Houthi Siết Chặt Vòng Vây Biển Đỏ, Cấm Cửa Tàu Israel Trong Bối Cảnh Chiến Sự 2026

Houthi đã công bố những gì?

Tuyên bố của Houthi, được phát đi qua kênh lực lượng vũ trang, bao gồm hai yếu tố cốt lõi: lệnh phong tỏa hàng hải chính thức và vụ tấn công trực tiếp được tuyên bố vào lãnh thổ Israel.

Lệnh cấm vận chuyển toàn diện: Ông Saree tuyên bố "lệnh cấm toàn diện và triệt để" đối với "hoạt động hàng hải của kẻ thù" trên Biển Đỏ, nói rằng bất kỳ chuyển động tàu nào có liên kết với Israel bị phát hiện trên tuyến đường thủy này "sẽ bị lực lượng của chúng tôi coi là mục tiêu quân sự" ngay từ thời điểm tuyên bố được đưa ra . Nhóm này ban đầu chưa làm rõ liệu lệnh cấm có mở rộng sang các tàu không phải của Israel nhưng đến các cảng Israel hay không, mặc dù một nguồn tin Houthi nói với Reuters rằng một đợt leo thang tiếp theo có thể dẫn đến việc ngăn chặn mọi tàu đến Israel qua khu vực này .

Cuộc tấn công bằng tên lửa siêu vượt âm: Houthi xác nhận đã phóng một loạt tên lửa siêu vượt âm nhằm vào "các mục tiêu nhạy cảm trong khu vực Jaffa bị chiếm đóng" trong cùng ngày . Tuyên bố này lặp lại những khẳng định trước đó của Houthi về năng lực siêu vượt âm, mặc dù việc xác minh độc lập liệu các tên lửa này có thực sự siêu vượt âm hay không vẫn còn gây tranh cãi . Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) cho biết vật thể bay ngày 8 tháng 6 đã bị hệ thống phòng không Israel đánh chặn .

Học thuyết leo thang: Ông Saree cảnh báo rằng các hoạt động sẽ được tăng cường "phù hợp với các diễn biến", sử dụng khẩu hiệu: "Chúng tôi sẽ đáp trả leo thang bằng leo thang" . Tuyên bố được đưa ra chỉ vài giờ sau khi Israel và Iran nối lại các cuộc tấn công trực diện sau các cuộc không kích của Israel vào vùng ngoại ô phía nam Beirut .

Mối liên hệ với cuộc chiến Iran 2026

Tuyên bố của Houthi không phải là một sự cố riêng lẻ mà là sự mở rộng trực tiếp của cuộc xung đột Israel-Iran đang lan rộng. Nhóm này đã tạm dừng các cuộc tấn công vào Israel sau lệnh ngừng bắn ở Gaza năm 2025, nhưng vào ngày 28 tháng 3 năm 2026, nhóm này đã nối lại các cuộc tấn công bằng tên lửa đạn đạo và chính thức tham gia cuộc chiến Iran 2026, phát động cuộc tấn công đầu tiên vào miền nam Israel ngày hôm đó .

Động thái leo thang hôm thứ Hai đại diện cho một bước tiến đáng kể: một lệnh phong tỏa hải quân chính thức đối với hoạt động vận chuyển của Israel kết hợp với một cuộc tấn công trực tiếp vào lãnh thổ, được thực hiện dưới ngọn cờ "Sự thống nhất của các Mặt trận" — một cụm từ mà Houthi sử dụng để định hình các hoạt động của mình như một phần của trục kháng chiến do Iran lãnh đạo, bao gồm Hezbollah và các phe phái ở Gaza . Tuyên bố trích dẫn rõ ràng "sự xâm lược của Israel đối với Lebanon, Iran và Gaza" là lý do biện minh cho hành động này .

Thời điểm trùng hợp với các cuộc tấn công qua lại giữa Israel và Iran nhấn mạnh vai trò của Houthi như một lực lượng ủy nhiệm có năng lực và vị trí địa lý chiến lược nhất của Iran, sẵn sàng phá vỡ một trong những điểm nghẽn hàng hải thiết yếu của thế giới tại eo biển Bab el-Mandeb .

Cơ hội phục hồi ngắn ngủi chưa bao giờ thành hiện thực

Ngành vận tải biển đã trải qua những tuần đầu năm 2026 với sự lạc quan thận trọng. Sau nhiều tháng tạm dừng các cuộc tấn công đã được xác nhận của Houthi vào tàu thương mại kể từ cuối năm 2025, một số hãng vận tải container lớn nhất thế giới bắt đầu thăm dò khôi phục dịch vụ qua Biển Đỏ và Kênh đào Suez. Đến tháng 1 năm 2026, hơn 70% lưu lượng container đã chuyển hướng trước đó đã quay trở lại tuyến Suez .

