Câu trả lời có cơ sở nhất hẹp hơn so với phạm vi câu hỏi ban đầu: các phát biểu công khai của Majed Al-Ansari chủ yếu xoay quanh vai trò trung gian giữa Mỹ và Iran, cùng việc khôi phục hoạt động hàng hải qua eo biển Hormuz. Các tài liệu hiện có xác định Operation Economic Outcast là chiến dịch trừng phạt mới của Mỹ nhằm vào Iran; một bản tin cho biết Qatar chỉ trích các biện pháp này là đơn phương. Tuy nhiên, chưa có tài liệu cung cấp một phát biểu cụ thể, có thể quy trực tiếp cho Al-Ansari, trong đó ông giải thích chi tiết về mục tiêu hoặc điều khoản của chiến dịch.
3
41
Al-Ansari nhấn mạnh điều gì?
Qatar duy trì kênh ngoại giao với Washington và Tehran
Al-Ansari cho biết Qatar, Oman và Pakistan đang nỗ lực tạo điều kiện cho Mỹ và Iran tiếp xúc, đồng thời thu hẹp khác biệt giữa hai bên. Bộ Ngoại giao Qatar cũng xác nhận các kênh liên lạc vẫn được duy trì và những dự thảo đề xuất đang được trao đổi thông qua các bên trung gian trong khu vực.
17
39
Ngày 25/8, Al-Ansari nói các quan chức Qatar liên lạc với các bên hằng ngày để tìm cách đưa hai nước trở lại bàn đàm phán. Ông không tiết lộ nội dung các đề xuất đang được thảo luận. Trong khi đó, thông tin từ Iran cho thấy việc tiếp tục trao đổi thông điệp không đồng nghĩa với việc Tehran đã đồng ý nối lại đàm phán chính thức.
8
35
Vì vậy, thông điệp thực tế ở đây là nỗ lực trung gian vẫn tiếp diễn, chứ chưa phải xác nhận rằng một vòng đàm phán Mỹ–Iran mới đã chính thức bắt đầu.
Mở lại eo biển Hormuz là ưu tiên then chốt
Al-Ansari nhiều lần gắn hoạt động ngoại giao với vấn đề an ninh và việc mở lại eo biển Hormuz. Ngày 12/8, ông cho biết các cuộc trao đổi giữa Oman và Iran đã đến “điểm quan trọng”, với những tín hiệu tích cực từ thủ đô hai nước và dấu hiệu cho thấy tiến trình đã bước vào giai đoạn kỹ thuật. Ông nhấn mạnh việc khôi phục hoạt động vận tải biển bình thường là ưu tiên của Qatar.
2
4
Tại cuộc họp báo ngày 18/8, Qatar tiếp tục kêu gọi giảm leo thang, khôi phục lệnh ngừng bắn và mở lại tuyến đường thủy này. Al-Ansari nói các nỗ lực trong khu vực nhằm đưa Mỹ và Iran trở lại khuôn khổ bản ghi nhớ (MoU), đồng thời một thỏa thuận giữa Oman và Iran về eo biển có thể tạo điều kiện cho các cuộc đàm phán.
9
34
Lập trường chính thức của Qatar cũng phản đối việc biến eo biển Hormuz thành công cụ gây sức ép chính trị, đồng thời ủng hộ đối thoại và trung gian hòa giải.
14
Hồ sơ cho thấy gì, và chưa cho thấy gì về lệnh trừng phạt?
Ngày 24/8, Operation Economic Outcast được đưa tin là một chiến dịch trừng phạt của Mỹ nhằm vào các liên kết tài chính và thương mại của Iran.
3 Một bản tin riêng cho biết Trung Quốc phản đối các lệnh trừng phạt đơn phương của Mỹ nếu không có cơ sở trong luật pháp quốc tế hoặc sự cho phép của Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc; bản tin này cũng nói Qatar chỉ trích các biện pháp trên là đơn phương.
41
Tuy nhiên, các bằng chứng được cung cấp chưa chứng minh Al-Ansari đích thân đưa ra một cuộc trình bày chi tiết về những nội dung sau:
- danh sách cụ thể các cá nhân, tổ chức hoặc tàu bị nhắm mục tiêu;
- các mạng lưới mua sắm phục vụ chương trình hạt nhân, tên lửa hoặc nguồn thu từ dầu mỏ của Iran;
- lập trường của Trung Quốc;
- việc Iran được cho là từ chối những yêu cầu mà nước này xem là quá mức; hoặc
- một thỏa thuận song phương riêng về bảo đảm an toàn cho tàu thuyền qua eo biển.
Những chủ đề này xuất hiện trong bối cảnh đưa tin rộng hơn, nhưng quy từng lập trường trực tiếp cho Al-Ansari sẽ vượt quá những gì hồ sơ hiện có cho phép.
Vì sao eo biển Hormuz gắn liền với nỗ lực hòa giải?
Đối với Qatar, tình trạng của eo biển không chỉ là vấn đề vận tải biển. Các tuyên bố của Doha kết nối quyền tự do hàng hải với việc khôi phục lệnh ngừng bắn và trở lại khuôn khổ đàm phán. Một bản tin trước đó cho biết tuyến đường thủy này gần như đã bị đóng đối với tàu thương mại; trong khi Reuters sau đó ghi nhận có sáu lượt tàu đi qua trong ngày được đề cập, so với mức trung bình 11 lượt trong 10 ngày.
5
1
Những dữ liệu này cho thấy hoạt động hàng hải đã bị hạn chế nghiêm trọng. Tuy vậy, hồ sơ được cung cấp chưa xác minh tuyên bố rằng lưu lượng đã giảm chính xác xuống còn một phần mười so với trước chiến sự, cũng như chưa xác lập đầy đủ mọi mốc thời gian trong diễn biến xung đột.
Kết luận
Thông điệp được ghi nhận rõ nhất từ Al-Ansari là Qatar đang cố gắng duy trì sức sống cho ngoại giao Mỹ–Iran, đồng thời thúc đẩy mở lại eo biển Hormuz và khôi phục hoạt động hàng hải bình thường. Chiến dịch trừng phạt của Mỹ là một phần trong cuộc khủng hoảng rộng lớn hơn; một bản tin có đề cập việc Qatar chỉ trích các biện pháp này, nhưng bằng chứng hiện có chưa đủ để mô tả Al-Ansari là người đã đưa ra phản hồi công khai chi tiết về chính Operation Economic Outcast.