Firefox 154 có gì mới và vì sao Mozilla thay đổi lịch phát hành?

Firefox 154 không tập trung vào một tính năng “gây sốt”, mà là một bản nâng cấp thiên về sự tiện dụng, khả năng kiểm soát và quyền riêng tư. Phiên bản phát hành ngày 18/8 bổ sung lối truy cập nhanh vào các thiết lập AI, hỗ trợ sắp xếp tab bằng AI theo tùy chọn, dịch được nhiều nội dung hơn trên một trang web, tua video phản hồi nhanh hơn và mở rộng lớp bảo vệ khi website kết nối với thiết bị trong mạng nội bộ.

Đây cũng là cột mốc đáng chú ý về cách Firefox đến tay người dùng. Firefox 155 dự kiến phát hành ngày 1/9, mở đầu thử nghiệm với chu kỳ cập nhật bản ổn định hai tuần một lần, thay cho chu kỳ bốn tuần hiện nay. Mozilla vẫn để ngỏ khả năng điều chỉnh hoặc dừng thay đổi nếu lịch phát hành nhanh hơn gây ra vấn đề.

AI dễ tìm hơn nhưng vẫn không bắt buộc

Firefox 154 thêm thao tác nhanh “Manage AI” vào thanh địa chỉ. Chỉ cần nhập cụm từ này, người dùng có thể mở thẳng khu vực AI trong phần Settings mà không phải lần qua nhiều menu.

Tính năng Smart Window cũng được mở rộng. Firefox có thể đề xuất các nhóm gồm những tab đang mở có nội dung liên quan, sau đó gợi ý tên cho từng nhóm. Tính năng này đang được triển khai từng bước và được mô tả là trải nghiệm bật theo lựa chọn, có thể sử dụng mô hình ngôn ngữ trên đám mây thay vì tự động sắp xếp mọi tab trong mọi phiên duyệt web.

Điểm quan trọng là Firefox 154 chỉ làm các tùy chọn AI dễ nhìn thấy hơn, chứ không biến việc nhóm tab bằng AI thành một phần bắt buộc của trình duyệt. Smart Window có thể chưa xuất hiện với tất cả người dùng, tùy thuộc vào đợt triển khai, khu vực hỗ trợ hoặc cấu hình tài khoản.

Dịch toàn trang xử lý được cả nội dung trong iframe

Tính năng Translations của Firefox giờ có thể dịch nội dung bên trong thẻ <iframe>. Đây là những khung nhúng có thể chứa một phần nội dung độc lập với trang chính, vì vậy thay đổi này giúp bản dịch toàn trang đầy đủ hơn, hạn chế tình trạng một số khu vực vẫn giữ nguyên ngôn ngữ gốc.

Firefox cũng thực hiện nhận diện ngôn ngữ ở mọi lần tải trang. Nhờ đó, trình duyệt có thể đưa ra đề xuất dịch phù hợp hơn khi gặp một trang viết bằng ngôn ngữ khác. Tuy nhiên, ghi chú phát hành chỉ nói đến việc cải thiện trải nghiệm đề xuất dịch, không khẳng định Firefox sẽ nhận diện chính xác mọi trang web.

Tua video nhanh hơn, đặc biệt trên macOS

Firefox 154 cải thiện khả năng tua video trên nhiều hệ điều hành. Kết quả được Mozilla dẫn rõ nhất đến từ thử nghiệm trên macOS: sau khi sửa một đường xử lý giải mã video bằng phần cứng vốn gây chậm khi tua, độ trễ đo được giảm từ khoảng 260 mili giây xuống khoảng 30 mili giây.

Người dùng nhiều khả năng nhận thấy khác biệt khi kéo thanh thời gian để tua tiến hoặc tua lùi. Dù vậy, tốc độ thực tế vẫn phụ thuộc vào hệ điều hành, phần cứng, codec và website phát video.

