Kiểm soát xuất khẩu Mỹ 'tự bắn vào chân': Doanh nghiệp mất hàng tỷ USD, đối thủ Trung Quốc hưởng lợi

Những sự chậm trễ này mang lại cái giá rất đắt. Hơn một phần ba (36%) doanh nghiệp cho biết đã chịu tổn thất ít nhất hàng chục triệu USD do chậm cấp phép, với nhiều công ty mô tả thiệt hại lên tới hàng trăm triệu hoặc thậm chí hàng tỷ USD . Các tác động dây chuyền bao gồm:

• 73% mất doanh số vào tay đối thủ cạnh tranh Trung Quốc
• 64% mất thị phần tại Trung Quốc
• 55% mất doanh số vào tay đối thủ cạnh tranh quốc tế bên ngoài Trung Quốc

Thời gian xử lý trung bình tại Cục Công nghiệp và An ninh (BIS) đã chậm lại đáng kể: 62 ngày trong năm 2025, tăng từ 38 ngày trong năm 2023 .

Không có lợi ích chiến lược: Vấn đề 'sẵn có từ nước ngoài'

Phát hiện trọng tâm của khảo sát đã làm suy yếu lý do cốt lõi của các biện pháp kiểm soát. 82% số người trả lời cho biết các giấy phép xuất khẩu đang chờ xử lý của họ bao gồm các mặt hàng mà đã có sẵn các sản phẩm thay thế tương đương từ các nhà cung cấp không phải của Mỹ .

Phân tích chi tiết 82% đó:

• 64% báo cáo có sản phẩm thay thế từ cả nhà cung cấp Trung Quốc và quốc tế
• 9% chỉ từ nhà cung cấp quốc tế
• 9% chỉ từ nhà cung cấp Trung Quốc

Hàm ý rất rõ ràng: từ chối cấp phép cho một công ty Mỹ bán sản phẩm cho khách hàng Trung Quốc không ngăn được khách hàng đó mua cùng một sản phẩm từ đối thủ cạnh tranh ở Trung Quốc, châu Âu hay nơi khác. Báo cáo của USCBC mô tả các biện pháp kiểm soát này là "được hiệu chỉnh kém" — chúng làm suy yếu các công ty Mỹ tại Trung Quốc, nhường thị phần cho đối thủ nước ngoài, giảm lợi nhuận dành cho nghiên cứu và phát triển (R&D), và cuối cùng "làm suy giảm năng lực đổi mới của Mỹ và phá hoại an ninh kinh tế Mỹ" .

Đổ vỡ quy trình: Thất bại trong truyền thông và tương tác

Ngoài sự chậm trễ, các doanh nghiệp còn báo cáo những vấn đề nghiêm trọng trong quy trình cấp phép:

• 57% cho rằng thông tin liên lạc từ các nhân viên cấp phép không đáng tin cậy
• 48% cho rằng cách giải thích chính sách không rõ ràng
• 50% chỉ ra việc thiếu các cuộc họp của Ủy ban Cố vấn Kỹ thuật (TAC) là thách thức thủ tục chính; BIS đã cắt giảm hầu hết các cuộc họp TAC kể từ năm 2025, loại bỏ một kênh quan trọng để ngành công nghiệp đóng góp ý kiến về các chi tiết kỹ thuật
• 85% nói rằng việc khôi phục Quy tắc Chi nhánh (Affiliates Rule) đã bị đình chỉ sẽ có tác động nghiêm trọng hoặc vừa phải đến hoạt động kinh doanh của họ — quy tắc này trước đây cho phép chuyển giao không cần giấy phép nhất định giữa các công ty liên kết

Trung Quốc trả đũa gia tăng áp lực

Khảo sát cũng chỉ ra những rủi ro vượt ra ngoài chính sách của Mỹ. 27% số người trả lời báo cáo các hành động trả đũa của chính phủ Trung Quốc trong lĩnh vực của họ, bao gồm việc từ chối hoặc trì hoãn phê duyệt liên quan đến đất hiếm .

Bức tranh toàn cảnh: Một vết thương tự gây ra

Khảo sát thành viên rộng hơn của USCBC năm 2026, với 175 phản hồi, cung cấp thêm bối cảnh: 95% công ty Mỹ vẫn cho rằng hoạt động tại Trung Quốc là quan trọng ở mức độ nào đó đến rất quan trọng để duy trì khả năng cạnh tranh toàn cầu . Tuy nhiên, khoảng một nửa số doanh nghiệp bị ảnh hưởng bởi kiểm soát xuất khẩu báo cáo mất doanh số vào tay đối thủ Trung Quốc hoặc quốc tế . Đánh giá của USCBC rất thẳng thắn — các cơ quan quản lý đang "làm tê liệt các công ty đổi mới nhất của Mỹ và nhường đất cho đối thủ cạnh tranh mà không thực sự thúc đẩy an ninh quốc gia Mỹ" .