Theo Fico, trong một cuộc gặp trực tiếp tại Armenia, Zelenskyy nói với ông rằng mình sẵn sàng gặp Putin “ở bất kỳ hình thức nào”. Fico nói ông đã chuyển lập trường đó cho phía Nga trong chuyến thăm Moscow, rồi bình luận rằng nếu Zelenskyy muốn có cuộc gặp như vậy thì nên trực tiếp gọi điện cho Putin.
Cách nói này đặt Fico vào vị trí giống một người trung gian. Ông không chỉ nói rằng Zelenskyy ủng hộ ngoại giao, mà còn tuyên bố mình đã truyền đạt sự sẵn sàng đối thoại trực tiếp của Zelenskyy tới Moscow.
Phía Nga không chấp nhận cách mô tả đó. Trợ lý của Putin, Yuri Ushakov, nói Fico không chuyển bất kỳ “thông điệp” nào từ Zelenskyy trong cuộc gặp tại Moscow ngày 9/5, dù vấn đề Ukraine có được đề cập và Fico có nhắc tới cuộc gặp gần đây với Zelenskyy.
Điểm mấu chốt trong lập luận của Ushakov là phân biệt giữa “bàn về Ukraine” và “mang một thông điệp được ủy quyền”. Theo ông, Zelenskyy đã chia sẻ đánh giá tình hình với Fico, nhưng không nhờ Fico chuyển điều gì tới Putin.
Kyiv không công khai lặp lại toàn bộ cách diễn đạt của Fico. Cố vấn tổng thống Dmytro Lytvyn nói Zelenskyy đã nói với Fico rằng Ukraine muốn chiến tranh kết thúc, cần những “giải pháp xứng đáng”, và sẵn sàng cho một cuộc gặp cấp lãnh đạo nhằm chấm dứt chiến tranh.
Cách nói này vẫn để ngỏ khả năng ngoại giao ở cấp nguyên thủ. Nhưng nó không trả lời dứt khoát câu hỏi Fico có được yêu cầu chuyển một thông điệp cụ thể tới Putin hay không.
Vấn đề không hẳn là liệu đàm phán trực tiếp có thể xảy ra hay không. Điểm nhạy cảm hơn là tính ủy quyền và cách đóng khung câu chuyện.
Fico tự trình bày rằng ông đã chuyển sự sẵn sàng của Zelenskyy tới Moscow; Điện Kremlin nói không có thông điệp nào được chuyển; còn Kyiv nhấn mạnh lập trường ngoại giao rộng hơn của Ukraine thay vì xác nhận nguyên văn câu chuyện của Fico.
| Bên liên quan | Họ nói gì | Vì sao quan trọng |
|---|---|---|
| Robert Fico | Zelenskyy nói với ông tại Armenia rằng ông sẵn sàng gặp Putin “ở bất kỳ hình thức nào”, và Fico nói đã chuyển điều đó cho phía Nga. | Cách nói này khiến Fico xuất hiện như một trung gian giữa Kyiv và Moscow. |
| Điện Kremlin | Ukraine có được thảo luận, nhưng Fico không chuyển “thông điệp” nào từ Zelenskyy. | Điều này bác bỏ ý tưởng rằng có một kênh chuyển thông điệp chính thức hoặc được ủy quyền. |
| Kyiv | Ukraine sẵn sàng cho cuộc gặp cấp lãnh đạo nhằm kết thúc chiến tranh, với điều kiện cần những “giải pháp xứng đáng”. | Kyiv xác nhận sự cởi mở với ngoại giao cấp lãnh đạo, nhưng không nhất thiết xác nhận phiên bản của Fico. |
Cách đọc thận trọng nhất là: Fico nói ông đã chuyển tới phía Nga việc Zelenskyy sẵn sàng gặp trực tiếp Putin; Điện Kremlin phủ nhận nhận được thông điệp từ Zelenskyy thông qua Fico; còn Kyiv nói Ukraine sẵn sàng cho một cuộc gặp cấp lãnh đạo nhằm kết thúc chiến tranh, nhưng không xác nhận trọn vẹn cách Fico mô tả việc “chuyển lời”.
Vì vậy, câu hỏi nhạy cảm nhất vẫn chưa có lời đáp rõ trong hồ sơ công khai: Fico là một người đưa tin được ủy quyền, hay ông đang công khai diễn giải một cuộc trò chuyện riêng với Zelenskyy sau chuyến gặp Putin ở Moscow?