Nhưng tình hình nhanh chóng xấu đi. Vào ngày 28 tháng 2 năm 2026, các cuộc không kích chung của Mỹ-Israel vào Iran đã gây ra sự đảo ngược đột ngột nhất trong định tuyến vận tải container kể từ khi cuộc khủng hoảng bắt đầu vào cuối năm 2023. Trong vòng vài ngày, CMA CGM, Hapag-Lloyd và Maersk — ba hãng vận tải lớn nhất — đã đình chỉ tất cả các dịch vụ liên quan đến Suez và định tuyến lại các tàu vòng qua Mũi Hảo Vọng . Một tín hiệu của Houthi vào tháng 3 năm 2026 rằng họ sẽ nối lại các cuộc tấn công vào hoạt động hàng hải ngay lập tức đã dập tắt mọi hy vọng còn sót lại .

Lệnh cấm chính thức hôm thứ Hai là đỉnh điểm của sự đảo ngược đó. Nó loại bỏ mọi sự mơ hồ còn lại cho các hãng tàu đang cân nhắc quay trở lại và củng cố Mũi Hảo Vọng như một lộ trình mặc định trong tương lai gần.

Tác động đến Thương mại Toàn cầu

Kênh đào Suez là tuyến đường biển ngắn nhất giữa Châu Á, Châu Âu và Bờ Đông Hoa Kỳ. Việc đóng cửa hiệu quả đối với giao thông thương mại thông thường kể từ cuối năm 2023 đã định hình lại chuỗi cung ứng toàn cầu.

Lưu lượng sụt giảm dai dẳng: Tính đến đầu tháng 1 năm 2026, lưu lượng tàu qua Kênh Suez vẫn thấp hơn khoảng 60% so với mức trước khủng hoảng, thậm chí sau hơn ba tháng không có cuộc tấn công nào được xác nhận từ Houthi . Nhà phân tích vận tải biển trưởng của BIMCO, Niels Rasmussen, ước tính sự thay đổi mang tính cấu trúc trong hành vi của các hãng tàu có nghĩa là chỉ riêng việc không có bạo lực thôi là không đủ để kích hoạt sự quay trở lại .

Chi phí bị khóa chặt: Việc chuyển hướng vòng qua Mũi Hảo Vọng khiến các chuyến đi từ Châu Á đến Châu Âu mất thêm 10-14 ngày, hấp thụ năng lực đội tàu, tăng chi phí nhiên liệu và giữ giá cước vận tải ở mức cao. Các hãng tàu đã chịu áp lực lớn phải khôi phục các tuyến Suez để cắt giảm chi phí và khí thải, nhưng những lo ngại về an ninh liên tục lấn át các động lực đó .

Không có khả năng phục hồi trong ngắn hạn: Các nhà phân tích trước đây cho rằng việc quay trở lại hoàn toàn các tuyến Suez sẽ đòi hỏi sự ổn định bền vững, điều kiện bảo hiểm chấp nhận được và các điều khoản thuê tàu có thể dự đoán được — không có yếu tố nào trong số này tồn tại sau tuyên bố hôm thứ Hai . Ai Cập, quốc gia phải đối mặt với tổn thất doanh thu ước tính 800 triệu USD mỗi tháng từ sự gián đoạn kênh Suez, là một trong những bên bị ảnh hưởng nặng nề nhất .

Rủi ro lan tỏa: Mặc dù lệnh cấm của Houthi nhắm mục tiêu rõ ràng vào các tàu có liên kết với Israel, hồ sơ của nhóm này từ cuối năm 2023 cho thấy các cuộc tấn công thường xuyên lan rộng. Việc nhận dạng nhầm, nhầm lẫn trong đoàn tàu và các cuộc tấn công "đoàn kết" trên diện rộng đã thường xuyên nhắm vào các tàu thương mại không phải của Israel . Nhóm này đã phát động hơn 190 cuộc tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái vào các tàu thương mại kể từ cuối năm 2023, biến Biển Đỏ thành một trong những môi trường hàng hải nguy hiểm nhất trong lịch sử thương mại hiện đại .

Eo biển Hormuz, một điểm nghẽn quan trọng khác, cũng chứng kiến căng thẳng gia tăng, làm phức hợp thêm rủi ro cho cả vận tải năng lượng và container toàn cầu .

Điều gì sẽ xảy ra tiếp theo

Tuyên bố của Houthi chính thức hóa một lệnh phong tỏa đã tồn tại trên thực tế kể từ khi các hãng tàu tự nguyện từ bỏ Biển Đỏ. Hệ quả thực tế là củng cố những gì thị trường đã dự báo: không có sự phục hồi nào cho Suez trong năm 2026, tiếp tục áp lực lên giá cước vận tải toàn cầu và một ngành vận tải biển buộc phải vận hành các tuyến đường dài hơn, tốn kém hơn vòng quanh Châu Phi. Chừng nào cuộc chiến Iran còn tiếp diễn và Houthi vẫn là một bên tham chiến, eo biển Bab el-Mandeb sẽ vẫn là một vùng chiến sự trên thực tế đối với vận tải thương mại.