Không nên xem các vụ không kích mới được tường thuật ở Gaza như dấu chấm hết chắc chắn của lệnh ngừng bắn tháng 10/2025. Bức tranh hiện có thận trọng hơn: thỏa thuận vẫn còn trên danh nghĩa, nhưng đang mỏng đi sau từng vụ việc.
Các báo cáo ngày 30/4 và 1/5/2026 cho biết các cuộc không kích của Israel đã khiến ít nhất 4 người Palestine thiệt mạng tại Dải Gaza, đúng lúc các lãnh đạo Hamas gặp các bên trung gian ở Cairo để bàn cách khôi phục một lệnh ngừng bắn do Mỹ làm trung gian, vốn đã tồn tại khoảng 6 tháng nhưng rất mong manh [1][
2].
Câu trả lời ngắn: bị bào mòn, chưa sụp đổ
Điểm quan trọng là chưa có báo cáo nào trong các nguồn hiện có nói rằng lệnh ngừng bắn tháng 10/2025 đã bị hủy bỏ chính thức. Ngược lại, các tường thuật mô tả các bên trung gian đang tìm cách “hâm nóng” hoặc khôi phục thỏa thuận, chứ không phải thông báo thỏa thuận đã hết hiệu lực [1][
2].
Nhưng điều đó không có nghĩa tình hình ít nghiêm trọng. Một vụ tấn công xảy ra trong lúc đang có tiếp xúc ngoại giao sẽ làm xói mòn lòng tin, giúp các bên chỉ trích Israel có thêm cơ sở nói rằng thỏa thuận bị vi phạm, đồng thời cũng tạo điều kiện để Israel nhấn mạnh lập luận riêng rằng Hamas mới là bên vi phạm các điều khoản ngừng bắn [2][
14].
Vì vậy, kịch bản gần trước mắt không nhất thiết là quay lại ngay một cuộc chiến toàn diện. Điều đáng lo hơn là sự bào mòn từng bước: các vụ việc lặp lại, tuyên bố trả đũa, cáo buộc vi phạm qua lại, hạn chế chặt hơn và đàm phán bị kéo chậm vì các bên tranh cãi về chính giai đoạn hiện tại thay vì đi tiếp sang giai đoạn sau.
Điều gì vừa xảy ra?
Theo các báo cáo được công bố ngày 30/4 và 1/5, ít nhất 4 người Palestine đã thiệt mạng trong các cuộc không kích của Israel ở Dải Gaza, trong khi lãnh đạo Hamas đang gặp các bên trung gian tại Cairo để bàn cách vực dậy lệnh ngừng bắn [1][
2]. Dawn dẫn lời một quan chức Hamas nói rằng phái đoàn của nhóm này đã tới Cairo hai ngày trước đó để họp với các bên trung gian về kế hoạch Gaza của Tổng thống Donald Trump [
1].
Bối cảnh rộng hơn cũng rất đẫm máu. Dawn, dẫn lời nhân viên y tế địa phương, cho biết ít nhất 800 người Palestine đã thiệt mạng kể từ khi lệnh ngừng bắn có hiệu lực [1]. The New Arab thì đặt các cuộc không kích này trong mạch các hành động mà họ mô tả là Israel tiếp tục vi phạm lệnh ngừng bắn bằng những vụ giết hại và phá dỡ hằng ngày [
2].
Vì sao vẫn chưa thể nói lệnh ngừng bắn đã chấm dứt?
Trong ngoại giao, có một khác biệt lớn giữa một thỏa thuận bị vi phạm và một thỏa thuận bị tuyên bố kết thúc. Một lệnh ngừng bắn có thể bị tổn hại nặng, thậm chí bị nhiều bên cáo buộc vi phạm, nhưng vẫn tồn tại về mặt kỹ thuật nếu các bên chưa tuyên bố rút khỏi nó và các nhà trung gian vẫn cố giữ khung thỏa thuận.
Mẫu hình này đã xuất hiện trước đó. Tháng 10/2025, chỉ hơn một tuần sau khi lệnh ngừng bắn do Mỹ đề xuất bắt đầu, các cuộc không kích của Israel và việc được tường thuật là tạm dừng chuyển viện trợ vào Gaza đã được mô tả như một “phép thử lớn”, sau khi Israel cáo buộc Hamas vi phạm lệnh ngừng bắn [10]. Đến tháng 3/2026, Long War Journal vẫn mô tả lệnh ngừng bắn là về cơ bản còn giữ được, dù các đụng độ cường độ thấp, cáo buộc vi phạm và các chiến dịch của Israel nhằm vào Hamas vẫn tiếp diễn [
7].
Nói cách khác, thỏa thuận không nhất thiết đổ vỡ theo một khoảnh khắc duy nhất. Nó có thể bị rút ruột dần: còn tên gọi, còn kênh đàm phán, nhưng ngày càng ít khả năng ngăn bạo lực trên thực địa.
Vì sao thời điểm này làm đàm phán khó hơn?
