Iran dọa tấn công cơ sở hạ tầng dầu khí, điện và nước của các nước Vùng Vịnh nếu Mỹ nối lại không kích

Bộ trưởng Ngoại giao Iran đã tuyên bố rằng bất kỳ cuộc tấn công nào của Mỹ sẽ bị đáp trả bằng một "phản ứng tương xứng," và truyền thông nhà nước Iran đã cảnh báo rõ ràng rằng các cuộc tấn công vào các địa điểm năng lượng của Iran sẽ kích hoạt các cuộc tấn công vào các mỏ năng lượng của các quốc gia khác . Vào ngày 1 tháng 8, chính quyền Iran đã hứa sẽ trả đũa nếu Mỹ tấn công cơ sở hạ tầng năng lượng quan trọng của nước này, cảnh báo về "ngọn lửa chiến tranh" . Nhà đàm phán trưởng Mohammad Bagher Ghalibaf đã cảnh báo vào ngày 22 tháng 7 rằng "không có cơ sở hạ tầng nào được an toàn" trừ khi an ninh của chính Iran được đảm bảo .

Cuộc chiến kể từ ngày 28 tháng 2 năm 2026

Vào ngày 28 tháng 2, Mỹ và Israel đã phát động các cuộc không kích chung vào Iran (Chiến dịch Epic Fury / Lion's Roar), giết chết Lãnh tụ tối cao Ali Khamenei và gây ra các cuộc tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái trả đũa quy mô lớn của Iran trên khắp khu vực . Cuộc xung đột kể từ đó đã leo thang thành một cuộc chiến tranh khu vực trên diện rộng với các hoạt động không quân liên tục của Mỹ và Israel ở Iran, các cuộc tấn công của Iran vào các quốc gia Vùng Vịnh, và sự gián đoạn gần như hoàn toàn của giao thông hàng hải qua eo biển Hormuz, nơi Iran đã đóng cửa vào tháng 3 .

Thỏa thuận khung ngày 18 tháng 6 bị đình trệ

Vào ngày 17-18 tháng 6, Mỹ và Iran đã ký Bản ghi nhớ Islamabad — một bản ghi nhớ gồm 14 điểm do Pakistan và Qatar làm trung gian, thiết lập một lệnh ngừng bắn tạm thời và khoảng thời gian 60 ngày để đàm phán một thỏa thuận cuối cùng . Tuy nhiên, khuôn khổ này nhanh chóng bị đình trệ. Phó Tổng thống JD Vance đã hủy chuyến đi dự kiến tới Thụy Sĩ để thảo luận về việc thực hiện vào ngày 18 tháng 6, với lý do căng thẳng đang diễn ra . Thỏa thuận này vẫn chưa được chuyển thành một nền hòa bình lâu dài, và khoảng thời gian 60 ngày đã không mang lại một thỏa thuận cuối cùng.

Việc đóng cửa Eo biển Hormuz và các cuộc đàm phán mở cửa trở lại

Iran đã đóng cửa Eo biển Hormuz đối với hoạt động vận chuyển bình thường kể từ ngày 28 tháng 2, làm tê liệt điểm nghẽn năng lượng quan trọng nhất thế giới . Mỹ đã phong tỏa các cảng của Iran từ ngày 13 tháng 4 đến ngày 29 tháng 5 . Thỏa thuận khung ngày 18 tháng 6 bao gồm các điều khoản để bắt đầu mở cửa lại Eo biển, nhưng các cuộc đàm phán vẫn bế tắc. Iran đã đe dọa sẽ tính phí tàu thuyền quá cảnh qua eo biển sau 60 ngày, và cuộc đối đầu vẫn tiếp diễn .

Đánh giá của JD Vance về "Hệ thống phân mảnh" của Iran

Phó Tổng thống JD Vance đã đánh giá rằng các cuộc đấu đá nội bộ quyền lực ở Iran — sau vụ ám sát Lãnh tụ tối cao Khamenei, cuộc tranh giành quyền kế vị của con trai ông ta là Mojtaba Khamenei, và sự chia rẽ giữa IRGC, giới lãnh đạo chính trị mới và giới giáo sĩ — khiến việc đàm phán một thỏa thuận ổn định trở nên vô cùng khó khăn . Đánh giá này được coi là lý do chính khiến Mỹ hoài nghi về khả năng bất kỳ thỏa thuận nào có thể được giữ vững. Vance đã hủy chuyến đi Geneva và công khai nghi ngờ khả năng thực hiện các cam kết của Iran .

Tối hậu thư ngày 28 tháng 7 của Trump và Tuyên bố tạm dừng ngày 1 tháng 8

Vào khoảng ngày 28 tháng 7 năm 2026, Tổng thống Trump đã đe dọa tấn công mạng lưới năng lượng của Iran, cụ thể cảnh báo rằng ông sẽ "cho nổ tung quy mô lớn" cơ sở hạ tầng năng lượng của Iran . Điều này diễn ra trong bối cảnh một loạt các cuộc đấu súng mới giữa Mỹ và Iran vào cuối tháng 7, với việc lực lượng Mỹ ném bom các mục tiêu ở miền nam Iran vào ngày 21 tháng 7 . Vào ngày 1 tháng 8 năm 2026, Trump tuyên bố Mỹ sẽ tạm dừng các cuộc tấn công mới với hy vọng đạt được một thỏa thuận nhanh chóng . Ông tuyên bố rằng Mỹ sẽ tạm dừng các cuộc tấn công mới nhằm vào các địa điểm năng lượng của Iran, nhưng cảnh báo rằng cánh cửa ngoại giao rất ngắn. Sự tạm dừng này diễn ra khi Iran đồng thời leo thang các thông điệp đe dọa cơ sở hạ tầng tới các quốc gia Vùng Vịnh.

Chiến dịch gây sức ép rộng lớn hơn của Iran

Iran đang đặt cược rằng họ có thể chịu đựng lâu hơn Washington bằng cách biến các tuyến đường thương mại, tuyến vận chuyển và cơ sở hạ tầng năng lượng của Trung Đông thành những điểm gây sức ép giúp tăng dần chi phí của cuộc đối đầu, theo các quan chức Vùng Vịnh và các nhà phân tích được Reuters trích dẫn . Mục tiêu là thuyết phục Mỹ và các đồng minh rằng việc kiềm chế cuộc khủng hoảng tốn kém hơn là đáp ứng các yêu cầu của Iran về Eo biển Hormuz . Mối đe dọa ngày 5-6 tháng 8 của Iran đối với các quốc gia Vùng Vịnh là động thái mới nhất trong chiến lược cưỡng ép kinh tế và cơ sở hạ tầng có chủ đích này. Mối đe dọa này nằm ngay giữa tối hậu thư ngày 28 tháng 7 của Trump, tuyên bố tạm dừng ngày 1 tháng 8 để chờ một thỏa thuận, khuôn khổ bị đình trệ ngày 18 tháng 6 và đánh giá của Vance rằng chính trường nội bộ bị phân mảnh của Iran khiến một thỏa thuận đáng tin cậy gần như là không thể. Iran đang sử dụng đòn bẩy của các quốc gia Vùng Vịnh để cố gắng buộc Washington quay trở lại bàn đàm phán, đồng thời chuẩn bị cho một cuộc chiến tranh khu vực rộng lớn hơn nếu Trump nối lại các cuộc không kích .