Các tuyên bố mới nhất từ Kyiv và Moscow cho thấy cuộc chiến nhiều khả năng sẽ tiếp diễn qua mùa đông sắp tới, thay vì nhanh chóng chuyển sang một lệnh ngừng bắn. Kyrylo Budanov, người đứng đầu Văn phòng Tổng thống Ukraine, nói kỳ vọng chiến tranh sớm kết thúc là phi thực tế và Ukraine cần huy động ít nhất 30.000 người mỗi tháng để duy trì năng lực phòng thủ.
1
14 Trong khi đó, người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov mô tả đàm phán hòa bình đang ở “khoảng dừng sâu”, đồng thời nói chưa xuất hiện ý tưởng mới.
5
38
Budanov dự báo chiến sự còn kéo dài
Budanov cho rằng sẽ không thực tế nếu kỳ vọng chiến tranh kết thúc trong thời gian ngắn, đồng thời phát tín hiệu rằng giao tranh có thể tiếp diễn suốt mùa đông. Đi kèm với đánh giá này là yêu cầu về nhân lực: theo các thông tin về phát biểu của ông, Ukraine không thể huy động dưới 30.000 người mỗi tháng nếu muốn duy trì phòng tuyến.
1
14
Con số này không đồng nghĩa Ukraine chắc chắn sẽ tuyển quân đúng mức đó trong mọi tháng. Đây là yêu cầu được một quan chức cấp cao Ukraine nêu ra, phản ánh sức ép nhân lực ngày càng lớn khi xung đột kéo dài. Hoạt động huy động quân cũng được mô tả là vấn đề nhạy cảm và khó khăn về chính trị, xã hội trong nước.
14
Trao đổi tù binh vẫn là kênh liên lạc chủ yếu
Budanov nói tương tác giữa Kyiv và Moscow hiện chủ yếu xoay quanh các cuộc trao đổi tù binh, đồng thời cho biết một đợt trao đổi khác có thể diễn ra trong thời gian tới. Đây là những tiếp xúc mang tính nhân đạo, không đồng nghĩa với một thỏa thuận chính trị rộng hơn.
3
8
Điểm đáng chú ý là liên lạc giữa hai bên chưa hoàn toàn biến mất, nhưng kênh đang hoạt động rất hạn hẹp. Các nguồn được cung cấp cho thấy Kyiv và Moscow vẫn có thể xử lý một số vấn đề giới hạn như trao đổi tù binh, trong khi những câu hỏi lớn hơn—gồm ngừng bắn, lãnh thổ và vai trò của các bên liên quan—vẫn bị cản trở bởi bất đồng.
3
Đàm phán tháng 9, nếu có, sẽ mang tính kỹ thuật
Budanov nói các nhóm đàm phán Ukraine và Nga có thể gặp nhau vào tháng 9, với khả năng có đại diện Mỹ tham gia.
2 Trong một phát biểu khác, ông mô tả những cuộc tiếp xúc trước mắt là kỹ thuật và mang tính chuẩn bị—nhằm tạo nền tảng cho một tiến trình lớn hơn, chứ không phải các cuộc thương lượng sẽ lập tức tạo ra thỏa thuận hòa bình.
1
4
Cách diễn đạt thận trọng này rất quan trọng. Việc các bên có thể tổ chức một cuộc gặp không có nghĩa những bất đồng chính trị cốt lõi đã được giải quyết. Nhiều nhất, điều đó cho thấy một số cơ chế ngoại giao hạn chế có thể được khởi động lại trong lúc giao tranh vẫn tiếp diễn.
Yêu sách lãnh thổ của Nga vẫn là trở ngại chính
Theo các thông tin trong nguồn, Moscow tiếp tục yêu cầu Ukraine từ bỏ toàn bộ quyền kiểm soát tỉnh Donetsk, bao gồm cả những khu vực hiện không nằm dưới quyền kiểm soát của Nga.
36 Lập trường này xung đột với cách tiếp cận được Kyiv nêu ra và giúp lý giải vì sao một lệnh ngừng bắn vẫn còn xa.
Budanov cũng nói lợi ích của các bên thứ ba khiến việc đạt thỏa thuận trở nên phức tạp, đồng thời cho rằng Ukraine và Nga chỉ có thể tự giải quyết một số vấn đề giới hạn.
3 Vì vậy, bài toán đàm phán không chỉ nằm ở việc sắp xếp một cuộc gặp; các bên còn bất đồng về điều khoản, phạm vi và thành phần của bất kỳ thỏa thuận nào trong tương lai.
Điện Kremlin nói tiến trình hòa đàm bị đình trệ
Peskov nói tiến trình hòa bình đang ở “khoảng dừng sâu” và “không có ý tưởng mới”. Ông đồng thời gắn lập trường của Moscow với điều mà Điện Kremlin mô tả là những bước tiến liên tiếp trên chiến trường.
