Sam Altman khai gì về Elon Musk trong phiên tòa OpenAI?

Lời khai này khớp với chiến lược bào chữa rộng hơn của OpenAI. Trong phần phát biểu mở đầu, luật sư William Savitt của OpenAI nói vụ kiện tồn tại vì “ông Musk không đạt được điều mình muốn với OpenAI”. Savitt lập luận Musk đã dùng lời hứa tài trợ để gây sức ép với các nhà sáng lập, tìm cách kiểm soát OpenAI, muốn sáp nhập OpenAI với Tesla và muốn lập một công ty vì lợi nhuận trong đó Musk sở hữu hơn 50%.

Nói cách khác, OpenAI đang cố làm suy yếu hình ảnh Musk như người bảo vệ “sự thuần khiết phi lợi nhuận” của tổ chức. Lập luận của phía OpenAI là Musk từng chấp nhận thương mại hóa, miễn là cấu trúc đó nằm dưới quyền chi phối của ông. Một bản tin dựa trên Reuters cũng cho biết Altman khai rằng Musk quan tâm đến việc giành quyền kiểm soát OpenAI và kiếm tiền từ công ty này.

Cuộc cạnh tranh với Google cũng được đưa vào bối cảnh. Altman nói ông suýt không khởi lập OpenAI vì cho rằng Google đã đi quá xa trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo. Luật sư của OpenAI lập luận rằng điều Musk quan tâm không phải là tư cách phi lợi nhuận của OpenAI, mà là thắng Google trong cuộc đua AI.

Satya Nadella và Bret Taylor xuất hiện trong câu chuyện ra sao?

Vai trò của Satya Nadella quan trọng vì Microsoft không chỉ là nhà đầu tư đứng ngoài. ABC7 đưa tin CEO Microsoft đã ra làm chứng trong bối cảnh Musk theo đuổi cáo buộc Microsoft hỗ trợ và tiếp tay cho hành vi vi phạm nghĩa vụ tín thác từ thiện, một phần của vụ kiện rộng hơn về cấu trúc và sứ mệnh của OpenAI.

Tuy nhiên, các trích đoạn hiện có không cung cấp nội dung chi tiết về những gì Nadella nói trên bục nhân chứng. Chúng chỉ cho thấy lời khai của Nadella, cùng với lời khai của đồng sáng lập OpenAI Ilya Sutskever, đã làm nổi bật các câu chuyện đối lập trong vụ kiện. Vì các cáo buộc của Musk cũng nhắm vào quan hệ giữa OpenAI và Microsoft, sự xuất hiện của Nadella có ý nghĩa với tuyến phòng thủ của OpenAI, dù hồ sơ được cung cấp không đủ để khẳng định cụ thể ông đã trả lời từng câu hỏi như thế nào.

Với Bret Taylor, chủ tịch hội đồng quản trị OpenAI, thông tin còn hạn chế hơn. KTVU đưa tin Taylor đã kết thúc phần làm chứng ngay trước khi Altman tuyên thệ. Các trích đoạn không nêu nội dung lời khai của Taylor, nên sẽ không có cơ sở để nói ông đã đưa ra tuyên bố cụ thể nào về Musk, Tesla, Microsoft hay cam kết phi lợi nhuận của OpenAI.

Trong phần tài liệu hiện có, sự hỗ trợ rõ nhất cho lập luận “Musk muốn kiểm soát” đến từ Altman và Brockman. Brockman khai rằng Musk đã “bỏ cuộc” với OpenAI sau khi biết mình sẽ không có quyền kiểm soát, đồng thời mô tả Musk phản ứng giận dữ trong một cuộc họp; Brockman cũng khẳng định sứ mệnh của OpenAI luôn là ưu tiên của ông.

Những yêu cầu pháp lý nào còn tồn tại?

Vụ kiện đã được thu hẹp. Hai yêu cầu còn lại tại phiên tòa là vi phạm nghĩa vụ tín thác từ thiện và làm giàu bất chính. Riêng trong phần đưa tin về lời khai của Nadella, Musk được mô tả là đang kiện Microsoft vì hỗ trợ và tiếp tay cho hành vi vi phạm nghĩa vụ tín thác từ thiện.

