Chi tiêu AI toàn cầu hướng tới 2,59 nghìn tỷ USD vào năm 2026

Điều này phản ánh một chuyển dịch lớn: AI đang đi từ giai đoạn thử nghiệm sang một thị trường công nghệ mang tính cấu trúc, tương tự cách điện toán đám mây bùng nổ trong thập niên trước.

Hạ tầng AI chiếm phần lớn ngân sách

Điểm đáng chú ý nhất trong dự báo của Gartner là tiền đang chảy vào đâu.

Phần lớn chi tiêu hiện nay tập trung vào hạ tầng AI, bao gồm:

• Máy chủ tối ưu cho AI
• hạ tầng đám mây chuyên cho AI
• hệ thống mạng tốc độ cao
• chip và bộ tăng tốc AI
• thiết bị phần cứng chuyên dụng

Nhóm này được dự đoán chiếm phần lớn thị trường AI toàn cầu.

Một số ước tính cho thấy chi tiêu cho hạ tầng AI có thể vượt 1,3 nghìn tỷ USD vào năm 2026, chiếm tỷ trọng lớn trong tổng thị trường.

Nguyên nhân rất rõ ràng: việc huấn luyện và vận hành các mô hình AI hiện đại — đặc biệt là các mô hình nền tảng và mô hình tạo sinh — đòi hỏi lượng tính toán khổng lồ. Điều đó kéo theo nhu cầu xây dựng thêm trung tâm dữ liệu, GPU, hệ thống mạng và cả hạ tầng năng lượng.

Nói cách khác, giai đoạn đầu của “cơn sốt AI” hiện nay chủ yếu là xây nền tảng vật lý và điện toán cho hệ sinh thái AI.

Phần mềm và dịch vụ AI sẽ là làn sóng tăng trưởng tiếp theo

Dù hạ tầng chiếm ưu thế hiện tại, phần mềm và dịch vụ AI được kỳ vọng sẽ trở thành lớp tăng trưởng tiếp theo.

Gartner ước tính chi tiêu cho dịch vụ AI có thể đạt khoảng 585 tỷ USD vào năm 2026 khi các doanh nghiệp triển khai AI trong hoạt động vận hành, chăm sóc khách hàng, phân tích dữ liệu và tự động hóa.

Song song đó, phần mềm AI — bao gồm ứng dụng tích hợp AI, mô hình AI và nền tảng doanh nghiệp — cũng đang tăng nhanh khi các tổ chức chuyển từ giai đoạn thử nghiệm sang tích hợp AI vào quy trình kinh doanh cốt lõi.

Khi hạ tầng đã sẵn sàng và lợi tức đầu tư (ROI) trở nên rõ ràng hơn, lớp phần mềm này có thể trở thành động lực tăng trưởng lớn tiếp theo của thị trường.

Big Tech đang tài trợ cho cuộc xây dựng hạ tầng AI

Một trong những yếu tố quan trọng thúc đẩy làn sóng chi tiêu AI là đầu tư vốn khổng lồ từ các tập đoàn công nghệ lớn.

Các công ty như Amazon, Microsoft, Alphabet (Google) và Meta đang cam kết những khoản chi chưa từng có để xây dựng trung tâm dữ liệu AI, phát triển chip chuyên dụng và mở rộng năng lực điện toán đám mây.

Theo nhiều báo cáo ngành, tổng kế hoạch chi tiêu vốn của các hãng này có thể đạt khoảng 650–725 tỷ USD vào năm 2026.

Phần lớn ngân sách này tập trung vào:

• xây dựng trung tâm dữ liệu AI quy mô lớn
• mua GPU và bộ tăng tốc AI
• nâng cấp hệ thống mạng tốc độ cao
• triển khai hệ thống làm mát và năng lượng cho trung tâm dữ liệu

Khoản đầu tư từ các “hyperscaler” này đóng vai trò như xương sống của hệ sinh thái AI toàn cầu, cung cấp năng lực tính toán cho startup, doanh nghiệp và các nhà phát triển.

Bài toán tài chính: tăng trưởng vs. dòng tiền

Tuy nhiên, quy mô đầu tư lớn cũng kéo theo một đánh đổi tài chính.

Chi tiêu vốn khổng lồ khiến nhiều công ty công nghệ chuyển dòng tiền hoạt động sang đầu tư hạ tầng dài hạn, điều này có thể làm giảm free cash flow (dòng tiền tự do) trong ngắn hạn và gây áp lực lên biên lợi nhuận.

Một số nhà phân tích cho rằng làn sóng AI đang biến nhiều công ty công nghệ vốn “nhẹ tài sản” trở thành những doanh nghiệp phụ thuộc nhiều vào hạ tầng, tương tự các ngành công nghiệp nặng hơn.

Dù vậy, ban lãnh đạo các công ty và nhiều nhà đầu tư vẫn xem đây là khoản đầu tư cần thiết để giành vị thế dẫn đầu trong nền kinh tế AI.

Dự báo này thực sự nói lên điều gì?

Dự báo của Gartner cho thấy nền kinh tế AI đang phát triển theo hướng khác với nhiều người từng nghĩ.

Thay vì chỉ là làn sóng phần mềm, AI đang trở thành một chu kỳ đầu tư hạ tầng toàn cầu — nơi chip, trung tâm dữ liệu, điện năng và mạng lưới trở thành nền tảng của cuộc cách mạng công nghệ mới.

Những bên hưởng lợi sớm nhất thường là:

• nhà sản xuất chip
• nhà cung cấp dịch vụ đám mây
• công ty mạng và thiết bị hạ tầng
• nhà vận hành trung tâm dữ liệu
• nhà cung cấp năng lượng

Trong giai đoạn tiếp theo, tăng trưởng có thể đến từ phần mềm AI, tự động hóa doanh nghiệp và năng suất do AI mang lại, được xây dựng trên nền tảng hạ tầng khổng lồ đang hình thành hôm nay.

Nói cách khác, hàng nghìn tỷ USD đang đổ vào AI không chỉ để tạo ra các ứng dụng — mà để xây dựng hạ tầng số cho thế hệ điện toán tiếp theo.