Trump nói Tập Cận Bình có thể cân nhắc thả mục sư Jin Mingri, còn vụ Jimmy Lai ‘rất khó’

Donald Trump cho biết Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tỏ ra cởi mở hơn trong việc xem xét trường hợp của một mục sư Tin Lành bị giam tại Trung Quốc so với khả năng trả tự do cho ông trùm truyền thông Hồng Kông Jimmy Lai. Những nhận xét này được ông đưa ra sau các cuộc trao đổi trực tiếp với nhà lãnh đạo Trung Quốc và nhanh chóng thu hút sự chú ý quốc tế.

Theo Trump, Tập Cận Bình nói rằng chính quyền Trung Quốc đang “rất nghiêm túc cân nhắc” trường hợp của mục sư Jin Mingri, nhưng khi đề cập đến Jimmy Lai thì ông Tập cho rằng đó “là một trường hợp rất khó.”

Trump nói gì sau cuộc gặp với Tập Cận Bình

Trả lời báo chí trên chuyên cơ Air Force One khi rời Trung Quốc, Trump cho biết ông đã trực tiếp nêu cả hai trường hợp trong cuộc thảo luận với Chủ tịch Tập.

Về mục sư Jin Mingri, Trump nói ông nhận được tín hiệu tích cực hơn.

“I think he’s giving very serious consideration to the pastor,” Trump nói, ám chỉ khả năng Bắc Kinh có thể xem xét lại việc giam giữ vị mục sư này.

Nhưng khi đề cập đến Jimmy Lai — nhà sáng lập tờ báo ủng hộ dân chủ Apple Daily — phản hồi từ phía Trung Quốc kém lạc quan hơn. Trump cho biết ông Tập nói thẳng rằng trường hợp của Lai “sẽ là một vấn đề rất khó.”

Sự khác biệt trong phản ứng cho thấy mức độ nhạy cảm chính trị rất khác nhau giữa hai vụ việc.

Vì sao vụ mục sư Jin Mingri được chú ý

Jin Mingri, còn được gọi là Ezra Jin, là người sáng lập Zion Church tại Bắc Kinh — một trong những cộng đồng Tin Lành lớn hoạt động ngoài hệ thống nhà thờ do nhà nước Trung Quốc quản lý. Những cộng đồng như vậy thường được gọi là “house church” (nhà thờ tư gia).

Chính quyền Trung Quốc đã bắt giữ ông trong bối cảnh chiến dịch siết chặt các tổ chức tôn giáo chưa đăng ký. Nhiều chính phủ và tổ chức nhân quyền quốc tế cho rằng các động thái này phản ánh việc tăng cường kiểm soát các hoạt động tôn giáo không nằm dưới sự giám sát của nhà nước.

Do Zion Church từng là một trong những nhà thờ tư gia lớn và có ảnh hưởng ở Bắc Kinh, việc giam giữ Jin Mingri trở thành một trường hợp được theo dõi sát sao trong các tranh luận toàn cầu về tự do tôn giáo tại Trung Quốc.

Vì sao vụ Jimmy Lai nhạy cảm hơn

Jimmy Lai, 78 tuổi, là doanh nhân và nhà sáng lập tờ báo Apple Daily tại Hồng Kông — tờ báo nổi tiếng với lập trường ủng hộ dân chủ và chỉ trích chính quyền Bắc Kinh.

Tháng 2, ông bị kết án 20 năm tù vì các cáo buộc liên quan đến kích động nổi loạn và thông đồng với thế lực nước ngoài theo luật an ninh quốc gia của Hồng Kông. Đây là một trong những bản án nặng nhất theo khuôn khổ pháp lý này.

Những người ủng hộ Lai cho rằng vụ truy tố hình sự hóa hoạt động báo chí và chỉ trích chính trị. Trong khi đó, chính quyền Hồng Kông khẳng định vụ án liên quan đến an ninh quốc gia, không phải vấn đề tự do báo chí. Các tổ chức nhân quyền cho rằng bản án là biểu tượng cho sự suy giảm tự do truyền thông tại đặc khu kể từ khi luật an ninh quốc gia được áp dụng năm 2020.

Hai vụ việc phản ánh hai loại căng thẳng quốc tế

Những bình luận của Trump cho thấy hai vụ giam giữ đang nằm trong các tranh cãi quốc tế khác nhau.

Trường hợp của Jin Mingri chủ yếu liên quan đến tự do tôn giáo và việc kiểm soát các nhà thờ ngoài hệ thống nhà nước ở Trung Quốc đại lục. Trong khi đó, vụ Jimmy Lai gắn chặt với tự do báo chí, phong trào dân chủ và mức độ tự trị của Hồng Kông.

Chính sự khác biệt về bối cảnh chính trị này giúp giải thích vì sao Trump nói rằng Bắc Kinh có vẻ sẵn sàng cân nhắc trường hợp mục sư Jin Mingri, trong khi việc thả Jimmy Lai vẫn là vấn đề đặc biệt nhạy cảm đối với Trung Quốc.