5
38
Các thông tin khác cho biết hiện chưa có kế hoạch về một cuộc điện đàm giữa Tổng thống Nga Vladimir Putin và Tổng thống Mỹ Donald Trump.
40
46 Điều này phù hợp với bức tranh rộng hơn mà Moscow công khai: ngoại giao cấp cao đình trệ trong khi các hoạt động quân sự tiếp tục.
Chuyến đi Moscow của Giám đốc CIA chưa tạo đột phá rõ ràng
Theo Điện Kremlin, Giám đốc CIA John Ratcliffe đã tới Moscow và gặp các quan chức tình báo Nga, nhưng không gặp Tổng thống Putin. Điện Kremlin cho biết Putin đã được báo cáo về nội dung cuộc trao đổi, song không tiết lộ chi tiết.
6
33
Với những bằng chứng hiện có, chuyến đi này không cho thấy một kênh hòa bình cấp cao đã được nối lại. Nó cho thấy các cuộc tiếp xúc nhạy cảm vẫn có thể diễn ra, nhưng mục đích và tác động thực tế của chúng chưa rõ ràng.
Hạ tầng kinh tế và quân sự trở thành mục tiêu
Tình trạng đóng băng ngoại giao diễn ra song song với chiến dịch tấn công ngày càng mạnh nhằm vào cơ sở hạ tầng. Reuters đưa tin tên lửa và máy bay không người lái Nga đã đánh vào cảng, kho chứa ngũ cốc, cơ sở năng lượng, địa điểm công nghiệp và hệ thống phân phối bán lẻ của Ukraine.
17 Công ty năng lượng nhà nước Ukraine cũng cho biết các cơ sở của Naftogaz bị tấn công nhiều lần, làm gia tăng lo ngại về nguồn sưởi, điện và khí đốt trước mùa đông.
18
Ukraine đáp lại bằng việc tiếp tục các cuộc tấn công tầm xa nhằm vào hạ tầng năng lượng của Nga. Reuters cho biết một nhà máy lọc dầu thuộc Lukoil đã bị đánh trúng và phải đình chỉ hoạt động xử lý dầu thô sau vụ tấn công.
19 Các thông tin khác mô tả nỗ lực của Ukraine nhằm nhắm vào nguồn nhiên liệu, mạng lưới hậu cần và năng lực công nghiệp quân sự của Nga.
20
23
Những cuộc tấn công này không tách rời câu chuyện ngoại giao. Chúng là một phần trong sức ép mà mỗi bên đang tạo ra khi đàm phán đình trệ: Nga đánh vào các cơ sở hỗ trợ nền kinh tế và khả năng chống chịu dân sự của Ukraine, còn Ukraine nhắm tới những tài sản năng lượng và hậu cần mà nước này cho rằng đang duy trì năng lực chiến tranh của Nga. Các nguồn hiện có ghi nhận những cuộc tấn công và mục tiêu được các bên nêu ra, nhưng chưa chứng minh được rằng bất kỳ chiến dịch nào đã buộc đối phương tạo ra đột phá chính trị.
Điều gì có thể rút ra từ các tuyên bố mới nhất?
Kết luận rõ nhất là ngoại giao hiện vẫn hạn chế và phụ thuộc vào điều kiện, chứ chưa cho thấy một thỏa thuận sắp xảy ra. Kyiv phát tín hiệu rằng các cuộc tiếp xúc kỹ thuật và sự tham gia của Mỹ vẫn có thể được tính đến, nhưng đồng thời chuẩn bị cho việc giao tranh kéo dài cũng như nhu cầu huy động nhân lực lớn mỗi tháng.
1
2
14
Moscow công khai mô tả đàm phán là đang tạm dừng, nhắc lại rằng chưa có ý tưởng mới và nhấn mạnh đà tiến quân mà Điện Kremlin tuyên bố trên chiến trường.
5
38 Trao đổi tù binh vẫn là kênh nhân đạo đang hoạt động, nhưng tranh chấp lãnh thổ và các điều khoản rộng hơn của một thỏa thuận vẫn chưa được giải quyết.
3
36
Gộp lại, các tuyên bố cho thấy cuộc xung đột đang bước vào một mùa đông khác mà chưa có dấu hiệu rõ ràng về lệnh ngừng bắn trong ngắn hạn. Ukraine phải đối mặt với sức ép ngày càng lớn lên nhân lực và xã hội, trong khi các cuộc tấn công vào hệ thống năng lượng, công nghiệp và hậu cần—những nền tảng duy trì nỗ lực chiến tranh của cả hai bên—tiếp tục gia tăng.