Donut Lab và vụ 'bẻ lái' công nghệ chấn động: Từ pin thể rắn 'thánh thần' đến sự thật về một viên pin lithium-ion cũ kỹ

Tuyên bố này ngay lập tức gây chấn động ngành công nghiệp và thu hút những khoản đầu tư khổng lồ, nhưng cũng vấp phải sự hoài nghi tức thì. Chủ tịch của gã khổng lồ pin Trung Quốc Svolt đã công khai gọi đây là một "trò lừa đảo", nhận định rằng các thông số được tuyên bố có tính mâu thuẫn và đi ngược lại những kiến thức kỹ thuật cơ bản .

Vén màn hóa học: Từ 'Thể rắn Natri-ion' thành 'Lithium-ion'

Bằng chứng thuyết phục nhất đến từ một cuộc điều tra toàn diện do nghiên cứu sinh Tiến sĩ kiêm YouTuber Ziroth dẫn đầu, được công bố vào ngày 8 tháng 6 năm 2026. Ziroth đã tập hợp một đội ngũ hơn 20 chuyên gia pin độc lập, bao gồm các nhà nghiên cứu từ Viện Fraunhofer và một số trường đại học, để thực hiện phân tích pháp y .

Kết quả kiểm tra điện hóa của họ mang tính kết luận cuối cùng. Đường cong điện áp của tế bào pin, ổn định ở mức 3,7 đến 3,8 volt tại trạng thái sạc 50%, hoàn toàn trùng khớp với đặc trưng của pin lithium-ion niken-coban-mangan (NCM) hàm lượng niken cao. Điều này về cơ bản mâu thuẫn với các đặc tính của tế bào natri-ion hoặc tế bào thể rắn chính hiệu . Cuộc điều tra đã lần ra công nghệ thực sự từ một công ty Đức, CT Coatings, tiết lộ rằng Donut Lab đã gắn nhãn lại các tế bào lithium-ion hiện có như một đột phá của riêng mình . Một mạng lưới các thỏa thuận bảo mật (NDA) phức tạp giữa Donut Lab, CT Coatings và nhà sản xuất Phần Lan Nordic Nano đã che mờ chuỗi cung ứng thực sự . Đáng chú ý, CEO của Donut Lab, Marko Lehtimäki, đồng thời nắm giữ một ghế trong hội đồng quản trị tại Nordic Nano, càng làm sâu sắc thêm mối liên hệ chằng chịt giữa các công ty .

Bom tấn từ nội bộ: Lá đơn tố giác hình sự

Ngay cả trước khi cuộc điều tra của Ziroth được công bố, câu chuyện đã bắt đầu sụp đổ từ bên trong. Vào tháng 4 năm 2026, Lauri Peltola, Giám đốc Thương mại và là cổ đông sáng lập của Nordic Nano, đã đệ đơn tố giác hình sự lên cảnh sát Phần Lan chống lại Donut Lab .

Đơn tố giác của Peltola tập trung vào ba cáo buộc cốt lõi :

1. Bịa đặt hiệu suất: Mật độ năng lượng 400 Wh/kg và tuổi thọ 100.000 chu kỳ được quảng bá chưa từng đạt được và về cơ bản là không thể thực hiện.
2. Trò 'bình mới rượu cũ': Viên pin được quảng cáo là một cải tiến tiên tiến thực chất chỉ là một sản phẩm thế hệ đầu tiên từ CT Coatings, thứ mà công ty Đức này đã từ bỏ để chuyển sang các thiết kế mới. Thư từ nội bộ giữa các công ty xác nhận pin không đáp ứng các thông số kỹ thuật đã công bố .
3. Xuyên tạc năng lực sản xuất: Tuyên bố của công ty về khả năng sẵn sàng sản xuất hàng loạt là không có cơ sở.

Peltola không chỉ đến gặp cảnh sát; ông còn nộp đơn khiếu nại lên cơ quan giám sát tài chính và Chưởng lý Phần Lan, đồng thời làm rò rỉ các tài liệu mật của công ty cho báo chí, bao gồm tờ báo lớn của Phần Lan Helsingin Sanomat . Donut Lab và Nordic Nano đã phủ nhận mọi hành vi sai trái, tuyên bố rằng Peltola không có sự hiểu biết đầy đủ về công nghệ, nhưng những thông tin liên lạc nội bộ mà ông cung cấp đã tạo cho lời khai của ông một sức nặng đáng kể .

