Đài Loan nói gì nếu Tổng thống Lai Ching‑te điện đàm với Donald Trump?

Một điểm trọng tâm khác trong thông điệp của ông Lai là cáo buộc rằng Trung Quốc đang làm suy yếu hòa bình trong khu vực.

Ông nói sẽ nói với Tổng thống Trump rằng các hành động gây sức ép quân sự và các biện pháp cưỡng ép của Bắc Kinh đang làm gia tăng căng thẳng và gây bất ổn tại eo biển Đài Loan . Các nhà lãnh đạo Đài Loan thường lập luận rằng những hoạt động này không chỉ đe dọa hòn đảo mà còn ảnh hưởng tới an ninh của toàn khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương.

Quốc phòng và chiến lược “hòa bình thông qua sức mạnh”

Ông Lai cũng dự định nhấn mạnh việc Đài Loan tăng chi tiêu quốc phòng và tiếp tục mua vũ khí từ Mỹ.

Theo ông, việc củng cố năng lực phòng thủ là cần thiết để ngăn ngừa xung đột. Ông mô tả các thương vụ mua vũ khí của Mỹ là “thiết yếu cho hòa bình”, vì khả năng răn đe đáng tin cậy giúp giảm nguy cơ tính toán sai lầm từ các đối thủ tiềm tàng .

Chủ quyền: Tương lai Đài Loan do người dân quyết định

Một thông điệp mạnh mẽ khác mà ông Lai nói sẽ truyền đạt là không quốc gia nào có quyền “sáp nhập” Đài Loan.

Ông nhấn mạnh tương lai của hòn đảo không thể do các “thế lực bên ngoài” quyết định, mà phải do chính người dân Đài Loan lựa chọn . Quan điểm này phản ánh lập trường lâu nay của Taipei rằng Đài Loan là một nền dân chủ tự quản và có quyền quyết định con đường chính trị của mình.

Vì sao một cuộc điện đàm Trump–Lai sẽ mang ý nghĩa lịch sử

Nếu diễn ra, đây sẽ là một sự kiện ngoại giao đặc biệt.

Năm 1979, Mỹ chính thức chuyển công nhận ngoại giao từ Taipei sang Bắc Kinh khi thiết lập quan hệ với Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Từ đó đến nay, Washington tránh các cuộc trao đổi trực tiếp giữa tổng thống Mỹ đương nhiệm và lãnh đạo Đài Loan để duy trì cân bằng trong quan hệ với Trung Quốc .

Dù ông Donald Trump từng có cuộc điện thoại với Tổng thống Đài Loan khi đó là Thái Anh Văn (Tsai Ing‑wen) vào năm 2016, cuộc gọi này diễn ra trước khi ông chính thức nhậm chức tổng thống Mỹ, nên không phá vỡ tiền lệ ngoại giao nói trên .

Vì vậy, ngay cả một cuộc gọi ngắn giữa ông Trump và ông Lai cũng sẽ mang ý nghĩa biểu tượng lớn, cho thấy cách Washington cân bằng giữa quan hệ ngoại giao chính thức với Bắc Kinh và mối quan hệ an ninh không chính thức với Đài Loan.

Bối cảnh chiến lược rộng hơn

Việc Đài Loan bày tỏ sẵn sàng cho cuộc điện đàm phản ánh chiến lược quen thuộc của Taipei: duy trì liên lạc chặt chẽ với Mỹ, tăng cường năng lực răn đe quân sự, và phản đối các tuyên bố chủ quyền của Bắc Kinh đối với hòn đảo.

Hiện chưa rõ liệu cuộc trao đổi giữa hai nhà lãnh đạo có thực sự diễn ra hay không. Tuy nhiên, những thông điệp mà Tổng thống Lai đã nêu — từ ổn định eo biển Đài Loan, cảnh báo về các hành động của Trung Quốc, cho tới việc tăng cường phòng thủ và bảo vệ quyền tự quyết — cho thấy các chủ đề chính sẽ định hình bất kỳ cuộc đối thoại nào giữa hai bên trong tương lai.