Ảnh vệ tinh hé lộ cuộc chạy đua máy bay không người lái phản lực của Nga

Nga đã lặng lẽ hoàn tất một nâng cấp lớn về năng lực tấn công bằng máy bay không người lái (UAV) gần Ukraine. Ảnh vệ tinh công bố ngày 15 tháng 8 năm 2026 cho thấy tất cả 16 bệ phóng cho UAV tấn công phản lực hiện đã hoạt động hoàn toàn tại căn cứ Tsymbulova ở tỉnh Oryol, cách biên giới Ukraine khoảng 200 km. Việc mở rộng này diễn ra đồng thời với sự gia tăng sản lượng đáng kinh ngạc: Nga hiện đang sản xuất khoảng 3.000 UAV cảm tử phản lực Geran-4 và Geran-5 mỗi tháng, vượt qua sản lượng của dòng Geran-2 cánh quạt cũ hơn . Tuy nhiên, đội UAV mới, nhanh và khó đánh chặn này có một sự phụ thuộc then chốt — mọi chiếc máy bay đều được trang bị động cơ phản lực cánh quạt Trung Quốc mà Nga chưa thể tự sản xuất .

Ảnh vệ tinh ngày 15/8/2026 cho thấy điều gì?

Kênh giám sát Ukraine "Strategic Aviation" (Hàng không Chiến lược) đã công bố ảnh vệ tinh vào ngày 15 tháng 8, ghi lại giai đoạn cuối cùng của một dự án xây dựng thần tốc tại căn cứ Tsymbulova. Những phát hiện chính bao gồm:

• 16 bệ phóng đã triển khai đầy đủ: Căn cứ hiện có 10 bệ phóng chuyên dụng cho Geran-5 và 6 bệ cho Geran-4, tất cả được hoàn thiện trong khoảng một tháng, bắt đầu từ tháng 7/2026 .
• Hơn 100 UAV được lưu trữ ngoài trời tại cơ sở, cho thấy một nhịp độ tấn công duy trì và tích cực .
• Gần 100 tấm pin mặt trời được lắp đặt tại chỗ, có khả năng để cung cấp năng lượng cho cơ sở hạ tầng phóng .
• Đường ray phóng được kéo dài tới khoảng 85 mét — gấp ba lần so với đường ray dùng cho UAV cánh quạt Geran-2 — để đáp ứng tốc độ cất cánh cao hơn của UAV phản lực .
• Việc xây dựng các đường ray mở rộng này bắt đầu từ cuối tháng 12/2025; địa điểm này lần đầu tiên được xác định cho hoạt động của Geran-3/4 và Geran-5 vào tháng 4/2026 .

Sản lượng: Bước nhảy vọt của dòng Geran-4 và Geran-5

Cơ sở hạ tầng mở rộng tại Tsymbulova đi đôi với việc tăng tốc sản xuất quy mô lớn tại một nhà máy ở Yelabuga, nằm trong Đặc khu Kinh tế Alabuga, Tatarstan . Cục Tình báo Chính Ukraine (HUR) báo cáo vào giữa tháng 8/2026 rằng:

• Sản lượng UAV phản lực Geran-4/5 đạt ~3.000 chiếc/tháng, tăng từ mức ước tính 500 chiếc/tháng vào tháng 5/2026 .
• Sản lượng UAV phản lực đã vượt sản lượng Geran-2, với ước tính của HUR là 3.000 chiếc Geran-4/5 và khoảng 2.800 chiếc Geran-2 được sản xuất mỗi tháng tính đến tháng 8/2026 .
• Tổng sản lượng UAV hàng tháng của Nga trên tất cả các loại là khoảng 5.500 chiếc vào tháng 3/2026, theo Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS) .
• Nga đã lên kế hoạch sản xuất 11.000 UAV tấn công trong tháng 8/2026 trên tất cả các biến thể, bao gồm Geran, Harpy và Gerbera .
• Moscow đã kết thúc sản xuất dòng Geran-3 phản lực trước đó, tập trung vào các mẫu Geran-4 và Geran-5 nhanh hơn .
• UAV phản lực hiện chiếm 25–50% các cuộc tấn công kết hợp vào Ukraine, tăng từ mức gần như bằng không một năm trước .