Báo cáo từ VTT: Điều gì đã được chứng minh, và điều gì không?

Giữa lúc hoài nghi gia tăng, Donut Lab đã tìm cách lấy lại uy tín bằng cách đặt hàng năm bài kiểm tra độc lập từ Trung tâm Nghiên cứu Kỹ thuật VTT của Phần Lan. Các kết quả, được công bố từ tháng 2 đến tháng 3 năm 2026, đã xác nhận một số khả năng ngoại vi nhưng khéo léo lảng tránh những tuyên bố phi thường nhất .

Năm bài kiểm tra đã xác nhận các tuyên bố thứ cấp có chọn lọc:

1. Sạc cực nhanh: Một tế bào sạc từ 0 lên 80% trong 4,5 phút ở tốc độ 11C, một thành tích không thể phủ nhận là ấn tượng đối với pin lithium-ion .
2. Khả năng chịu nhiệt độ cao: Tế bào được xả ở nhiệt độ 100°C và không chỉ sống sót mà còn cung cấp 107% dung lượng danh định ở nhiệt độ phòng .
3. Duy trì điện tích: Bài kiểm tra tự xả đã chứng minh thiết bị này là pin, chứ không phải siêu tụ điện như một số người hoài nghi ban đầu đã đưa ra giả thuyết .
4. Vòng đời giới hạn: Một thử nghiệm vòng đời ngắn hạn đã được tiến hành, nhưng không cung cấp dữ liệu về sự xuống cấp trong dài hạn .
5. Sạc cấp độ gói pin: Một gói pin 18 kWh đã duy trì công suất sạc trên 100 kW trong năm phút trên xe máy Verge .

Điều cốt yếu là, không có báo cáo nào của VTT kiểm tra hoặc xác minh các thông số kỹ thuật chính là mật độ năng lượng 400 Wh/kg hay tuổi thọ 100.000 chu kỳ. Bài kiểm tra mật độ năng lượng có thể được thực hiện đơn giản bằng cách cân viên pin, một điểm dữ liệu vắng mặt một cách đáng ngờ . Những phát hiện của VTT, dù là thật, lại là một kiệt tác về sự minh bạch có chọn lọc – chứng minh pin có thể sạc nhanh và chịu nhiệt, nhưng lại né tránh hai thông số cốt lõi đã làm nên vị thế 'thần kỳ' của nó .

Hậu quả 25 triệu USD và những bí ẩn còn sót lại

Dựa trên câu chuyện hiện đã bị bóc trần, Donut Lab đã huy động được khoảng 25 triệu USD từ hơn 1.300 nhà đầu tư, chủ yếu là những nhà đầu tư nhỏ lẻ đã đặt niềm tin vào tầm nhìn về một cuộc cách mạng năng lượng sạch . Hậu quả để lại một loạt câu hỏi chưa có lời giải đáp, mang theo những hàm ý pháp lý và tài chính to lớn:

• Những lô hàng ma: Donut Lab tuyên bố xe máy Verge sẽ xuất xưởng với loại pin này trong Quý 1 năm 2026. Cho đến thời điểm cuộc điều tra được công bố, không có bằng chứng nào có thể xác minh rằng bất kỳ khách hàng nào đã thực sự nhận được xe sử dụng viên pin thể rắn như đã hứa .
• Ảo ảnh quy mô Gigawatt: Lộ trình của công ty bao gồm kế hoạch sản xuất quy mô gigawatt, nhưng chưa bao giờ cung cấp bằng chứng về cơ sở sản xuất, dây chuyền sản xuất hay một kế hoạch khả thi để đạt được quy mô đó .
• Mạng lưới quan hệ: Sự đan xen về quyền sở hữu và ghế hội đồng quản trị giữa Donut Lab, Nordic Nano và Verge Motorcycles đặt ra một câu hỏi quan trọng: các cá nhân điều phối chiến dịch này biết rõ công nghệ đang bị xuyên tạc với nhà đầu tư ở mức độ nào và từ khi nào? Câu hỏi này có lẽ sẽ là trung tâm của bất kỳ cuộc điều tra pháp lý nào tiếp theo .