì nhiều lý do, từ quản lý tỷ giá đến tái cân bằng tài sản. Điều thị trường quan tâm hơn là liệu việc bán ra có trở thành xu hướng kéo dài và diễn ra ở nhiều quốc gia cùng lúc hay không.

Hiện tại, tín hiệu từ động thái của Nhật Bản mang ý nghĩa cảnh báo nhiều hơn là khủng hoảng: khi tỷ giá USD/JPY tiến gần ¥160, việc bảo vệ đồng yên đang trở nên tốn kém hơn – và tác động của nó có thể lan sang cả thị trường trái phiếu toàn cầu.