Vì sao các công ty đào Bitcoin niêm yết chuyển sang AI — và nhiều bên khó quay lại

Các công ty đào Bitcoin niêm yết ngày càng không chỉ nhìn mình như nhà sản xuất Bitcoin. Tài sản chiến lược của họ là điện đã đấu nối lưới, địa điểm được cấp phép và năng lực vận hành trung tâm dữ liệu — những thứ có thể đem cho khách hàng AI hoặc điện toán hiệu năng cao (HPC) thuê.

Theo báo cáo khai thác Bitcoin quý II/2026 của CoinShares, AI/HPC có thể mang lại lợi nhuận cao hơn trên mỗi megawatt (MW), đồng thời tạo ra dòng tiền theo hợp đồng thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào giá Bitcoin và độ khó mạng lưới. Khi công suất đã được cải tạo và ký cho khách thuê dài hạn, việc quay lại đào Bitcoin không còn là thao tác đơn giản kiểu bật lại dàn máy ASIC.34

Bài toán kinh tế: lợi nhuận trên mỗi MW cao hơn

CoinShares ước tính hạ tầng AI/HPC tạo lợi nhuận thường niên khoảng 1,5 triệu USD/MW, trong khi đào Bitcoin vào khoảng 500.000 USD/MW — chênh lệch xấp xỉ ba lần. Vì vậy, với một MW điện và diện tích trung tâm dữ liệu có hạn, nhiều doanh nghiệp có động lực ưu tiên khách thuê điện toán thay vì lắp thêm máy đào ASIC.6

Áp lực lên mảng đào Bitcoin đặc biệt rõ trong quý II/2026. Bitcoin chốt quý ở mức 58.400 USD, trong khi chi phí tiền mặt bình quân trước thuế để sản xuất một Bitcoin của các công ty niêm yết là khoảng 75.500 USD. Tính gộp, ngành này hoạt động dưới điểm hòa vốn tiền mặt.3

Điều kiện doanh thu cũng suy yếu: hash price trung bình tháng 6 — chỉ số thể hiện doanh thu đào kỳ vọng trên mỗi đơn vị hashrate — rơi xuống mức thấp kỷ lục 27,70 USD/PH/s/ngày. Sau đó, chỉ số này hồi phục về khoảng 38 USD khi Bitcoin tiến gần 77.000 USD, có thể cải thiện triển vọng cho các đơn vị vẫn còn công suất đào chưa cam kết. Tuy nhiên, mức cải thiện ngắn hạn này không tự động vượt được hiệu quả kinh tế của các hợp đồng AI/HPC đã ký.34

Vì sao sự dịch chuyển này bị xem là khó đảo ngược?

Giá trị không còn nằm riêng ở đội máy ASIC. CoinShares nhấn mạnh tính khan hiếm và khó tái tạo của các địa điểm đã được cấp phép, có điện lưới kết nối và đủ điều kiện vận hành trung tâm dữ liệu. Chính năng lực điện này trở thành tài sản được săn đón.3

Nếu một doanh nghiệp đã nâng cấp cơ sở để phục vụ AI/HPC rồi ký hợp đồng thuê dài hạn, việc rút lui không chỉ là thay máy móc. Họ có thể phải từ bỏ doanh thu định kỳ theo hợp đồng, hoàn tác phần cải tạo vật lý và thậm chí vi phạm hoặc mua lại các cam kết đã ký.

Cam kết dài hạn đã xuất hiện rõ trong ngành: Core Scientific có các thỏa thuận hosting kéo dài 12 năm, còn Hut 8 ký hợp đồng thuê 15 năm cho một cơ sở tại Texas.8 Đây là lý do CoinShares gọi sự chuyển hướng là mang tính “cấu trúc”: giá Bitcoin tăng có thể làm biên lợi nhuận đào tốt hơn, nhưng không thể nhanh chóng giải phóng lại số MW đã dành cho khách hàng AI.

Core Scientific là ví dụ cụ thể về chi phí tái phân bổ công suất. Theo báo cáo của CoinShares, công ty đã trả 41,9 triệu USD để hủy việc giao khoảng 15 EH/s thiết bị đào thế hệ mới. Quyết định này cho thấy họ đánh giá việc dành địa điểm cho AI có giá trị hơn việc mở rộng đội máy đào hiệu suất cao tại đó.34

Vì thế, CoinShares kết luận rằng một đợt phục hồi của Bitcoin, nếu chỉ diễn ra đơn lẻ, khó có thể đảo ngược làn sóng chuyển sang AI.4

Lợi nhuận cao hơn, nhưng vốn bỏ ra cũng lớn hơn

Chuyển đổi sang AI không đồng nghĩa có lợi nhuận ngay lập tức. Xây dựng trung tâm dữ liệu sẵn sàng cho AI đòi hỏi vốn đầu tư lớn hơn đáng kể so với hạ tầng đào Bitcoin thông thường.

