Bùng nổ AI và chip buộc Hàn Quốc mở lại tranh luận điện hạt nhân

Sự bùng nổ AI và công nghiệp bán dẫn đang biến kế hoạch điện lực của Hàn Quốc thành một bài toán hạ tầng sống còn: làm sao cấp điện liên tục cho các fab sản xuất chip và trung tâm dữ liệu, trong khi giao thông và sưởi ấm cũng ngày càng điện khí hóa, còn điện than phải giảm dần.

Bộ trưởng Khí hậu, Năng lượng và Môi trường Kim Sung-hwan cho biết nhu cầu điện sẽ tăng vọt khi Samsung Electronics và SK Hynix mở rộng sản xuất chip, đồng thời các trung tâm dữ liệu AI mới được xây dựng. Trong cuộc phỏng vấn với Reuters, ông nói riêng các nhu cầu liên quan đến AI có thể làm tăng thêm 25–30 GW nhu cầu điện; việc chuyển từ phương tiện chạy xăng sang xe điện cũng làm áp lực lên hệ thống lớn hơn. 9

Vì sao dự báo năm 2040 tăng mạnh?

Theo dự báo điều chỉnh, phụ tải cực đại của Hàn Quốc vào năm 2040 có thể đạt 158,4–165 GW, cao hơn 26,6–26,8 GW so với ước tính tháng 4 là 131,8–138,2 GW. Riêng các ngành công nghệ cao và trung tâm dữ liệu AI được dự báo chiếm 36,2–36,5 GW phụ tải cực đại năm 2040. 722

Đây không chỉ là một con số vĩ mô. Reuters dẫn lời các nhà phân tích cho biết bốn fab dự kiến tại cụm công nghiệp bán dẫn phía tây nam có thể tiêu thụ lượng điện tương đương 70–80% tổng mức dùng điện hằng năm hiện nay của ba khu vực Gwangju, Jeolla Bắc và Jeolla Nam cộng lại. 20

Trong tranh luận chính sách, phép so sánh thường được nêu ra để cho thấy quy mô tăng trưởng, chứ không phải một kế hoạch xây dựng: nếu toàn bộ mức tăng 26,8 GW được đáp ứng bằng các lò APR1400 công suất 1,4 GW, Hàn Quốc sẽ cần khoảng 19 lò phản ứng. 7

Chính phủ có quyết định xây thêm nhà máy điện hạt nhân chưa?

Chưa. Lập trường của ông Kim là cần xem xét thêm công suất điện hạt nhân, không phải các lò mới đã được phê duyệt. Ông nói sản xuất bán dẫn cần nguồn điện ổn định suốt ngày đêm; vì thế, chỉ dựa vào năng lượng tái tạo sẽ khó đáp ứng nhu cầu tăng nhanh và cần khẩn trương đánh giá khả năng bổ sung lò phản ứng. 10

Vấn đề này đang được đưa vào Kế hoạch cơ bản lần thứ 12 về cung ứng và nhu cầu điện, lộ trình điện lực dài hạn của Hàn Quốc đến năm 2040. Ông Kim khẳng định chính phủ chưa đi đến kết luận về việc có đưa thêm lò phản ứng vào kế hoạch hay không; cơ cấu nguồn điện sẽ được thảo luận công khai, thay vì ấn định kết quả từ trước. 2541

Điểm mạnh của điện hạt nhân trong cuộc tranh luận này là khả năng cung cấp lượng điện lớn, phát thải carbon thấp và vận hành liên tục — phù hợp với đặc tính tiêu thụ điện 24/7 của fab chip và trung tâm dữ liệu. Tuy nhiên, điều đó không làm biến mất các quan ngại về an toàn, xử lý chất thải phóng xạ, vị trí đặt nhà máy và sự chấp thuận của cộng đồng địa phương. Các nguồn được cung cấp không có khảo sát toàn quốc đáng tin cậy hoặc số liệu định lượng về tỷ lệ ủng hộ và phản đối, nên không thể đưa ra kết luận chính xác về dư luận.

Cơ cấu điện hiện nay của Hàn Quốc

Hàn Quốc vận hành 26 lò phản ứng hạt nhân, với tổng công suất 26,05 GW, theo Reuters. 21

Năm 2024, điện hạt nhân tạo ra 188,8 TWh, tương đương 31,7% sản lượng điện cả nước và là nguồn phát điện đơn lẻ lớn nhất. Than và LNG cùng tạo ra 167,2 TWh, tương đương 28,1% mỗi nguồn; năng lượng tái tạo đạt 63,2 TWh, tương đương 10,6%. 17

Mục tiêu năng lượng tái tạo của chính phủ lớn hơn rất nhiều so với quy mô hiện tại: công suất dự kiến tăng từ 37 GW năm 2025 lên 220 GW vào năm 2040. 40 Vì vậy, câu hỏi chính sách không đơn giản là chọn điện hạt nhân hay năng lượng tái tạo. Thách thức là kết hợp nguồn tái tạo biến thiên, nguồn điện ổn định, lưu trữ năng lượng và truyền tải để phục vụ các phụ tải công nghiệp tăng nhanh một cách tin cậy.

Vì sao cụm chip phía tây nam có thể chưa cần lò phản ứng riêng?

Ông Kim cho biết nhu cầu 6,3 GW hiện được dự kiến cho cụm bán dẫn phía tây nam có thể được đáp ứng bằng việc bổ sung tương đối hạn chế vào các nguồn điện hiện hữu. Do đó, ở quy mô dự kiến hiện nay, cụm này không nhất thiết cần một lò phản ứng dành riêng. 12

Bài toán khó hơn là thiết kế cả hệ thống: lưới điện có thể đưa điện ổn định đến các địa điểm công nghiệp mới hay không, và nguồn phát cùng đường dây truyền tải có thể được xây đúng tiến độ hay không. Chính phủ cam kết đáp ứng nhu cầu điện và nước công nghiệp của cụm này, đồng thời nâng cấp lưới điện để xử lý nhu cầu tăng từ fab chip và máy chủ AI. 11

Mở rộng điện mặt trời là trọng tâm của kế hoạch năng lượng tái tạo quốc gia, trong khi LNG nhiều khả năng vẫn đóng vai trò nguồn điện có thể huy động linh hoạt khi sản lượng tái tạo thấp. Ông Kim cho rằng tỷ trọng phát điện từ LNG sẽ khó tránh khỏi tăng lên trong quá trình thảo luận kế hoạch điện lực mới, dù năng lượng tái tạo được mở rộng mạnh. 23

Vai trò của than sau năm 2040

Định hướng của Hàn Quốc là loại bỏ điện than vào năm 2040, trong khi điện hạt nhân tiếp tục giữ vai trò lớn bên cạnh năng lượng tái tạo và lưới điện được mở rộng. 49 Các bằng chứng được cung cấp không xác nhận một chính sách cuối cùng về việc giữ lại các nhà máy than cụ thể làm nguồn dự phòng khẩn cấp sau mốc này. Đây có thể là chủ đề trong các cuộc tranh luận về độ tin cậy hệ thống, nhưng chưa nên xem là chính sách đã được thông qua.

Tóm lại, chiến lược AI và bán dẫn của Hàn Quốc giờ cũng là một chiến lược về hệ thống điện. Kế hoạch lần thứ 12 sẽ phải quyết định không chỉ cần bao nhiêu điện, mà còn phải xây nguồn điện ổn định, điện tái tạo, truyền tải và các công cụ điều độ linh hoạt ở đâu — và liệu khoảng thiếu hụt đó có đủ để biện minh cho việc bổ sung điện hạt nhân hay không.