Putin tuyên bố chiến sự Ukraine 'sắp kết thúc', nhưng thực địa lại kể một câu chuyện hoàn toàn khác

Khi được hỏi về ý kiến cho rằng Nga có thể đe dọa các nước châu Âu, ông đã bác bỏ những suy đoán như vậy là "vô nghĩa", tuyên bố Moscow chưa từng đe dọa châu Âu trong quá khứ và cũng không có ý định làm vậy . Cũng tại buổi họp báo này, ông tuyên bố Nga sẵn sàng nối lại đàm phán nhưng nhấn mạnh rằng quân đội Nga đang "tiến lên mỗi ngày" .

Một tháng đầy ắp những lời lẽ leo thang

Những phát ngôn của Putin tại Astana không phải là lẻ tẻ. Chúng là tiếng vọng của một chiến dịch truyền thông được dàn dựng kỹ lưỡng suốt tháng 5 năm 2026:

• Ngày 9 tháng 5 (Ngày Chiến thắng): Sau một cuộc duyệt binh được rút gọn ở Moscow, Putin nói với các phóng viên Điện Kremlin: "Tôi nghĩ rằng vấn đề này sắp kết thúc". Ông ám chỉ về những cơ hội ngoại giao nhưng kèm theo các điều kiện cứng rắn cho bất kỳ giải pháp nào .
• Ngày 10 tháng 5: Putin tuyên bố chiến tranh đang đi đến hồi kết, lần đầu tiên phát tín hiệu sẵn sàng gặp Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky ở một nước thứ ba—nhưng chỉ sau khi một thỏa thuận hòa bình toàn diện đã đạt được .
• Ngày 12 tháng 5: Phát ngôn viên Điện Kremlin, Dmitry Peskov, củng cố thông điệp, nói rằng khối lượng công việc tích lũy trong tiến trình hòa bình khiến có thể nói rằng cuộc xung đột đang "dần dần đi đến hồi kết", dù ông cảnh báo còn quá sớm để nói về những kết quả cụ thể .
• Ngày 29 tháng 5 (Astana): Putin quay lại với chủ đề tương tự, nói thêm rằng ông đưa ra tuyên bố này "không phải vô cớ, mà trên cơ sở phân tích tình hình chiến trường, và ở đó, quân của chúng ta đang tiến công trên mọi hướng, các vị thấy đấy, mỗi ngày" .

Thực tế chiến trường: Khoảng cách ngày càng nới rộng

Viện Nghiên cứu Chiến tranh (ISW) và các nhà phân tích phương Tây khác đã ghi nhận một tình hình rất khác trên thực địa. Trong khi Điện Kremlin nói về một kết thúc đang đến gần, dữ liệu độc lập lại cho thấy quân Nga đang gặp khó trên nhiều mặt trận.

Lần đầu tiên tổn thất lãnh thổ ròng kể từ tháng 8 năm 2024

Mâu thuẫn rõ rệt nhất đến từ đánh giá ngày 2 tháng 5 của ISW: quân Nga đã chịu tổn thất ròng 116 km² lãnh thổ kiểm soát tại Ukraine trong tháng 4 năm 2026. Điều này đánh dấu lần sụt giảm đầu tiên theo tháng kể từ cuộc đột kích của Ukraine vào tỉnh Kursk của Nga vào tháng 8 năm 2024 . Nói cách khác, trong tháng đó, Nga đã mất nhiều lãnh thổ hơn mức giành được.

Con số này không bao gồm những khu vực quân Nga có thể tạm thời thâm nhập nhưng không thiết lập được quyền kiểm soát hoàn toàn . ISW lưu ý rằng sự sụt giảm này phản ánh sự chậm lại rộng hơn trong đà tấn công vốn đã giảm kể từ tháng 11 năm 2025 .

