Vì sao Apple chỉ thắng một phần trong vụ logo cam/quýt tại EUIPO

Điểm này rất quan trọng: thắng lợi của Apple là thắng lợi theo nhóm hàng hóa, không phải một lệnh cấm toàn diện đối với biểu tượng cam/quýt. Theo các báo cáo, bên nộp đơn còn có thể kháng cáo lên EUIPO trong vòng 2 tháng kể từ quyết định .

Logo gây tranh cãi trông như thế nào?

Theo mô tả trong các bản tin, dấu hiệu bị phản đối là một quả có múi dạng tròn: phía trên có lá xanh nghiêng sang trái, bên phải có phần khuyết, nửa dưới được chia thành các ô gợi hình phím bàn phím, còn nửa trên được mô tả giống tia nắng .

MacRumors cũng lưu ý rằng một phần tên của công ty nộp đơn có thể dịch thành một loại quả có múi, điều này có thể giải thích vì sao họ chọn hình ảnh trái cây cho logo .

Đơn đăng ký bao phủ cả bàn phím, sản phẩm máy tính liên quan và tấm pin mặt trời . Chính sự khác biệt giữa các nhóm hàng này đã dẫn đến kết quả “một logo, hai số phận”.

Apple phản đối vì điều gì?

Apple cho rằng các yếu tố như hình trái cây, chiếc lá và phần khuyết có thể khiến người tiêu dùng liên tưởng đến logo quả táo cắn dở nổi tiếng của hãng . Nhưng vụ việc không chỉ xoay quanh câu hỏi đơn giản là “có giống hay không”.

Ở tầng lập luận quan trọng hơn, Apple dựa vào danh tiếng thương hiệu. Các báo cáo cho biết EUIPO xem xét khả năng logo cam/quýt này, khi xuất hiện trên thị trường EU, có thể hưởng lợi không công bằng từ uy tín của Apple hay không .

EUIPO không đơn giản nói “cam cũng là táo”

Theo các bản tin, EUIPO không hoàn toàn chấp nhận lập luận thuần túy về độ giống hình ảnh của Apple. Cơ quan xem xét cho rằng dù logo của Yichun Qinningmeng có phần khuyết và lá xanh, phần thân chính lại là một hình tròn hoàn chỉnh hơn, trong khi logo Apple không phải hình tròn hoàn hảo; vì vậy người tiêu dùng dễ nhận ra đây là cam/quýt hoặc một loại trái cây tròn khác hơn là logo Apple .

Ranh giới này giúp tránh hiểu nhầm về vụ việc. EUIPO không nói rằng người tiêu dùng chắc chắn sẽ tưởng logo cam/quýt là logo Apple. Cơ quan này cũng không trao cho Apple quyền kiểm soát mọi ý tưởng “trái cây có lá và bị khuyết”. Trọng tâm sau đó chuyển sang bối cảnh hàng hóa, danh tiếng thương hiệu và khả năng người tiêu dùng tạo liên hệ tâm lý với Apple .

Vì sao bàn phím và sản phẩm máy tính bị chặn?

Dù dè dặt với lập luận về hình ảnh, EUIPO vẫn đứng về phía Apple đối với nhóm sản phẩm máy tính. Lý do được nêu trong các báo cáo là Apple có danh tiếng rất lớn trong lĩnh vực điện tử, còn bàn phím là phụ kiện gắn chặt với máy tính; khi thấy một logo trái cây có vết khuyết trên bàn phím hoặc sản phẩm máy tính liên quan, người tiêu dùng có thể tạo liên tưởng đến Apple .

9to5Mac và MacTech cũng nhấn mạnh yếu tố “hưởng lợi không công bằng từ danh tiếng của Apple” trong quyết định này . Vì vậy, điểm mấu chốt không phải EUIPO kết luận logo cam/quýt chính là logo Apple, mà là trong môi trường sản phẩm gần với mảng điện tử cốt lõi của Apple, rủi ro “ăn theo” uy tín thương hiệu trở nên đáng kể hơn.

Việc nửa dưới logo được thiết kế giống phím bàn phím cũng không khiến đơn đăng ký an toàn hơn. Chi tiết đó có thể giải thích đặc tính sản phẩm, nhưng đồng thời lại đặt dấu hiệu này vào đúng bối cảnh thương mại gần với máy tính và phụ kiện — nơi liên tưởng đến Apple dễ bị xem là có ý nghĩa pháp lý hơn .

Vì sao tấm pin mặt trời vẫn được đi tiếp?

Cùng một dấu hiệu nhưng khi dùng cho tấm pin mặt trời, kết quả lại khác. Các báo cáo cho biết EUIPO cho phép phần liên quan đến tấm pin mặt trời tiếp tục, trong khi từ chối phần dùng cho bàn phím và sản phẩm máy tính liên quan .

Điều đó cho thấy EUIPO xử lý theo từng nhóm hàng cụ thể. Danh tiếng của Apple rất mạnh, nhưng trong vụ này, các báo cáo không cho thấy cơ quan EU mở rộng sự bảo hộ đó thành một rào chắn cho mọi ngành nghề và mọi hình trái cây có vết khuyết. Ít nhất trong hồ sơ này, sản phẩm máy tính và tấm pin mặt trời được đánh giá khác nhau .

Tín hiệu cho các thương hiệu khác

Bài học từ vụ việc không phải là “đừng vẽ trái cây lên logo”. Bài học đúng hơn là: thiết kế logo, nhóm hàng đăng ký và danh tiếng của các thương hiệu lớn có thể được xem xét cùng lúc.

• Độ giống hình ảnh chỉ là lớp đầu tiên. Ngay cả khi lập luận “nhìn giống” không được chấp nhận trọn vẹn, một thương hiệu nổi tiếng vẫn có thể phản đối dựa trên danh tiếng và liên tưởng trong tâm trí người tiêu dùng .
• Một logo có thể bị chặn ở nhóm hàng này nhưng được đi tiếp ở nhóm hàng khác. Trong vụ này, bàn phím và sản phẩm máy tính liên quan bị từ chối, còn tấm pin mặt trời tiếp tục .
• Với doanh nghiệp phần cứng muốn đăng ký nhãn hiệu tại EU, việc đưa đặc điểm sản phẩm vào logo không tự động hóa giải mọi rủi ro, nhất là khi tổng thể dấu hiệu nằm gần vùng danh tiếng của một thương hiệu công nghệ lớn .

Tóm lại, Apple có thắng trong vụ phản đối tại EUIPO, nhưng chỉ thắng trong phạm vi rõ ràng. Logic của quyết định giống với nhận định: “trong nhóm bàn phím và sản phẩm máy tính, có rủi ro hưởng lợi từ danh tiếng Apple”, chứ không phải “mọi quả tròn có lá và vết khuyết đều là của Apple” .