Điểm này rất quan trọng. Bên ngoài phòng xử, vụ kiện nghe như một cuộc trưng cầu toàn diện về “bản sắc” của OpenAI. Nhưng về mặt pháp lý, câu hỏi hiện nay tập trung hơn nhiều: Musk có chứng minh được hai yêu cầu công bằng còn lại hay không, và liệu OpenAI, Altman, Brockman hoặc Microsoft có bị làm giàu bất chính hoặc vi phạm nghĩa vụ gắn với sứ mệnh từ thiện của OpenAI hay không.

Musk đang muốn tòa áp dụng biện pháp gì?

Biện pháp được ghi nhận rõ nhất là thay đổi về nhân sự và cấu trúc: Musk muốn Altman bị loại khỏi vị trí lãnh đạo OpenAI.

Một bản tường thuật khác về phiên tòa cũng cho biết Musk tìm kiếm lệnh của tòa buộc OpenAI từ bỏ quá trình chuyển đổi sang mô hình vì lợi nhuận và quay lại cấu trúc phi lợi nhuận. Các trích đoạn hiện có không cung cấp danh sách đầy đủ, chính thức từ hồ sơ tòa về mọi biện pháp vẫn còn có thể được xem xét. Vì vậy, cách hiểu thận trọng nhất là Musk đang theo đuổi các biện pháp có thể ảnh hưởng đến quản trị và hướng đi của OpenAI, trong đó vai trò của Altman là một mục tiêu cụ thể.

Điều gì sẽ xảy ra tiếp theo?

Vai trò của bồi thẩm đoàn trong vụ này bị giới hạn. Theo tường thuật về cấu trúc phiên tòa, giai đoạn xem xét trách nhiệm dự kiến kéo dài đến khoảng ngày 21/5, sau đó vụ việc được chuyển cho bồi thẩm đoàn để đưa ra phán quyết mang tính tư vấn; thẩm phán Gonzalez Rogers sẽ tiếp tục sang giai đoạn xem xét biện pháp khắc phục. Một nguồn khác cũng nói phán quyết của bồi thẩm đoàn chỉ có tính tư vấn, còn thẩm phán Gonzalez Rogers mới là người quyết định cuối cùng về cả trách nhiệm pháp lý lẫn biện pháp áp dụng.

Vì vậy, nếu bồi thẩm đoàn nghiêng về Musk, điều đó không đồng nghĩa Altman lập tức bị loại khỏi OpenAI hay công ty bị tái cấu trúc ngay. Kết quả ấy sẽ cho thấy cách các bồi thẩm viên nhìn nhận chứng cứ, nhưng thẩm phán vẫn quyết định có trách nhiệm pháp lý hay không và nếu có thì biện pháp nào là phù hợp.

Nếu thẩm phán đứng về phía Musk ở một hoặc cả hai yêu cầu còn lại, cuộc chiến tiếp theo có thể xoay quanh quản trị và cấu trúc OpenAI, bao gồm yêu cầu được đưa tin là loại Altman khỏi ban lãnh đạo và khả năng có lệnh ảnh hưởng đến định hướng thương mại của công ty. Nếu thẩm phán đứng về phía OpenAI, các yêu cầu còn lại của Musk có thể thất bại ngay cả khi bồi thẩm đoàn đưa ra ý kiến tư vấn có lợi cho ông, vì quyền quyết định cuối cùng vẫn thuộc về thẩm phán.

Tóm lại

Lời khai của Altman đã kéo trọng tâm phiên tòa về vấn đề quyền kiểm soát: Musk nói OpenAI phản bội lời hứa phi lợi nhuận, còn OpenAI nói Musk từng thúc đẩy một cấu trúc thương mại mà ông có thể chi phối. Bước ngoặt thật sự có thể không nằm ở phán quyết tư vấn của bồi thẩm đoàn, mà ở quyết định cuối cùng của thẩm phán Gonzalez Rogers về hai yêu cầu còn lại và bất kỳ biện pháp tái cấu trúc nào có thể theo sau.