BlackRock IBIT vượt Grayscale GBTC: quyền lực ETF Bitcoin đã đổi chiều

IBIT đã vượt GBTC như thế nào?

Sự ra đời của các ETF Bitcoin giao ngay tại Mỹ tạo ra một cuộc so kè trực diện: một bên là các sản phẩm mới từ những nhà quản lý tài sản lớn, bên kia là GBTC — quỹ tín thác lâu năm của Grayscale được chuyển đổi sang cấu trúc ETF. IBIT và ETF Bitcoin của Fidelity ra mắt vào tháng 1/2024, trong khi GBTC chuyển đổi thành ETF ^[8]. Chỉ sau vài tháng, IBIT đã vượt lên.

Điều khiến mốc này đáng chú ý là GBTC không thua từ một vị thế nhỏ. Trái lại, Grayscale bước vào kỷ nguyên ETF giao ngay với lượng Bitcoin sẵn có rất lớn, nhưng lợi thế đó bị bào mòn khi nhà đầu tư có thêm lựa chọn cạnh tranh trực tiếp ^[1].

Nhu cầu Bitcoin đang “ETF hóa”

Cách đọc thận trọng nhất là: nhu cầu Bitcoin đang ngày càng mang hình hài ETF. CCN mô tả việc IBIT vượt GBTC là diễn biến có thể cho thấy sở thích của nhà đầu tư tổ chức đang thay đổi, trong lúc hoạt động mua IBIT tăng lên và thị trường ETF Bitcoin có ảnh hưởng lớn hơn ^[5].

Xu hướng này không dừng ở mốc tháng 5/2024. Một báo cáo sau đó dẫn dữ liệu Dune Analytics cho biết IBIT đạt 56 tỷ USD tài sản đang quản lý, chiếm khoảng một nửa thị trường 12 ETF Bitcoin giao ngay tại Mỹ ^[10].

Tuy vậy, không nên hiểu rằng mọi USD chảy vào ETF đều là tiền của tổ chức. ETF có thể được dùng bởi nhà đầu tư cá nhân, cố vấn tài chính, quỹ phòng hộ và các nhà phân bổ vốn lớn. Điều mà cú vượt này cho thấy rõ hơn là kênh tổ chức đã trở nên quan trọng: nhà đầu tư ngày càng ưu tiên lớp vỏ quỹ được quản lý, thương hiệu quen thuộc, khả năng mua bán trên sàn và thanh khoản của ETF ^[1][11].

Vì sao lợi thế của Grayscale phai nhạt?

Grayscale có hai lợi thế lớn: lượng Bitcoin sẵn có và vị thế lâu năm. GBTC được cho là bắt đầu quá trình chuyển đổi ETF với khoảng 620.000 BTC ^[1]. Nhưng khi các ETF giao ngay được đặt cạnh nhau, nhà đầu tư không còn phải chấp nhận sản phẩm cũ như lựa chọn mặc định.

Dòng tiền cuối tháng 5 cho thấy điều đó rất rõ. Finbold dẫn dữ liệu Farside cho biết đến cuối phiên 28/5, IBIT ghi nhận 102,5 triệu USD vào ròng, còn GBTC bị rút 105 triệu USD ^[16]. Một ngày giao dịch không thể giải thích toàn bộ cuộc đua, nhưng nó phản ánh đúng mô hình chính: tiền mới tìm đến ETF của BlackRock trong khi Grayscale vẫn phải xử lý làn sóng rút vốn.

Vì sao BlackRock thành tâm điểm mới?

BlackRock không phải đơn vị duy nhất cung cấp ETF Bitcoin. Cùng giai đoạn, sản phẩm Bitcoin của Fidelity được ghi nhận có 11,1 tỷ USD tài sản, đứng thứ ba sau IBIT và GBTC ^[8]. Điểm khác biệt của IBIT nằm ở cách BlackRock triển khai trong sân chơi ETF.

DL News dẫn lời nhà phân tích ETF của Bloomberg Intelligence, Eric Balchunas, cho rằng “phí thấp, thanh khoản kiểu ông lớn và thương hiệu iShares” là những lý do quá mạnh khiến IBIT trở thành quỹ dẫn đầu danh mục ^[11]. Blockworks cũng đưa tin vào tháng 4/2024 rằng BlackRock tiếp tục hút tài sản vào ETF Bitcoin hằng ngày và IBIT là sản phẩm nổi bật về thu hút dòng tiền kể từ khi các ETF Bitcoin giao ngay tại Mỹ ra mắt ngày 11/1 ^[12].

Nói cách khác, thị trường ETF Bitcoin giao ngay nhanh chóng vận hành giống ngành ETF truyền thống: quy mô, độ sâu giao dịch, cảm nhận về phí, độ tin cậy thương hiệu và mạng lưới phân phối có thể cộng hưởng với nhau. Đi trước là lợi thế, nhưng không đủ khi các ông lớn tài chính bước vào cùng một đường đua.

Điều này có ý nghĩa gì với Bitcoin?

IBIT vượt GBTC là tín hiệu tích cực cho quá trình thể chế hóa Bitcoin, vì nó cho thấy nhà đầu tư sẵn sàng nắm giữ mức độ tiếp xúc với Bitcoin thông qua cấu trúc quỹ được quản lý ^[1]. Nó cũng đổi hướng câu chuyện thị trường: thay vì chỉ nhìn vào dòng tiền rút khỏi GBTC, giới đầu tư bắt đầu chú ý hơn đến dòng tiền vào IBIT và sự lớn lên của cả nhóm ETF mới ^[11].

Nhưng đây không phải là bảo đảm rằng giá Bitcoin sẽ đi một chiều. Vị trí dẫn đầu của một ETF là tín hiệu về nhu cầu và cấu trúc thị trường, không phải dự báo chắc chắn về giá. Xếp hạng quỹ có thể thay đổi theo dòng tiền, cạnh tranh, thanh khoản và khẩu vị nhà đầu tư.

Bài học bền hơn nằm ở cấu trúc thị trường: Grayscale chứng minh đã có một nền cầu lớn cho sản phẩm đầu tư gắn với Bitcoin, còn BlackRock cho thấy trong một thị trường ETF giao ngay mở, phân phối, thương hiệu, thanh khoản và dòng tiền bền bỉ có thể vượt qua lợi thế lịch sử ^{[1][6][11][12]}.