Các đợt không kích của Israel đang làm lệnh ngừng bắn Gaza thêm chênh vênh

Các cuộc không kích mới nhất được báo cáo ở Gaza là một tín hiệu cảnh báo nghiêm trọng đối với lệnh ngừng bắn tháng 10/2025, hơn là bằng chứng rõ ràng rằng thỏa thuận đã chính thức chấm dứt. Dawn ngày 1/5 và The New Arab ngày 30/4 đều đưa tin các đợt tấn công của Israel làm ít nhất bốn người Palestine thiệt mạng, đúng lúc lãnh đạo Hamas đang ở Cairo gặp các bên trung gian để tìm cách khôi phục sức sống cho một thỏa thuận ngừng bắn do Mỹ làm trung gian đã kéo dài khoảng sáu tháng nhưng rất mong manh .

Nói cách khác, điều bị tổn hại trước mắt không chỉ là an ninh trên thực địa, mà còn là niềm tin tối thiểu để đàm phán tiếp. Các bên trung gian giờ phải ưu tiên giữ cho lệnh ngừng bắn không trượt thêm, trước khi có thể thúc đẩy các bước kế tiếp về con tin, giải giáp, viện trợ và thực thi thỏa thuận .

Điều gì đã xảy ra trong các đợt không kích mới?

Dawn đưa tin ngày 1/5 rằng các đợt tấn công của Israel đã làm ít nhất bốn người Palestine thiệt mạng tại Dải Gaza, trong khi lãnh đạo Hamas gặp các nhà trung gian ở Cairo để bàn cách tái thúc đẩy thỏa thuận ngừng bắn . The New Arab ngày 30/4 cũng nêu cùng số người thiệt mạng, dẫn lời các quan chức y tế, và mô tả các cuộc tấn công diễn ra bất chấp thỏa thuận ngừng bắn đạt được từ tháng 10 .

Kênh Cairo đáng chú ý vì đây không phải một cuộc tiếp xúc bên lề. Theo Dawn, một quan chức Hamas nói phái đoàn của nhóm đã đến Cairo hai ngày trước đó để gặp các nhà trung gian về kế hoạch Gaza của Tổng thống Mỹ Donald Trump . Dawn cũng dẫn các nhân viên y tế địa phương nói rằng ít nhất 800 người Palestine đã thiệt mạng kể từ khi lệnh ngừng bắn có hiệu lực .

Lệnh ngừng bắn tháng 10/2025 đã sụp đổ chưa?

Dựa trên các thông tin hiện có, chưa thể kết luận như vậy. Các bản tin mới nhất vẫn mô tả đây là một thỏa thuận mong manh mà các bên trung gian đang cố vực dậy, chứ không phải một thỏa thuận đã bị tuyên bố hủy bỏ . Theo Lực lượng Phòng vệ Israel, tức IDF, lệnh ngừng bắn Israel–Hamas có hiệu lực lúc 12:00 trưa ngày 10/10/2025 .

Sự khác biệt này rất quan trọng. Một lệnh ngừng bắn có thể vẫn còn hiệu lực trên giấy, nhưng bị bào mòn trong thực tế. Tháng 3/2026, Long War Journal mô tả lệnh ngừng bắn ở Gaza nhìn chung vẫn được duy trì, dù các cuộc đụng độ cấp thấp, cáo buộc vi phạm và hoạt động của Israel nhằm vào Hamas vẫn tiếp diễn . Trước đó, vào tháng 10/2025, 1News đưa tin thỏa thuận do Mỹ đề xuất đối mặt phép thử lớn sau khi Israel nói Hamas vi phạm, lực lượng Israel tiến hành không kích, và một quan chức an ninh Israel cho biết việc chuyển hàng viện trợ sẽ bị dừng cho đến khi có thông báo mới .

Các đợt tấn công mới nhất phù hợp với mô hình đó: chúng không chứng minh lệnh ngừng bắn đã chính thức đổ vỡ, nhưng làm dày thêm chuỗi sự cố có thể khiến thỏa thuận rỗng dần mà không cần một tuyên bố chấm dứt rầm rộ.

Vì sao thời điểm này gây hại cho đàm phán Israel–Hamas?

Các đợt tấn công xảy ra đúng lúc Hamas đang ở Cairo thảo luận với các nhà trung gian về nỗ lực làm sống lại lệnh ngừng bắn . Điều đó khiến trọng tâm ngoại giao bị kéo lệch: thay vì tập trung vào cách thực thi và bước sang giai đoạn tiếp theo, các nhà trung gian phải xử lý thêm thương vong mới, cáo buộc công khai và yêu cầu trấn an từ các bên.