Nguồn cung động cơ: Phụ thuộc tuyệt đối vào Trung Quốc

Sự gia tăng UAV phản lực của Nga có một nút thắt cổ chai rõ ràng: động cơ. Theo nhiều đánh giá tình báo Ukraine, Nga không thể tự sản xuất động cơ phản lực cần thiết và hoàn toàn phụ thuộc vào nguồn cung từ Trung Quốc .

• Geran-4 sử dụng động cơ Telefly của Trung Quốc — cụ thể là Telefly LX-WP-160 (lực đẩy 160 kgf) và Telefly TF-TJ2000A (lực đẩy 200 kgf). LX-WP-160 đã ngừng sản xuất, nhưng lượng dự trữ và nguồn cung tiếp tục của TF-TJ2000A vẫn duy trì sản xuất .
• Những động cơ này cho phép Geran-4 đạt tốc độ tối đa khoảng 500 km/h, so với tốc độ ~180 km/h của Geran-2 cánh quạt, và tầm bay khoảng 450–850 km .
• Geran-3 trước đó sử dụng động cơ Telefly Trung Quốc có lực đẩy 40 kgf; Geran-4 thay động cơ piston của Geran-2 bằng động cơ phản lực Trung Quốc trong khi vẫn giữ lại khung thân tương tự .
• Mỗi động cơ phản lực có giá từ 35.000 đến 40.000 USD, và mặc dù chính thức được bán trên thị trường như sản phẩm dân sự, chúng được cung cấp cho Nga với quy mô lớn với sự đồng ý ngầm của chính quyền Trung Quốc .
• Điều này tạo ra một điểm yếu chiến lược: bất kỳ sự gián đoạn nào đối với nguồn cung động cơ phản lực Trung Quốc sẽ trực tiếp hạn chế sự gia tăng sản xuất UAV của Nga .

Ứng dụng động cơ phản lực cho các mẫu khác: BM-35

Việc chuyển đổi sang động cơ phản lực không chỉ giới hạn trong dòng Geran. Nga hiện đang lắp động cơ phản lực cho BM-35, một UAV tấn công tầm trung giá rẻ trước đây được trang bị động cơ xăng hai kỳ .

• BM-35 phản lực có thể đạt tốc độ 350 km/h, được thiết kế đặc biệt để thoát khỏi các UAV đánh chặn của Ukraine .
• Cố vấn Tổng thống Ukraine Serhii Beskrestnov (biệt danh "Flash") xác nhận rằng khi các máy bay đánh chặn của Ukraine được cải thiện, Nga bắt đầu lắp động cơ phản lực không chỉ cho UAV Shahed mà còn cho các UAV tấn công tầm trung giá rẻ như BM-35 .
• Trước đây, BM-35 là một UAV tương đối chậm, tốc độ dưới 200 km/h, dễ bị tổn thương trước các máy bay đánh chặn FPV và tác chiến điện tử của Ukraine . Việc nâng cấp lên động cơ phản lực là một biện pháp đối phó trực tiếp.

Bức tranh chiến lược rộng hơn

Nga đang thực hiện một sự chuyển đổi có chủ đích và nhanh chóng từ UAV cánh quạt chậm sang một dòng UAV phản lực. Logic rất đơn giản: các máy bay đánh chặn của Ukraine — cả thiết bị gây nhiễu tác chiến điện tử và máy bay không người lái FPV — đã trở nên rất hiệu quả trong việc đối phó với Geran-2 (~180 km/h). Các UAV phản lực Geran-4 (500 km/h) và Geran-5 (thậm chí nhanh hơn, được một số nguồn mô tả là 'UAV tên lửa') khó bị đánh chặn hơn nhiều .

Việc mở rộng căn cứ Tsymbulova cho phép các hoạt động phóng quy mô lớn gần biên giới Ukraine, trong khi nhà máy Yelabuga mở rộng sản xuất hàng loạt để đáp ứng các mục tiêu hàng tháng mới. Tuy nhiên, toàn bộ chiến dịch này dựa trên một nền tảng mong manh. Mọi UAV phản lực trong đội bay mới này đều phụ thuộc vào động cơ phản lực Telefly của Trung Quốc mà Nga chưa thể tự sản xuất . Nếu không có những động cơ đó, các dây chuyền sản xuất và bệ phóng tại Tsymbulova sẽ không còn ý nghĩa.