Một cuộc tấn công đình trệ

Cuộc tấn công xuân-hè 2026 của Nga đã không tạo ra được những bước tiến có ý nghĩa. Tốc độ tiến công của Nga trên toàn chiến trường đình trệ ở mức trung bình chỉ 2,9 km² mỗi ngày trong bốn tháng đầu năm 2026 . Điều này cho thấy một sự sụp đổ nghiêm trọng về đà tiến: ISW quan sát thấy rằng tốc độ tiến quân của Nga đã chậm lại ít nhất hai phần ba trong suốt 18 tháng qua . Đến cuối tháng 5, ISW đánh giá rằng Putin có lẽ đã có một nhận thức sai lệch về những thành công của quân đội Nga dựa trên các bản đồ bị phóng đại nghiêm trọng từ bộ chỉ huy tối cao .

Những bản đồ phóng đại và những tuyên bố sai lệch

Đánh giá của ISW chỉ ra một vấn đề mang tính hệ thống trong chuỗi chỉ huy của Nga. Một bản đồ bị rò rỉ từ Bộ Quốc phòng tuyên bố kiểm soát một loạt thị trấn mà quân Nga chưa bao giờ thực sự chiếm được . Đại tướng Tổng tham mưu trưởng Valery Gerasimov liên tục đưa ra những tuyên bố sai lệch trầm trọng trong suốt mùa xuân—có lúc khẳng định quân Nga đang tiến quân về phía tây Kupyansk, một thành phố mà trên thực tế, họ chưa hề chiếm được . ISW kết luận rằng kiểu báo cáo tô hồng của bộ chỉ huy quân sự Nga có khả năng đang đẩy Điện Kremlin tới những "yêu sách ngày càng phi thực tế" .

Thương vong vượt quá khả năng tuyển quân

Bài toán về nhân lực đã tự kể câu chuyện của nó. Một tuyên bố của chính phủ Anh gửi OSCE vào tháng 1 năm 2026 cho biết các đánh giá độc lập chỉ ra rằng tổn thất quân sự của Nga hiện đã vượt quá tỷ lệ tuyển quân và thay thế bền vững . ISW sau đó xác nhận rằng quân Nga đang phải vật lộn với tỷ lệ thương vong ngày càng tăng, vượt quá tỷ lệ tuyển quân của Nga vào cuối năm 2025 và đầu năm 2026 .

Leo thang, chứ không phải kiềm chế

Chính phủ Anh cũng quan sát thấy rằng trong khi Nga nói về sự kiềm chế, thì các mô hình hoạt động quân sự của họ lại cho thấy sự leo thang ở cấp chiến lược, chiến dịch và chiến thuật . Điều này thật khó dung hòa với tuyên bố của Putin tại Astana rằng Nga là một tác nhân hòa bình, với lực lượng chỉ đơn giản đang "tiến công" hướng tới một kết luận tự nhiên.

Mâu thuẫn tóm lược

Bảng dưới đây nắm bắt sự căng thẳng trọng tâm giữa thông điệp chính thức của Điện Kremlin và thực tế chiến trường đã được ghi nhận trong suốt tháng 5 năm 2026:

Điều này có nghĩa là gì?

Câu chuyện về "hồi kết đang đến gần" của Putin dường như được thiết kế để phóng chiếu hình ảnh về đà tiến và sự không thể tránh khỏi tới cả công chúng trong nước lẫn quốc tế. Nhưng các bằng chứng sẵn có — từ dữ liệu tổn thất lãnh thổ của ISW, tới tấm bản đồ quân sự bị rò rỉ, tới sự mất cân bằng thương vong-tuyển quân — đều cho thấy khoảng cách giữa lời nói của Điện Kremlin và thực tế chiến trường đã nới rộng đáng kể trong nửa đầu năm 2026.

Liệu Putin có thực sự tin vào những tuyên bố của chính mình hay cố tình đưa ra một bức tranh méo mó, điều này rất khó xác định. Điều rõ ràng từ các đánh giá là thông tin ông nhận được từ bộ chỉ huy quân sự của mình, vào thời điểm tháng 5 năm 2026, đã bị phóng đại một cách có hệ thống — và rằng những phát biểu công khai của ông về quỹ đạo cuộc chiến không thể hòa giải được với những phân tích độc lập về những gì thực sự đang diễn ra trên chiến trường.