Ba Lan chuẩn bị cho chiến tranh, cảnh báo Nga có thể gây khiêu khích trong vài tháng tới

Ba Lan thay đổi cách đánh giá nguy cơ

Một thay đổi đáng chú ý trong cách diễn đạt của Warsaw là việc phân loại các mối đe dọa. Tomczyk nói Ba Lan không còn chia các kịch bản thành “thực tế” và “phi thực tế”, mà đánh giá chúng là “có khả năng” hoặc “không có khả năng” xảy ra.

Điều này không có nghĩa mọi kịch bản đều được dự đoán sẽ xảy ra. Thay đổi trên cho thấy ngay cả một kịch bản được đánh giá là ít khả năng — chẳng hạn một hành động khiêu khích lớn từ Nga — cũng không thể bị gạt bỏ như điều bất khả thi hoặc bị gắn với một mốc thời gian cố định trong tương lai xa.

Vì vậy, kế hoạch phòng thủ của Ba Lan dựa trên sự bất định: chuẩn bị cho những rủi ro có thể không thành hiện thực, thay vì chờ đến khi khủng hoảng bắt đầu mới tìm kiếm dấu hiệu cảnh báo rõ ràng.

Chuẩn bị không chỉ nằm trên chiến trường

Tomczyk mô tả đây là nỗ lực của toàn bộ bộ máy nhà nước. Ba Lan đang mở rộng và hiện đại hóa lực lượng vũ trang, đồng thời tăng khả năng chống chịu của các cơ sở năng lượng và hạ tầng trọng yếu trước nguy cơ bị tấn công hoặc gián đoạn.

Kế hoạch này cũng bao gồm chương trình công sự East Shield và hệ thống chống drone SAN. Hệ thống dự kiến có cấu trúc nhiều lớp, kết hợp khả năng phát hiện, tác chiến điện tử và các phương tiện đánh chặn hữu hình như súng máy, pháo và tên lửa. Năng lực ban đầu có thể được đưa vào sử dụng trong khoảng sáu tháng, trong khi việc triển khai đầy đủ dự kiến mất khoảng 24 tháng.

Thiết kế này phản ánh sự thay đổi của mối đe dọa. Một cuộc đối đầu nghiêm trọng có thể bắt đầu bằng drone, phá hoại, tấn công hạ tầng hoặc sự mập mờ về bên đứng sau một vụ việc — chứ không nhất thiết mở màn bằng một cuộc xâm lược quy ước. Tăng cường khả năng chống chịu của hệ thống liên lạc, năng lượng và phòng thủ biên giới nhằm thu hẹp cơ hội gây sức ép, gây gián đoạn và tạo hỗn loạn.

Vì sao drone Ukraine bị thu giữ được nhắc đến?

Trước đó, các quan chức Ba Lan đã cảnh báo về khả năng Nga tiến hành một chiến dịch “cờ giả” bằng cách sử dụng những drone Ukraine bị thu giữ. Bộ trưởng Quốc phòng Władysław Kosiniak-Kamysz cho rằng Nga có thể dùng các hệ thống này để đánh lừa các nước NATO hoặc kích động một phản ứng quân sự. Một kịch bản được Ba Lan thảo luận là một đàn drone xuất hiện trên bầu trời Ba Lan hoặc một quốc gia khác ở sườn phía đông NATO, với dấu hiệu nhận dạng cho thấy chúng thuộc về Ukraine.

Ngoại trưởng Radosław Sikorski cũng cảnh báo Nga có thể sử dụng drone Ukraine bị thu giữ trong một chiến dịch nhằm khiến cuộc tấn công bị hiểu nhầm là do Kyiv thực hiện.

Đây là những cảnh báo về một chiến thuật giả định, không phải bằng chứng cho thấy chiến dịch như vậy đã được triển khai. Điều đáng chú ý là loại rủi ro Warsaw đang chuẩn bị ứng phó: một sự cố có thể gây thiệt hại cho hạ tầng, làm khó việc xác định thủ phạm và thử phản ứng chính trị của NATO trước khi tình hình leo thang thành xung đột thông thường.

Mốc năm 2027 không phải ngày được ấn định cho một cuộc tấn công

Mốc năm 2027 là một khoảng thời gian phục vụ công tác hoạch định, không phải ngày được bảo đảm cho một cuộc tấn công. Các quan chức Ba Lan gắn mốc này với những đánh giá cho rằng Nga có thể khôi phục năng lực quân sự sau chiến tranh tại Ukraine, tùy thuộc vào diễn biến của cuộc xung đột.

Điểm Tomczyk muốn nhấn mạnh là Ba Lan cần tận dụng thời gian hiện có để củng cố phòng thủ, thay vì cho rằng Nga sẽ mãi không đủ khả năng thách thức NATO. Sự phân biệt này rất quan trọng: những hạn chế hiện tại của Nga có thể làm giảm nguy cơ đối đầu quy ước trước mắt, nhưng không loại bỏ khả năng Moscow tái vũ trang, tiến hành các chiến dịch vùng xám hoặc thực hiện những hành động khiêu khích có giới hạn trong tương lai.

Cuộc duyệt binh ngày 15/8 truyền tải thông điệp gì?

Cuộc duyệt binh nhân Ngày Lực lượng Vũ trang Ba Lan hôm 15/8 là màn thể hiện công khai cho cùng một chiến lược. Hơn 2.000 quân nhân và khoảng 300 phương tiện, khí tài đã tham gia sự kiện được mô tả là cuộc duyệt binh quân sự lớn nhất trong lịch sử nước này.

Sự kiện không chỉ mang tính nghi lễ. Nó cho thấy tốc độ hiện đại hóa quân sự của Ba Lan và gửi thông điệp răn đe tới các đồng minh cũng như đối thủ tiềm tàng trong bối cảnh Nga tiếp tục cuộc chiến tại Ukraine.

Thủ tướng Donald Tusk tuyên bố quân đội Ba Lan sẽ sớm trở thành lực lượng lớn nhất châu Âu, coi quy mô và hiện đại hóa quân sự là những trụ cột của an ninh quốc gia và khu vực. Mục tiêu được nêu ra không chỉ là bảo vệ lãnh thổ Ba Lan trong điều kiện thuận lợi, mà còn xây dựng lực lượng đủ khả năng hoạt động trong những hoàn cảnh cực kỳ bất lợi và củng cố sườn phía đông NATO.

Chiến lược rộng hơn: sẵn sàng để ngăn chiến tranh

Nhìn tổng thể, các tuyên bố từ Warsaw cho thấy một chính sách dựa trên sự sẵn sàng chứ không phải sự chắc chắn. Ba Lan không nói một cuộc tấn công của Nga là không thể tránh khỏi, cũng không khẳng định một hành động khiêu khích lớn chắc chắn sẽ xảy ra trong vài tháng tới. Điều Warsaw nói là phạm vi những rủi ro có thể xảy ra đã mở rộng — và sẽ nguy hiểm nếu coi một số rủi ro là bất khả thi.

Phản ứng của Ba Lan kết hợp mở rộng quân sự với bảo vệ năng lượng và hạ tầng trọng yếu, phát triển năng lực chống drone và chuẩn bị cho các cuộc tấn công mang tính đánh lạc hướng hoặc mập mờ về nguồn gốc. Tính toán cốt lõi khá rõ ràng: một quốc gia khó bị đe dọa, làm gián đoạn hoặc gây bất ngờ sẽ có nhiều khả năng ngăn chặn hành động gây hấn trước khi nó leo thang.