Ông Tập muốn Mỹ “phản đối” Đài Loan độc lập: Một chữ khác, một lập trường khác

Tại cuộc gặp đầu tiên của hai người ở Nhà Trắng ngày 24/9/2026, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đề nghị Tổng thống Donald Trump để Mỹ “kiên trì lập trường đúng đắn là phản đối Đài Loan độc lập” và xử lý vấn đề Đài Loan “một cách thận trọng”, theo Tân Hoa Xã.1727 Đây là yêu cầu của ông Tập, không phải một cam kết đã được xác nhận từ phía Mỹ.

“Không ủng hộ” khác gì “phản đối”?

Cách diễn đạt lâu nay của Washington là “không ủng hộ” Đài Loan độc lập.31 Cách nói đó thể hiện Mỹ không tán thành việc này. “Phản đối” là bước xa hơn: Mỹ sẽ công khai đứng về phía chống lại nó. Trước cuộc gặp, các nhà phân tích đã nhận diện việc thay đổi tuyên bố chính sách theo hướng ấy là một mục tiêu của Bắc Kinh.1738

Nếu Washington sử dụng cách nói mới, đó sẽ là thay đổi đáng kể về mặt tuyên bố. Tuy nhiên, chỉ riêng sự thay đổi câu chữ cũng chưa đủ để kết luận Mỹ đã thay đổi chính sách bán vũ khí hay các hình thức hợp tác an ninh khác với Đài Loan.

Vì sao thông tin từ Tân Hoa Xã gây chú ý?

Truyền thông nhà nước Trung Quốc công bố phát biểu của ông Tập về Đài Loan trước khi đưa ra bản tường thuật đầy đủ về cuộc gặp.35 Khi các tin ban đầu xuất hiện, phía Mỹ chưa công bố phần tường thuật riêng về nội dung trao đổi này.19 Trình tự công bố cho thấy Bắc Kinh muốn nhấn mạnh điều gì trước công chúng; nó không chứng minh ông Trump đã đồng ý.

Câu hỏi phía sau: Gói vũ khí 14 tỷ USD

Ngay trước cuộc gặp, một gói bán vũ khí của Mỹ trị giá 14 tỷ USD cho Đài Loan vẫn chưa được phê duyệt, trong khi Bắc Kinh nhiều lần yêu cầu Mỹ ngừng bán vũ khí cho hòn đảo.2 Trước đó, ông Trump gọi gói này là một “con bài đàm phán rất tốt” trong quan hệ với Trung Quốc.1653 Vì thế, lo ngại của các đồng minh rằng Đài Loan có thể trở thành một quân bài mặc cả không chỉ xoay quanh câu chữ. Dù vậy, các thông tin hiện có không xác lập rằng ông Trump đã dùng gói vũ khí hoặc lập trường về Đài Loan để đổi lấy nhượng bộ tại cuộc gặp này.3

Hai nhà lãnh đạo từng gắn quan hệ Mỹ - Trung với mục tiêu xây dựng “quan hệ mang tính xây dựng và ổn định chiến lược”.14 Theo Ryan Hass, chuyên gia tại Viện Brookings, giảm nguy cơ xung đột không đồng nghĩa với việc đem Đài Loan ra mặc cả.44 Khi thương mại, Đài Loan, Iran và trí tuệ nhân tạo cùng nằm trong chương trình nghị sự, điều cần theo dõi sau yêu cầu công khai của ông Tập là liệu Washington có giữ nguyên lập trường hiện hành về Đài Loan trong lúc xử lý quan hệ rộng hơn với Bắc Kinh hay không.117