MoonRay của DreamWorks chính thức gia nhập Academy Software Foundation

Các bộ phim hoạt hình hiện đại phụ thuộc vào những hệ thống render cực kỳ phức tạp để biến cảnh 3D thành khung hình hoàn chỉnh. Một trong những công cụ như vậy — MoonRay của DreamWorks Animation — vừa bước sang giai đoạn mới khi trở thành dự án được lưu trữ chính thức trong Academy Software Foundation (ASWF). Động thái này đưa một renderer đã được kiểm chứng trong sản xuất phim vào một nền tảng mã nguồn mở trung lập nhằm thúc đẩy hợp tác cho ngành VFX, hoạt hình và sản xuất phim.

MoonRay là gì?

MoonRay là một renderer path‑tracing dùng trong sản xuất do DreamWorks Animation phát triển. Path tracing mô phỏng cách ánh sáng thực sự di chuyển và phản xạ trong môi trường bằng kỹ thuật Monte Carlo ray tracing, cho phép tạo ra ánh sáng, phản xạ và hiệu ứng chiếu sáng toàn cục có độ chân thực cao.

Công cụ này được thiết kế cho các pipeline phim hoạt hình quy mô lớn, với nhiều tính năng kỹ thuật quan trọng:

• Engine ray tracing Monte Carlo hiệu năng cao để tạo hình ảnh vật lý chính xác.
• Thư viện vật liệu vật lý (physically based materials) đã được kiểm chứng trong sản xuất để hỗ trợ shading và lighting.
• Distributed rendering thông qua framework Arras của DreamWorks, cho phép render trên nhiều máy hoặc hạ tầng cloud.
• USD Hydra render delegate giúp tích hợp với hệ sinh thái Universal Scene Description (USD) do Pixar phát triển.

Những khả năng này giúp MoonRay xử lý các cảnh cực kỳ phức tạp thường gặp trong phim hoạt hình và hiệu ứng hình ảnh hiện đại.

Renderer đứng sau các phim DreamWorks từ 2019

MoonRay không phải là công nghệ thử nghiệm. Nó đã được sử dụng trong sản xuất phim thật suốt nhiều năm.

Renderer này ra mắt trong phim điện ảnh với "How to Train Your Dragon: The Hidden World" (2019) và kể từ đó đã được dùng để render mọi phim điện ảnh của DreamWorks Animation.

Các phim sử dụng MoonRay gồm:

• How to Train Your Dragon: The Hidden World
• The Bad Guys
• Puss in Boots: The Last Wish
• Kung Fu Panda 4
• The Wild Robot
• The Bad Guys 2

Những dự án này thường có phong cách hình ảnh rất đa dạng — từ ánh sáng chân thực đến phong cách minh họa cách điệu — và yêu cầu năng lực render khổng lồ ở quy mô studio lớn.

Khi MoonRay trở thành mã nguồn mở

DreamWorks lần đầu công bố kế hoạch mở mã nguồn MoonRay tại SIGGRAPH 2022, hội nghị đồ họa máy tính lớn nhất thế giới. Sau đó, dự án chính thức được phát hành công khai vào 15/3/2023 dưới giấy phép Apache 2.0 thông qua dự án OpenMoonRay.

Giấy phép Apache cho phép bất kỳ cá nhân hoặc công ty nào:

• sử dụng phần mềm
• sửa đổi mã nguồn
• tích hợp vào sản phẩm thương mại

Điều này khiến MoonRay trở thành một renderer cấp độ sản xuất có thể tiếp cận rộng rãi ngoài hệ thống nội bộ của DreamWorks.

Việc gia nhập Academy Software Foundation có ý nghĩa gì

Academy Software Foundation được thành lập năm 2018 bởi Viện Hàn lâm Khoa học và Nghệ thuật Điện ảnh (đơn vị đứng sau giải Oscar) cùng Linux Foundation để hỗ trợ phát triển phần mềm mã nguồn mở cho ngành điện ảnh và truyền thông.

Tổ chức này đang quản lý nhiều dự án nền tảng được dùng rộng rãi trong ngành như:

• OpenEXR
• OpenColorIO
• OpenVDB
• OpenTimelineIO

Những công cụ này tạo thành nền móng kỹ thuật cho nhiều pipeline VFX và hoạt hình hiện nay.

Khi MoonRay trở thành dự án được lưu trữ trong ASWF, một số thay đổi quan trọng xảy ra:

• quản trị dự án trở nên trung lập, không còn phụ thuộc hoàn toàn vào một studio
• hạ tầng phát triển và cộng đồng đóng góp được mở rộng
• dự án có thể liên kết chặt chẽ hơn với các công cụ mã nguồn mở khác của ngành

Mô hình này giúp các studio và nhà cung cấp phần mềm yên tâm hơn khi xây dựng pipeline dựa trên công nghệ chung thay vì công nghệ do một công ty kiểm soát.

DreamWorks vẫn tiếp tục phát triển MoonRay

Việc chuyển dự án sang ASWF không có nghĩa DreamWorks rút lui. Hãng vẫn cung cấp nguồn lực kỹ thuật và đội ngũ kỹ sư để tiếp tục phát triển renderer, đồng thời khuyến khích cộng đồng bên ngoài tham gia đóng góp.

Mô hình này ngày càng phổ biến trong ngành công nghệ: một công ty phát triển công nghệ ban đầu, sau đó chuyển nó vào một tổ chức trung lập để cộng đồng và các đối tác cùng phát triển lâu dài.

Vì sao nghệ sĩ và studio quan tâm

Renderer ảnh hưởng trực tiếp đến những phong cách hình ảnh mà nhà làm phim có thể đạt được. Một renderer dành cho phim hoạt hình cần hỗ trợ cả:

• ánh sáng chân thực
• phong cách hình ảnh cách điệu

MoonRay được thiết kế để phục vụ cả hai hướng này.

Việc mở mã nguồn và đặt dưới sự quản trị của ASWF mang lại nhiều cơ hội mới:

• Studio có thể thử nghiệm renderer cấp độ sản xuất mà không cần giấy phép thương mại.
• Nhà phát triển có thể mở rộng hoặc tích hợp vào pipeline riêng.
• Nhà nghiên cứu có thể phân tích và cải tiến một kiến trúc render thực tế dùng trong phim điện ảnh.

Đối với các nghệ sĩ kỹ thuật (technical directors) và đội lighting, điều này đồng nghĩa với khả năng thử nghiệm nhiều phong cách ánh sáng và vật liệu hơn.

Xu hướng lớn của ngành VFX

MoonRay gia nhập ASWF cũng phản ánh một xu hướng rộng hơn trong ngành: các công nghệ nền tảng của pipeline sản xuất phim đang dần trở thành hạ tầng mã nguồn mở dùng chung.

Các dự án như OpenEXR, OpenColorIO, OpenUSD và giờ là MoonRay cho thấy các studio có thể hợp tác về công nghệ cốt lõi, trong khi vẫn cạnh tranh về sáng tạo, câu chuyện và phong cách nghệ thuật.

Nếu MoonRay được nhiều studio khác áp dụng, nó có thể trở thành một trong những viên gạch nền quan trọng của pipeline render hiện đại — giúp ngành công nghiệp phim và hoạt hình tiếp tục mở rộng giới hạn của kể chuyện bằng hình ảnh.