Một loạt chỉnh sửa nhỏ giúp dùng Firefox hằng ngày dễ chịu hơn

Bên cạnh các tính năng mới, Firefox 154 còn xử lý nhiều vấn đề liên quan đến giao diện, tài liệu và khả năng tiếp cận:

• Thanh bên hoạt động đúng hơn khi Firefox chạy ở chế độ toàn màn hình trên Windows và Linux.
• Việc bôi chọn văn bản trong PDF hoạt động giống hơn với thao tác chọn chữ trên các trang web thông thường.
• Firefox tiếp tục sửa lỗi xử lý PDF và khả năng tương thích với chế độ tương phản cao, trong đó có các cải thiện cho thiết lập hỗ trợ tiếp cận.
• Khi người dùng tải lại trang ở chế độ mạnh, Firefox có thể xóa hoặc cập nhật favicon được lưu trong bộ nhớ đệm, giúp biểu tượng website hiển thị đúng phiên bản mới hơn.
• Các bản sao lưu hồ sơ được tạo trên macOS nay có thể được khôi phục trở lại trên những nền tảng máy tính để bàn được hỗ trợ, tăng tính linh hoạt khi chuyển hệ điều hành.

Đây không phải những thay đổi dễ gây chú ý trên bảng tính năng, nhưng chúng giúp giảm vướng mắc cho người thường xuyên làm việc toàn màn hình, đọc PDF bằng các thiết lập hỗ trợ tiếp cận hoặc chuyển hồ sơ Firefox giữa nhiều nền tảng.

WebSocket trong mạng nội bộ được bảo vệ chặt hơn

Firefox 154 mở rộng cơ chế Local Network Access sang các kết nối WebSocket. Khi một website cố mở WebSocket đến thiết bị trong mạng nội bộ của người dùng, Firefox có thể yêu cầu cấp quyền trước khi cho phép kết nối.

Thay đổi này mở rộng phạm vi bảo vệ sang một loại kết nối mạng khác. Nó đặc biệt đáng lưu ý với các công cụ chạy trên trình duyệt và giao tiếp với thiết bị, dịch vụ hoặc môi trường phát triển trong mạng riêng: website có thể cần được người dùng cho phép rõ ràng thì kết nối mới được thực hiện.

Vì sao Firefox 154 quan trọng hơn danh sách tính năng?

Ý nghĩa chiến lược lớn nhất của Firefox 154 nằm ở quy trình phát hành mới. Đây là phiên bản cuối cùng theo lịch bốn tuần; Firefox 155 được lên lịch vào ngày 1/9, chỉ hai tuần sau đó. Theo kế hoạch thử nghiệm, các phiên bản ổn định tiếp theo sẽ xuất hiện cách nhau hai tuần, nhằm đưa những tính năng và bản sửa lỗi đã sẵn sàng đến người dùng sớm hơn.

Với người dùng phổ thông, điều này có thể tạo ra dòng cập nhật nhỏ nhưng đều đặn hơn. Với nhà phát triển và tổ chức, việc kiểm thử theo phiên bản cũng như lập kế hoạch tương thích có thể phải diễn ra thường xuyên hơn.

Tuy nhiên, không nên xem lịch hai tuần là cam kết vĩnh viễn. Mozilla gọi đây là một thử nghiệm và cho biết sẽ theo dõi tác động của thay đổi, đồng thời có thể điều chỉnh tốc độ nếu chu kỳ mới gây ra ảnh hưởng tiêu cực.

Tóm lại, Firefox 154 là một bản nâng cấp thực dụng: AI được đưa ra gần người dùng hơn nhưng vẫn giữ tính tùy chọn, quyền riêng tư mạng nội bộ được tăng cường, còn dịch thuật, video, PDF và khôi phục hồ sơ đều có những cải thiện đáng kể. Dấu mốc có thể được nhớ lâu hơn lại là thử nghiệm phát hành hai tuần một lần bắt đầu với Firefox 155—chứ chưa phải lời hứa rằng Mozilla sẽ duy trì tốc độ này mãi mãi.