WMO Gióng Hồi Chuông: El Niño Sẽ ‘Đổ Thêm Dầu Vào Ngọn Lửa Của Một Thế Giới Đang Nóng Lên’

Một sự kiện El Niño mới đang hình thành ở vùng nhiệt đới Thái Bình Dương, và các cơ quan khí tượng hàng đầu thế giới đang đồng loạt gióng lên hồi chuông cảnh báo. Ngày 2 tháng 6 năm 2026, Tổ chức Khí tượng Thế giới (WMO) thông báo rằng các điều kiện El Niño đang phát triển, sẵn sàng làm gián đoạn các mô hình nhiệt độ và lượng mưa toàn cầu, đồng thời làm leo thang nguy cơ thời tiết cực đoan . Thông báo này đánh dấu sự kết thúc của một giai đoạn trung tính ngắn ngủi và sự chuyển đổi nhanh chóng sang một hình thái khí hậu với những hậu quả sâu rộng.

Các nhà khoa học khẳng định rõ ràng đây không phải là một dự báo chậm rãi. Nhiệt độ bề mặt nước biển ở khu vực trung tâm và phía đông xích đạo Thái Bình Dương đang tăng nhanh, một sự dịch chuyển được quan sát từ cuối tháng 4 đến giữa tháng 5 . Hệ thống hiện đã sẵn sàng cho quá trình chuyển đổi sang El Niño, với các mô hình dự báo cho thấy mức độ chắc chắn rất cao.

Các Xác Suất: Một Sự Kiện Gần Như Chắc Chắn

Bản cập nhật mới nhất của WMO đã đưa ra những xác suất cao một cách rõ rệt cho sự kiện đang phát triển này. Có 80% khả năng các điều kiện El Niño sẽ xuất hiện trong giai đoạn từ tháng 6 đến tháng 8 năm 2026 . Triển vọng thậm chí còn trở nên chắc chắn hơn khi nhìn xa hơn. Khả năng El Niño sẽ tồn tại ít nhất đến tháng 11 là gần hoặc trên 90% .

Những con số này được củng cố bởi Cơ quan Khí quyển và Đại dương Quốc gia Hoa Kỳ (NOAA). Trung tâm Dự báo Khí hậu của cơ quan này đã đưa ra một dự báo bổ sung, cho thấy 82% khả năng El Niño xuất hiện sớm hơn một chút, trong giai đoạn từ tháng 5 đến tháng 7 năm 2026, và 96% khả năng hiện tượng này sẽ tiếp tục kéo dài qua mùa đông Bắc Bán cầu 2026–27 . Sự hội tụ chặt chẽ của các dự báo độc lập này nhấn mạnh mức độ tin cậy rằng một sự thay đổi toàn cầu sắp xảy ra.

Lời Cảnh Báo Khẩn Cấp Từ Liên Hợp Quốc

Dự báo này không được trình bày như một bản cập nhật khí hậu thông thường. Trong một tuyên bố qua video, Tổng Thư ký Liên Hợp Quốc António Guterres đã định hình báo cáo này như một mệnh lệnh hành động rõ ràng, tuyên bố với "độ chắc chắn 90%" rằng El Niño đang đến và khẳng định: "Thế giới phải coi đây là lời cảnh báo khí hậu khẩn cấp đúng như bản chất của nó" . Ông Guterres cảnh báo rằng El Niño mới này sẽ "đổ thêm dầu vào ngọn lửa của một thế giới đang nóng lên", làm trầm trọng thêm các tác động của biến đổi khí hậu do con người gây ra .

Tổng Thư ký WMO Celeste Saulo cũng nhấn mạnh sự cấp bách này, kêu gọi các quốc gia chuẩn bị ngay lập tức cho một sự kiện có thể rất mạnh, có khả năng làm trầm trọng thêm hạn hán, lũ lụt và các đợt nắng nóng trên toàn cầu . Mặc dù vẫn còn quá sớm để khẳng định chắc chắn sự kiện này sẽ mạnh đến mức nào, bà Saulo nhấn mạnh rằng không hành động không phải là một lựa chọn.

Cường Độ Tiềm Năng và Thời Điểm Đạt Đỉnh

Đây là lúc sự thận trọng đan xen với lo ngại. Trong khi sự khởi đầu của El Niño có vẻ chắc chắn, cường độ cuối cùng của nó vẫn là một vấn đề về xác suất hơn là sự chắc chắn. Hầu hết các mô hình dự báo của WMO cho thấy sự kiện này sẽ ít nhất ở mức trung bình, với một khả năng rõ rệt là nó có thể trở nên mạnh . Phân tích của NOAA bổ sung thêm một góc cạnh sắc nét hơn cho dự báo này: nó chỉ ra gần 1/3 khả năng một El Niño mạnh hoặc thậm chí rất mạnh sẽ phát triển vào khung thời gian từ tháng 11 năm 2026 đến tháng 1 năm 2027 .

Hệ lụy của một sự kiện mạnh là rất đáng kể. Trong lịch sử, các đợt El Niño mạnh mẽ—như "Siêu El Niño" năm 2015–2016—thường gắn liền với tình trạng tẩy trắng san hô trên diện rộng, hạn hán nghiêm trọng ở Úc và Indonesia, lũ lụt ở nhiều khu vực Nam Mỹ, và một mức tăng đột biến có thể đo lường được trong nhiệt độ trung bình toàn cầu.

Triển Vọng Nhiệt Độ Toàn Cầu

Nhiệt độ đất liền trên mức bình thường được dự báo ở gần như tất cả các khu vực trong giai đoạn từ tháng 6 đến tháng 8 năm 2026, theo Bản cập nhật Khí hậu Theo mùa Toàn cầu của WMO . Dự báo này, kết hợp với El Niño đang phát triển, khiến các nhà khoa học cảnh báo về khả năng năm 2026 có thể lọt vào danh sách những năm nóng nhất từng được ghi nhận. Sự cộng hưởng giữa tình trạng nóng lên do khí nhà kính nền và một sự kiện El Niño mới chính là điều khiến thời điểm này trở nên nguy hiểm độc đáo—nó chồng chất một chu kỳ nóng lên tự nhiên lên trên một nền nhiệt độ toàn cầu vốn đã cao .

Điều Gì Sẽ Đến Tiếp Theo

Đối với các quốc gia tuyến đầu chịu ảnh hưởng của biến đổi khí hậu, nhiệm vụ trước mắt là sự chuẩn bị. Bản cập nhật của WMO được thiết kế như một hệ thống cảnh báo sớm, trao cho các chính phủ, ngành nông nghiệp và các nhà quản lý tài nguyên nước một khoảng thời gian quan trọng để lên kế hoạch. Các khuyến nghị từ giới chức bao gồm thúc đẩy các giống cây trồng chịu hạn, tăng cường cơ sở hạ tầng thủy lợi, và điều chỉnh lịch gieo trồng để thích ứng với các mô hình lượng mưa thay đổi .