Chín công ty đào tương đương đã chi 5,11 tỷ USD cho tài sản vốn trong nửa đầu năm 2026, nhưng doanh thu AI/HPC được báo cáo trực tiếp chỉ đạt 341,2 triệu USD — tương đương tỷ lệ chi vốn trên doanh thu khoảng 15:1. Doanh thu AI/HPC của nhóm này đạt 205,8 triệu USD trong quý II, tăng 52% so với quý trước, song các số liệu cũng cho thấy quá trình mở rộng phụ thuộc nặng vào vốn và năng lực triển khai.1

Nói cách khác, khoản đặt cược này dựa trên kỳ vọng dòng tiền hợp đồng lâu dài, chứ không phải biến chi tiêu thành doanh thu trong thời gian ngắn. Doanh nghiệp phải xây dựng đúng tiến độ, đưa cơ sở vào vận hành và duy trì tiêu chuẩn mà khách thuê điện toán yêu cầu.

Những bên đang rời mảng đào và tác động đến mạng Bitcoin

CoinShares ghi nhận sự phân hóa ngày càng rõ: một nhóm chuyển công suất điện sang điện toán, nhóm khác vẫn giữ tính linh hoạt để ưu tiên đào Bitcoin.

• Keel đã dừng đào ngày 29/6 và dự kiến không có doanh thu đào trong quý III.3
• IREN được xác định là có kế hoạch hoàn tất việc rút khỏi mảng đào trong năm 2026, còn Cipher Digital được dự báo rời mảng này vào năm 2027.3
• TeraWulf đang giảm 145 MW công suất đào để phân bổ hạ tầng sang các mục đích điện toán có giá trị cao hơn.
• CoinShares ước tính ít nhất 35 EH/s có thể rời khỏi nhóm công ty đào niêm yết, tương đương khoảng 4,7% mạng Bitcoin có quy mô 750 EH/s.36

Nếu hashrate rời mạng lưới, mức cạnh tranh giành phần thưởng khối có thể giảm, qua đó cải thiện vị thế tương đối của những thợ đào còn hoạt động — trong điều kiện các yếu tố khác không đổi. Nhưng hiệu ứng này không khiến một MW đã cho khách AI thuê trở nên dễ lấy lại, hoặc nhất thiết trở thành lựa chọn hợp lý để đưa về đào Bitcoin.

Ai vẫn có thể mở rộng đào Bitcoin?

CoinShares nêu Riot Platforms, MARA Holdings, HIVE Digital Technologies và Bitdeer Technologies là những doanh nghiệp vẫn có thể mở rộng hoạt động đào nếu giá Bitcoin tăng. Lợi thế của họ là tính linh hoạt: mức độ tiếp xúc với đào Bitcoin còn lớn hơn và, trong một số trường hợp, vẫn có công suất chưa bị ràng buộc bởi cam kết AI/HPC dài hạn.4

Khác biệt quan trọng không nằm ở một nhịp tăng giá Bitcoin đơn lẻ. Một công ty còn điện chưa cam kết có thể nhanh chóng so sánh lợi tức đào hiện tại với các lựa chọn khác. Trái lại, một công ty đã ký hợp đồng thuê điện toán nhiều năm đã đưa ra quyết định phân bổ nguồn lực bền vững hơn nhiều.

Ranh giới mới của ngành đào Bitcoin niêm yết

Báo cáo của CoinShares phác họa một ngành đang tách thành hai hướng. Giá Bitcoin tăng có thể mang lại lợi ích cho các doanh nghiệp tập trung đào và còn công suất trống. Trong khi đó, các đơn vị đã chuyển đổi ngày càng giống doanh nghiệp trung tâm dữ liệu: hiệu quả phụ thuộc vào khả năng tiếp cận điện, tiến độ xây dựng và hợp đồng dài hạn với khách thuê.

Do đó, câu hỏi then chốt không chỉ là liệu Bitcoin có tăng giá hay không. Quan trọng hơn là doanh nghiệp còn nắm giữ công suất chưa ký hợp đồng và có thể chuyển đổi lại về mặt kinh tế hay không. Với phần lớn ngành, các hợp đồng AI/HPC dài hạn, chi phí cải tạo và sự khan hiếm điện đã đấu nối khiến hạ tầng điện toán trở thành một cam kết chiến lược, thay vì biện pháp phòng thủ tạm thời trước biên lợi nhuận đào suy yếu.34