Trump nói Tập Cận Bình có thể cân nhắc thả mục sư Jin Mingri, còn vụ Jimmy Lai ‘rất khó’

Sự khác biệt trong phản ứng cho thấy mức độ nhạy cảm chính trị rất khác nhau giữa hai vụ việc.

Vì sao vụ mục sư Jin Mingri được chú ý

Jin Mingri, còn được gọi là Ezra Jin, là người sáng lập Zion Church tại Bắc Kinh — một trong những cộng đồng Tin Lành lớn hoạt động ngoài hệ thống nhà thờ do nhà nước Trung Quốc quản lý. Những cộng đồng như vậy thường được gọi là “house church” (nhà thờ tư gia).

Chính quyền Trung Quốc đã bắt giữ ông trong bối cảnh chiến dịch siết chặt các tổ chức tôn giáo chưa đăng ký. Nhiều chính phủ và tổ chức nhân quyền quốc tế cho rằng các động thái này phản ánh việc tăng cường kiểm soát các hoạt động tôn giáo không nằm dưới sự giám sát của nhà nước.

Do Zion Church từng là một trong những nhà thờ tư gia lớn và có ảnh hưởng ở Bắc Kinh, việc giam giữ Jin Mingri trở thành một trường hợp được theo dõi sát sao trong các tranh luận toàn cầu về tự do tôn giáo tại Trung Quốc.

Vì sao vụ Jimmy Lai nhạy cảm hơn

Jimmy Lai, 78 tuổi, là doanh nhân và nhà sáng lập tờ báo Apple Daily tại Hồng Kông — tờ báo nổi tiếng với lập trường ủng hộ dân chủ và chỉ trích chính quyền Bắc Kinh.

Tháng 2, ông bị kết án 20 năm tù vì các cáo buộc liên quan đến kích động nổi loạn và thông đồng với thế lực nước ngoài theo luật an ninh quốc gia của Hồng Kông. Đây là một trong những bản án nặng nhất theo khuôn khổ pháp lý này.

Những người ủng hộ Lai cho rằng vụ truy tố hình sự hóa hoạt động báo chí và chỉ trích chính trị. Trong khi đó, chính quyền Hồng Kông khẳng định vụ án liên quan đến an ninh quốc gia, không phải vấn đề tự do báo chí. Các tổ chức nhân quyền cho rằng bản án là biểu tượng cho sự suy giảm tự do truyền thông tại đặc khu kể từ khi luật an ninh quốc gia được áp dụng năm 2020.

Hai vụ việc phản ánh hai loại căng thẳng quốc tế

Những bình luận của Trump cho thấy hai vụ giam giữ đang nằm trong các tranh cãi quốc tế khác nhau.

Trường hợp của Jin Mingri chủ yếu liên quan đến tự do tôn giáo và việc kiểm soát các nhà thờ ngoài hệ thống nhà nước ở Trung Quốc đại lục. Trong khi đó, vụ Jimmy Lai gắn chặt với tự do báo chí, phong trào dân chủ và mức độ tự trị của Hồng Kông.

Chính sự khác biệt về bối cảnh chính trị này giúp giải thích vì sao Trump nói rằng Bắc Kinh có vẻ sẵn sàng cân nhắc trường hợp mục sư Jin Mingri, trong khi việc thả Jimmy Lai vẫn là vấn đề đặc biệt nhạy cảm đối với Trung Quốc.