Những vấn đề còn tồn đọng vốn đã rất gai góc. IDF nói lệnh ngừng bắn nằm trong một kế hoạch 20 điểm, trong đó giai đoạn đầu yêu cầu Hamas trao trả toàn bộ 48 con tin còn lại ở Gaza và giải giáp hoàn toàn . Một bản tóm lược công khai về kế hoạch hòa bình Gaza mô tả các cuộc đàm phán sau đó bị đình trệ vì các cuộc tấn công lặp lại của Israel sau lệnh ngừng bắn và bất đồng về việc giải giáp Hamas; Israel muốn thấy tiến triển về giải giáp, còn Hamas nói chỉ nên bàn giai đoạn hai sau khi Israel thực hiện đầy đủ giai đoạn một .

Vì thế, mỗi đợt không kích mới đều làm tranh cãi về trình tự thêm khó gỡ. Với Israel, hành động quân sự có thể được trình bày là biện pháp cưỡng chế nhằm đáp trả hoạt động của Hamas. Với Hamas và những bên ủng hộ Palestine, cùng hành động đó có thể được xem là bằng chứng Israel không tôn trọng lệnh ngừng bắn. Kết quả là ngoại giao chậm hơn, phòng thủ hơn và ít không gian hơn cho thỏa hiệp.

Hai câu chuyện đối nghịch về vi phạm

Israel đã xây dựng một hồ sơ công khai cáo buộc Hamas nhiều lần vi phạm lệnh ngừng bắn. Một trang của IDF về các vi phạm lớn liệt kê các tuyên bố của Israel cho rằng Hamas đã phá vỡ thỏa thuận kể từ khi lệnh ngừng bắn bắt đầu . Trong một vụ việc tháng 2/2026, Times of Israel đưa tin IDF nói họ đã tấn công các thành viên Hamas sau khi các tay súng Palestine xuất hiện từ một đường hầm ở Rafah .

Ở chiều ngược lại, một số tường thuật của Palestine và khu vực đặt vấn đề theo hướng đối lập. The New Arab mô tả Israel tiếp tục làm người Palestine ở Gaza thiệt mạng bất chấp lệnh ngừng bắn tháng 10, đồng thời xem các vụ giết người và phá dỡ là vi phạm thỏa thuận .

Những câu chuyện đối nghịch này không chỉ là tuyên truyền. Chúng định hình bàn đàm phán. Nếu mỗi bên dùng sự cố mới nhất để củng cố lập luận rằng bên kia mới là bên vi phạm, các nhà trung gian sẽ càng khó thúc đẩy nhượng bộ về con tin, giải giáp và tiếp cận viện trợ.

Điều cần theo dõi tiếp theo

Hướng đi của lệnh ngừng bắn sẽ rõ hơn qua cách các bên phản ứng sau các cuộc tiếp xúc ở Cairo.

• Theo dõi xem đàm phán ở Cairo có tạo ra cam kết mới đối với lệnh ngừng bắn hay chỉ dừng ở lời kêu gọi hạ nhiệt .
• Theo dõi liệu Israel có công khai liên hệ các đợt tấn công với những cáo buộc cụ thể về vi phạm của Hamas, như cách họ từng làm trong các tuyên bố trước đây về lệnh ngừng bắn .
• Theo dõi Hamas có tiếp tục tham gia thảo luận về kế hoạch Gaza của Tổng thống Trump sau các đợt tấn công hay không .
• Theo dõi khả năng viện trợ bị siết lại; một phép thử hồi tháng 10/2025 từng bao gồm việc được báo cáo là tạm dừng chuyển viện trợ sau cáo buộc Hamas vi phạm .
• Theo dõi số liệu thương vong, vì số người chết tăng sẽ khiến các nhà trung gian khó giữ trọng tâm vào lộ trình thực thi theo từng giai đoạn .

Kết luận

Các cuộc không kích mới nhất được báo cáo ở Gaza dường như đang làm lệnh ngừng bắn tháng 10/2025 căng hơn, chứ chưa chấm dứt nó. Thỏa thuận vẫn được mô tả như một khuôn khổ mà các nhà trung gian đang cố khôi phục, nhưng mỗi đợt tấn công mới lại thu hẹp không gian chính trị cho đàm phán Israel–Hamas và làm tăng nguy cơ một lệnh ngừng bắn còn tồn tại trên giấy sẽ ngày càng ít ý nghĩa trong thực tế .