AI đang định hình lại thị trường tín dụng toàn cầu, nhưng chưa thể thay thế con người

Hai cuộc khảo sát quy mô lớn được công bố vào tháng 6 năm 2026 đã cung cấp một bức tranh chi tiết về vai trò của trí tuệ nhân tạo (AI) trên thị trường tín dụng toàn cầu. Trong khi AI đã thực sự vượt qua giai đoạn thử nghiệm, dữ liệu từ Barclays và Oxane Partners đều hướng đến một sự đồng thuận rõ ràng: công nghệ này đang tăng cường năng lực cho các nhà phân tích và giao dịch viên, chứ không hề khiến họ trở nên lỗi thời.

Một mặt, khảo sát của Barclays, được thực hiện trên 410 nhà đầu tư tổ chức trên toàn cầu, cho thấy AI đã được đưa vào sử dụng thường xuyên, nhưng phạm vi ứng dụng của nó lại nằm cách xa sàn giao dịch. Mặt khác, khảo sát "Compass 2026" của Oxane Partners với hơn 380 chuyên gia tín dụng cấp cao hé lộ rằng các công ty tín dụng tư nhân đang đầu tư mạnh tay cho AI, nhưng luôn trong một khuôn khổ quản trị chặt chẽ với sự giám sát của con người.

Khảo sát của Barclays: AI đã hiện diện, nhưng không phải ở nơi bạn nghĩ

Nghiên cứu của Barclays làm nổi bật một sự khác biệt then chốt trong việc ứng dụng AI. Công nghệ này đang được triển khai, nhưng không phải cho các nhiệm vụ quan trọng và rủi ro cao như giao dịch và khớp lệnh trực tiếp. Thay vào đó, việc sử dụng AI tập trung vào các tác vụ chuẩn bị và phân tích .

• Ứng dụng chính là phân tích. Trong số các quỹ phòng hộ (hedge fund), 44% cho biết sử dụng AI cho nghiên cứu. Con số này tăng vọt lên 52% đối với cả hai nhóm là chủ sở hữu tài sản (asset owner) và các nhà quản lý quỹ chỉ nắm giữ vị thế mua (long-only manager) . Ứng dụng phổ biến tiếp theo là xây dựng mô hình và phân tích rủi ro.
• Sàng lọc chứng khoán là chức năng thứ yếu. Khoảng 25-26% quỹ phòng hộ và nhà quản lý quỹ long-only sử dụng AI để sàng lọc, trong khi tỷ lệ này ở các chủ sở hữu tài sản là 20% .
• Mức độ ứng dụng không đồng đều giữa các loại hình tổ chức. Các quỹ phòng hộ là những người tiên phong quyết liệt nhất, với 72% báo cáo sử dụng AI hàng ngày. Con số này ở các nhà quản lý long-only là 49% và ở các chủ sở hữu tài sản là 38% .
• Giao dịch vẫn là lãnh địa của con người. Mức độ thâm nhập của AI trong khâu giao dịch và khớp lệnh là rất nhỏ. Có tới 77% quỹ phòng hộ, 84% nhà quản lý long-only và 88% chủ sở hữu tài sản cho biết AI chỉ đóng một vai trò rất hạn chế trong chức năng cốt lõi này .

Phát hiện quan trọng nhất từ Barclays liên quan đến lực lượng lao động. Báo cáo của các chiến lược gia kết luận rằng "về tổng thể, AI được kỳ vọng sẽ định hình lại vai trò và quy trình làm việc hơn là cắt giảm đáng kể nhân sự trong ngắn hạn" . Quan điểm phổ biến trong toàn ngành là đạt được năng suất cao hơn trong khi vẫn duy trì quy mô đội ngũ ổn định. Chỉ có 7% nhà đầu tư được khảo sát dự đoán sẽ có sự cắt giảm nhân sự đáng kể do tác động trực tiếp từ AI . Những lo ngại về bảo mật dữ liệu và văn hóa tổ chức được coi là rào cản chính cho việc tích hợp sâu hơn .

Oxane Partners "Compass 2026": Tín dụng tư nhân đón nhận AI một cách thực tế

Khảo sát của Oxane Partners, tập trung riêng vào thị trường tín dụng tư nhân, củng cố thêm chủ đề về việc ứng dụng AI một cách thực dụng. Báo cáo vẽ nên bức tranh về một ngành công nghiệp đã vượt qua sự cường điệu ban đầu để bước vào giai đoạn triển khai có kiểm soát.

Cam kết tài chính là rất đáng kể. 78% doanh nghiệp cho biết ngân sách công nghệ đã tăng lên, với mọi mức tăng được báo cáo đều vượt quá 20%, và việc cắt giảm ngân sách gần như bằng không . Sự đầu tư này đang chuyển hóa trực tiếp thành hành động triển khai. Khảo sát cho thấy 87% doanh nghiệp đã hoặc đang trong quá trình triển khai AI vào hoạt động của mình .

Các nhà quản lý đang sử dụng AI để tinh gọn các quy trình làm việc then chốt: tự động hóa việc trích xuất dữ liệu từ tài liệu, cải thiện quy trình giám sát tín dụng và chạy các mô hình kịch bản phức tạp hơn . Tuy nhiên, nguyên tắc chỉ đạo là việc triển khai này "luôn được neo giữ bởi quản trị, tính có thể giải thích và sự giám sát của con người" . Tóm tắt quan điểm của cuộc khảo sát rất rõ ràng: "AI đang tăng cường quy trình làm việc, chứ không thay thế khả năng phán đoán" .

Đồng thuận: Tăng cường, chứ không phải Tự động hóa hoàn toàn

Dữ liệu từ cả Barclays và Oxane Partners cùng hội tụ về một câu chuyện duy nhất, rõ ràng. Sự đầu tư nhanh chóng và đáng kể vào AI trên khắp các thị trường tín dụng toàn cầu và tín dụng tư nhân là có thật, nhưng nó đang được dồn vào một vai trò cụ thể. AI đang hoạt động như một lớp hỗ trợ năng suất cao, tự động hóa các tác vụ thường nhật và sử dụng nhiều dữ liệu để giải phóng con người làm những gì họ giỏi nhất.

Sự đồng thuận của toàn ngành là các nhà giao dịch, nhà phân tích và chuyên viên tín dụng vẫn là trụ cột của quá trình ra quyết định. Vai trò của AI là làm sắc bén hơn các phân tích, tăng tốc độ nghiên cứu và nâng cao năng suất của họ, chứ không phải gạt họ ra bên lề. Tính đến giữa năm 2026, câu hỏi không còn là liệu AI có được sử dụng trong thị trường tín dụng hay không, mà là nó sẽ định hình lại vai trò của những người làm việc trong đó như thế nào.