Ông Tập muốn Mỹ “phản đối” Đài Loan độc lập: Washington đã đổi lập trường chưa?

Trong cuộc gặp Tổng thống Donald Trump tại Nhà Trắng ngày 24/9/2026, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đề nghị Mỹ “giữ vững lập trường đúng đắn là phản đối Đài Loan độc lập” và xử lý vấn đề Đài Loan một cách thận trọng, theo Tân Hoa xã. Đây là yêu cầu do phía Trung Quốc công bố, không phải bằng chứng Washington đã thay đổi chính sách.5049

Một chữ khác, một lập trường khác

Cách nói Mỹ “không ủng hộ” Đài Loan độc lập có nghĩa Washington không tán thành việc đó. Còn tuyên bố “phản đối” sẽ thể hiện một lập trường chủ động chống lại độc lập. Bắc Kinh đã theo đuổi sự thay đổi câu chữ này từ trước; các bài tường thuật khi đó mô tả đây có thể là một nhượng bộ ngoại giao đáng kể cho Trung Quốc.4748

Vì vậy, câu hỏi cần theo dõi không phải ông Tập có nêu yêu cầu hay không — điều đó đã được công bố — mà là ông Trump và chính quyền Mỹ có dùng chính cách diễn đạt ấy trong một tuyên bố hoặc quyết định chính sách hay không.

Thông cáo từ Bắc Kinh cho biết gì?

Tân Hoa xã đăng phát biểu của ông Tập về Đài Loan trước khi công bố bản tường thuật đầy đủ về cuộc gặp, qua đó đặt yêu cầu này ở vị trí nổi bật trong cách Bắc Kinh trình bày cuộc hội đàm.50 Một bài tường thuật sau đó cho biết Nhà Trắng khi ấy chưa công bố bản thông tin về cuộc gặp.49 Hai chi tiết này cho thấy phía Trung Quốc nhấn mạnh điều gì, nhưng không cho biết ông Trump đã đáp lại ra sao hay hai bên đã đạt thỏa thuận về Đài Loan.

Trước đó, hai chính phủ từng dùng cụm từ “quan hệ mang tính xây dựng và ổn định chiến lược” để mô tả định hướng quan hệ song phương.13 Khẩu hiệu chung ấy cũng không giải quyết được khác biệt về Đài Loan. Các nguồn được cung cấp không xác minh được thông tin cuộc gặp kéo dài chưa tới hai giờ; dù thời lượng được xác nhận, nó vẫn không đủ để kết luận chính sách Mỹ có đổi hay không.

Vì sao vấn đề bán vũ khí làm tăng sức nặng của câu chữ?

Trước hội nghị, ông Trump chưa phê duyệt gói vũ khí cho Đài Loan trị giá tới 14 tỷ USD. Ông từng gọi gói đang chờ quyết định này là một “con bài đàm phán”; Reuters cũng ghi nhận lo ngại của các đồng minh Mỹ rằng sự ủng hộ dành cho Đài Loan có thể bị giảm để đổi lấy lợi ích kinh tế trong quan hệ với Bắc Kinh.30313 Trong thư đề ngày 18/9, Hạ nghị sĩ John Moolenaar kêu gọi ông Trump chống lại sức ép của Trung Quốc về việc bán vũ khí cho Đài Loan.3435

Reuters đưa tin trước cuộc gặp rằng ông Tập được dự đoán sẽ viện dẫn một tuyên bố chung Mỹ–Trung năm 1982 để thúc ép Washington ngừng bán vũ khí cho Đài Loan. Hãng tin đồng thời lưu ý luật Mỹ yêu cầu Washington cung cấp cho Đài Loan phương tiện tự vệ.30 “Sáu bảo đảm” được hình thành dưới thời Tổng thống Ronald Reagan năm 1982 cũng là một phần bối cảnh chính sách, nhưng thông tin được cung cấp không đủ để xác định chúng được áp dụng cụ thể thế nào tại hội nghị lần này.55

Thương mại và công nghệ cũng nằm trong chương trình nghị sự. Trước cuộc gặp, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent nói hai nước đã nhất trí kéo dài thời gian đình chiến thương mại đến ngày 10/1; tại một hội nghị trước đó, hai bên đã đồng ý mở đối thoại cấp chính phủ về trí tuệ nhân tạo.1113 Không chi tiết nào trong số này chứng minh đã có sự đánh đổi liên quan đến Đài Loan. Kết luận thận trọng nhất hiện nay là: ông Tập công khai đòi Mỹ có lập trường cứng rắn hơn, còn việc Washington chấp nhận yêu cầu đó vẫn chưa được xác lập.5049