Zelensky tiết lộ Nga và Ukraine đang tìm cách giảm phụ thuộc vào Starlink

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cho biết cả Nga và Ukraine đều đang tìm cách giảm phụ thuộc vào Starlink, hệ thống internet vệ tinh do SpaceX vận hành và quyền truy cập cuối cùng chịu sự kiểm soát của Elon Musk. Theo ông, Nga đang phát triển một hệ thống tương đương cùng Trung Quốc, dự kiến hoàn tất vào tháng 12/2026; trong khi Ukraine đã bắt đầu thử nghiệm một dự án tương tự với một quốc gia châu Âu chưa được tiết lộ. 242830

Tuy nhiên, những thông tin này chưa đồng nghĩa với việc một trong hai hệ thống đã có thể thay thế Starlink trên chiến trường. Ukraine vẫn tiếp tục sử dụng Starlink song song với việc phát triển lựa chọn khác, còn đối tác châu Âu và các thông số kỹ thuật của dự án Kyiv chưa được công bố. 2428

Dự án Nga - Trung Quốc mới ở mức mục tiêu

Zelensky nói Nga tin rằng hệ thống tương đương Starlink do nước này phát triển cùng Trung Quốc có thể hoàn tất vào tháng 12/2026. Đây mới là mốc thời gian dự kiến, không phải xác nhận về một mạng lưới vệ tinh đã được phóng, vận hành hay đủ khả năng thay thế Starlink. 2430

Để một hệ thống liên lạc vệ tinh hoạt động hiệu quả trong chiến tranh, tuyên bố về dự án là chưa đủ. Phạm vi phủ sóng, dung lượng mạng, thiết bị đầu cuối, khả năng chống gián đoạn và quyền tiếp cận dịch vụ đều quyết định năng lực thực tế. Các thông tin hiện có chưa cho thấy dự án Nga - Trung Quốc đã đạt mức tương đương Starlink ở những khía cạnh này.

Ukraine thử nghiệm phương án châu Âu chưa được nêu tên

Zelensky cho biết Ukraine đã bắt đầu thử nghiệm một hệ thống tương tự với một quốc gia châu Âu, nhưng không công bố tên đối tác hoặc thời hạn hoàn thành. Ông mô tả đây là bước chuẩn bị cho nhiều kịch bản an ninh, chứ không phải kế hoạch lập tức ngừng sử dụng Starlink. 2428

Với Kyiv, mục tiêu không chỉ mang tính kỹ thuật. Phát triển thêm một lựa chọn liên lạc vệ tinh có thể giúp Ukraine giảm rủi ro khi một mạng lưới do doanh nghiệp tư nhân kiểm soát bị chi phối bởi quyết định thương mại hoặc chính trị.

Vì sao Kyiv muốn Starlink hoạt động trên lãnh thổ Nga?

Một tranh cãi riêng xoay quanh đề nghị cho phép các drone tầm xa của Ukraine sử dụng Starlink khi hoạt động trong lãnh thổ Nga. Theo các thông tin được đưa tin, Kyiv muốn dùng kết nối này để phát hiện và nhắm mục tiêu vào các bệ phóng tên lửa đạn đạo của Nga, có thể ở khoảng cách lên tới 200 km bên trong lãnh thổ nước này. 1921

Drone được trang bị Starlink có thể duy trì liên kết vệ tinh khi liên lạc vô tuyến thông thường bị hạn chế bởi khoảng cách hoặc địa hình. Trong kế hoạch được đưa tin, kết nối này sẽ hỗ trợ drone hoạt động và truyền dữ liệu mục tiêu trong các nhiệm vụ nhằm vào bệ phóng cùng những cơ sở quân sự khác. 1921

Musk chưa đồng ý, nhưng Zelensky nói cánh cửa chưa đóng

Zelensky cho biết Musk đã từ chối cho phép Starlink hỗ trợ các cuộc tấn công bên trong nước Nga vì cho rằng việc này sẽ làm xung đột leo thang. Ukraine cũng đã tìm kiếm sự hỗ trợ của chính quyền Tổng thống Donald Trump để đạt được chấp thuận về mặt chính trị, nhưng các thông tin hiện có chưa cho thấy sự cho phép đó đã được cấp. 20252732

Dù vậy, Zelensky nói Musk có thể thay đổi quan điểm sau khi cân nhắc thêm các lập luận của Ukraine. Điều đó cho thấy đàm phán chưa hoàn toàn kết thúc, nhưng không nên bị hiểu nhầm là một thỏa thuận đã đạt được: tính đến các thông tin được công bố ngày 23/8/2026, quyền sử dụng Starlink cho những hoạt động được đề xuất vẫn chưa được phê duyệt. 2732

Hiểu lầm liên quan cựu Bộ trưởng Fedorov

Zelensky cũng mô tả một sự cố liên lạc liên quan Mykhailo Fedorov, cựu Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine. Theo lời kể của ông, Bộ Quốc phòng Ukraine đã thông báo rằng SpaceX về nguyên tắc đồng ý cho phép sử dụng Starlink trên lãnh thổ Nga, với điều kiện phải có sự chấp thuận về mặt chính trị. Sau đó, Kyiv tìm cách thúc đẩy vấn đề với Tổng thống Trump, nhưng nhận ra rằng thỏa thuận được cho là ban đầu vẫn chưa được xác lập rõ ràng. 2531

Sau khi rời chức Bộ trưởng Quốc phòng, Fedorov được đưa tin vẫn duy trì liên lạc với Musk nhằm tìm cách gỡ bỏ các hạn chế. 171829 Những cuộc trao đổi này giúp lý giải vì sao vấn đề tiếp tục được theo đuổi ngay cả khi nhận định ban đầu về sự đồng ý của SpaceX không chính xác.

Điều tiết lộ này cho thấy gì?

Điểm đáng chú ý trước mắt không phải là Nga hay Ukraine đã thay thế được Starlink. Điều Zelensky cho thấy là cả hai bên đều xem sự phụ thuộc vào một mạng lưới vệ tinh duy nhất như một điểm yếu chiến lược và đang tìm cách xây dựng phương án dự phòng.

Nga gắn với một dự án hợp tác cùng Trung Quốc, đặt mục tiêu hoàn tất vào tháng 12/2026. Ukraine đã chuyển sang thử nghiệm một lựa chọn với đối tác châu Âu chưa được công bố, đồng thời vẫn tìm cách sử dụng Starlink cho một nhiệm vụ drone tầm xa cụ thể. Hiện tại, các phương án thay thế vẫn chỉ là những dự án đang phát triển, còn đề nghị mở rộng Starlink sang lãnh thổ Nga vẫn đang trong quá trình thương lượng chứ chưa trở thành năng lực được phê duyệt.