Ukraine thử nghiệm thành công drone đánh chặn Shahed phản lực, nhưng hệ thống chưa sẵn sàng

Ukraine vừa vượt qua một cột mốc quan trọng trong nỗ lực đối phó các drone tấn công dùng động cơ phản lực của Nga. Ngày 15/9, Tổng thống Volodymyr Zelenskyy cho biết một mẫu drone đánh chặn khác của Ukraine đã bắn trúng mục tiêu Shahed trong thử nghiệm. Tuy nhiên, ông cũng nhấn mạnh rằng một số phần trong hệ thống điều khiển vẫn phải tiếp tục hoàn thiện. 79

Điều này đồng nghĩa Ukraine đã chứng minh được khả năng đánh trúng mục tiêu phản lực trong thử nghiệm, chứ chưa phải đã có ngay một hệ thống phòng không hoàn chỉnh, sẵn sàng triển khai đại trà.

Zelenskyy đã công bố điều gì?

Theo Zelenskyy, thông tin trên được đưa ra sau báo cáo của Tổng tư lệnh quân đội Ukraine Mykhailo Drapatyi. Mẫu đánh chặn mới được thiết kế để đối phó drone phản lực của Nga và đã đánh trúng một chiếc Shahed trong quá trình thử nghiệm. Dù vậy, ông cho biết các khía cạnh nhất định của hệ thống điều khiển vẫn cần được cải tiến. 79

Vì thế, đây nên được xem là một bước chứng minh tính khả thi về kỹ thuật, thay vì tuyên bố rằng Ukraine đã đưa một lớp phòng không mới vào vận hành.

Vì sao Geran/Shahed phản lực là thách thức lớn hơn?

Các biến thể Geran/Shahed phản lực mới của Nga nhanh hơn đáng kể so với những drone cánh quạt mà Ukraine phải đối phó trong phần lớn thời gian chiến sự. Một số biến thể được cho là có thể đạt khoảng 500 km/h, làm giảm mạnh thời gian để lực lượng phòng thủ phát hiện mục tiêu, tính toán đường đánh chặn, phóng drone và cơ động tiếp cận. 16

Tốc độ này gây áp lực lên toàn bộ chuỗi đánh chặn. Một drone giá rẻ có thể xử lý mục tiêu cánh quạt chậm hơn chưa chắc đủ tốc độ, gia tốc hoặc khả năng điều khiển để đuổi kịp mục tiêu phản lực. CNN nhận định Shahed phản lực khó đánh chặn hơn do cả tốc độ lẫn số lượng của chúng. 6

Mối đe dọa tăng nhanh

Phân tích của BBC Verify dựa trên dữ liệu Không quân Ukraine cho thấy Nga sử dụng drone phản lực tốc độ cao mỗi ngày trong tháng 8. Quân đội Ukraine nói với BBC rằng số vụ tấn công liên quan loại drone này tăng từ khoảng 350 vụ trong tháng 6 lên 1.600 vụ trong tháng 7 và 2.800 vụ trong tháng 8. 1

Các con số này lý giải vì sao một vụ thử thành công đã có ý nghĩa chiến lược, dù mẫu đánh chặn chưa hoàn thiện. Ukraine cần một giải pháp có thể sản xuất và triển khai với số lượng đáng kể, thay vì chỉ phụ thuộc vào các khí tài phòng không đắt tiền và có hạn.

Ukraine đang theo đuổi nhiều phương án

Ukraine cho biết đang đánh giá bốn hệ thống đánh chặn tiềm năng nhằm đối phó Geran phản lực. Các hệ thống này đã bắt đầu thử nghiệm thực địa; mục tiêu là hoàn thiện thiết kế nhanh nhất có thể và mở rộng sản xuất lên hàng nghìn đơn vị. 5

Phòng thủ hiện nay vẫn dựa vào tên lửa, tiêm kích, pháo và pháo phòng không. Nhưng nếu drone đánh chặn tốc độ cao trở nên đáng tin cậy, nó có thể tạo thêm một tầng phòng thủ trước những mục tiêu ngày càng khó bắt kịp. 26

Kết luận

Thông báo ngày 15/9 của Zelenskyy là một bước tiến kỹ thuật đáng chú ý: drone đánh chặn của Ukraine đã bắn trúng Shahed phản lực trong thử nghiệm. Nhưng việc còn phải hoàn thiện hệ thống điều khiển cho thấy đây vẫn là một nguyên mẫu đầy hứa hẹn, chưa phải lời giải hoàn chỉnh cho chiến dịch drone tốc độ cao của Nga. 79

Cuộc đua giờ nằm ở tốc độ chuyển các kết quả thử nghiệm thành drone đánh chặn ổn định, đáng tin cậy và có thể sản xuất quy mô lớn — đủ nhanh để theo kịp đà gia tăng sử dụng Geran phản lực. 15