Các cuộc tiếp xúc ở Cairo nhằm duy trì hoặc khôi phục lệnh ngừng bắn [1][
2]. Khi một cuộc không kích diễn ra trong đúng giai đoạn đó, chương trình nghị sự có thể bị đảo chiều: thay vì bàn cách thực thi thỏa thuận, các bên lại phải tranh cãi xem thỏa thuận có đang được tôn trọng hay không.
Những nút thắt vốn đã rất lớn. Lực lượng Phòng vệ Israel, tức IDF, nói lệnh ngừng bắn có hiệu lực từ ngày 10/10/2025 và mô tả giai đoạn đầu của kế hoạch 20 điểm là yêu cầu Hamas trao trả 48 con tin còn lại và giải giáp hoàn toàn [14]. Trong khi đó, các bản tóm lược công khai về kế hoạch hòa bình Gaza cho thấy đàm phán giai đoạn sau bị đình trệ vì bất đồng về trình tự thực hiện và vấn đề giải giáp: Israel muốn thấy tiến triển về giải giáp, còn Hamas nói đàm phán về giai đoạn sau chỉ nên diễn ra khi giai đoạn đầu được thực hiện đầy đủ [
4].
Trong môi trường như vậy, mỗi vụ không kích mới đều làm cái giá chính trị của nhượng bộ tăng lên. Hamas và các tiếng nói ủng hộ Palestine có thể chỉ vào thương vong để nói Israel không tôn trọng thỏa thuận [2]. Israel có thể viện dẫn danh sách các cáo buộc vi phạm của Hamas để biện minh cho hành động quân sự tiếp diễn [
14]. Khi đó, các bên trung gian phải dành sức để ngăn thỏa thuận trượt khỏi đường ray trước khi có thể bàn sâu về con tin, giải giáp, viện trợ, rút quân hay sắp xếp an ninh.
Hai cách diễn giải đối nghịch
Israel nhiều khả năng sẽ tiếp tục đặt trọng tâm vào lập luận thực thi an ninh và phản ứng trước vi phạm của Hamas. IDF đã công bố một hồ sơ liên tục về “các vi phạm lớn đối với lệnh ngừng bắn”, nói rằng Hamas vi phạm thỏa thuận và lực lượng Israel đang đáp trả các mối đe dọa hoặc cuộc tấn công [14]. Một tường thuật riêng hồi tháng 2/2026 cũng nói quân đội Israel tuyên bố đã tấn công các thành viên Hamas sau khi các tay súng Palestine xuất hiện từ một đường hầm ở Rafah [
13].
Phía Palestine và nhiều tiếng nói trong khu vực sẽ nhìn cùng những sự kiện này theo hướng ngược lại: đó là bằng chứng Israel vi phạm thỏa thuận. The New Arab viết rằng Israel tiếp tục giết người Palestine bất chấp thỏa thuận ngừng bắn tháng 10, đồng thời mô tả các vụ giết hại và phá dỡ hằng ngày là vi phạm thỏa thuận [2].
Hai câu chuyện này làm các vị trí đàm phán cứng lại. Israel có thể nói các chiến dịch an ninh là cần thiết nếu Hamas vẫn còn vũ trang hoặc hoạt động. Hamas và các bên ủng hộ có thể nói đàm phán không có ý nghĩa nếu các cuộc tấn công của Israel vẫn tiếp diễn trong thời gian ngừng bắn.
Điều gì cần theo dõi tiếp?
Câu hỏi then chốt là liệu các bên trung gian có biến các cuộc tiếp xúc ở Cairo thành một cam kết mới đối với lệnh ngừng bắn hay không. Nếu có, các vụ không kích mới nhất có thể trở thành một sự cố nghiêm trọng nữa bên trong một thỏa thuận vẫn còn vận hành. Nếu không, đàm phán có thể chuyển từ mục tiêu mở giai đoạn tiếp theo sang mục tiêu tối thiểu hơn: ngăn leo thang [1][
2].
Những tín hiệu đáng chú ý gồm:
- các bên trung gian công bố tiến triển cụ thể, hay chỉ kêu gọi xuống thang;
- Israel có công khai gắn các cuộc không kích với những cáo buộc vi phạm cụ thể của Hamas hay không, như cách họ đã làm trong các vụ việc sau ngừng bắn khác [
14];
- Hamas có tiếp tục tham gia các cuộc trao đổi tại Cairo về lệnh ngừng bắn và kế hoạch Gaza của ông Trump hay không [
1];
- quyền tiếp cận viện trợ hoặc hạn chế đi lại có bị siết chặt thêm không, giống những gì được tường thuật trong phép thử của lệnh ngừng bắn hồi tháng 10/2025 [
10];
- số liệu thương vong có tiếp tục tăng, qua đó làm áp lực lên các nhà đàm phán nặng hơn hay không [
1][
2].
Kết luận là: dựa trên bằng chứng hiện có, các cuộc không kích mới nhất chưa đánh dấu sự kết thúc chính thức của lệnh ngừng bắn tháng 10/2025. Nhưng chúng khiến thỏa thuận mong manh hơn, làm vai trò trung gian trở nên cấp bách hơn và khiến chặng đàm phán tiếp theo giữa Hamas và Israel khó đạt được hơn.






