Phát hiện đường dấu chân T. rex trưởng thành đầu tiên tại Bắc Dakota

Không phải bộ xương, phát hiện gần thị trấn Marmarth ghi lại một khoảnh khắc vận động đã hóa đá. Năm 2025, các nhà nghiên cứu ghi nhận bốn dấu chân khổng lồ trong hệ tầng Hell Creek ở tây nam bang Bắc Dakota (Mỹ), và xác định đây là đường dấu chân đầu tiên được quy cho một cá thể Tyrannosaurus rex trưởng thành. Các dấu chân có niên đại khoảng 66,5 triệu năm, vào giai đoạn cuối kỷ Phấn Trắng. 35

Bốn bước chân của một kẻ săn mồi khổng lồ

Đường dấu chân dài khoảng 23 foot (7 m), gồm bốn vết ba ngón liên tiếp: hai chân trái và hai chân phải. Mỗi dấu dài xấp xỉ 3 foot, tức gần 1 m. 311

Nhóm nghiên cứu quy các dấu này cho T. rex trưởng thành dựa trên kích thước đặc biệt lớn, các vết ngón hẹp, niên đại và vị trí của địa điểm, cùng sự hiện diện của hóa thạch khủng long bạo chúa trong khu vực. Tuy vậy, dấu chân chứa ít thông tin giải phẫu hơn xương; vì thế, đây nên được hiểu là kết luận có cơ sở từ bằng chứng hiện có, chứ không phải sự khẳng định tuyệt đối. 45

Vì sao một chuỗi dấu chân lại có giá trị đặc biệt?

Dấu chân khủng long đơn lẻ đã từng được tìm thấy. Nhưng một đường dấu chân — chuỗi bước liên tiếp của cùng một cá thể — cho phép các nhà khoa học xem xét sải chân và hướng di chuyển. Nghiên cứu về phát hiện này đã được công bố trên tạp chí Journal of Vertebrate Paleontology. 35

Nhờ đó, đây là một hồ sơ hành vi hiếm có về một con khủng long bạo chúa đã trưởng thành hoàn toàn. Thay vì chỉ suy luận cách di chuyển từ xương chi, các nhà nghiên cứu có thể đánh giá cách cá thể này băng qua bề mặt bùn cổ xưa. 519

T. rex này dường như đang đi bộ, không phải chạy nước rút

Khoảng cách giữa các dấu chân cho thấy sải bước dài khoảng 13 foot (4 m). Từ thông số đó, nhóm nghiên cứu ước tính tốc độ vào khoảng 3,5–4,5 dặm/giờ, tương đương khoảng 5,6–7,2 km/giờ — nhịp đi bộ nhanh của con người. 16

Đây không phải là tốc độ tối đa của cả loài T. rex. Con số chỉ phản ánh nhịp độ được ghi nhận từ đoạn đường dấu chân ngắn này; hơn nữa, tình trạng phong hóa của các vết in khiến việc đo đạc chính xác khó hơn. Bằng chứng hiện có phù hợp với khả năng con T. rex trưởng thành đang đi bộ khi đi qua mảng đất này, thay vì chạy. 116

Ai phát hiện và nhóm nghiên cứu làm việc ra sao?

Kent Hups, giáo viên tại Trường Trung học Northglenn đồng thời là tình nguyện viên của Bảo tàng Tự nhiên và Khoa học Denver, đã phát hiện địa điểm vào năm 2025 khi tham gia một đợt khai quật gần Marmarth. Khu vực này nằm trên đất liên bang do Cục Lâm nghiệp Mỹ quản lý. 220

Các nhà nghiên cứu từ Bảo tàng Tự nhiên và Khoa học Denver hợp tác với Đại học Liverpool John Moores ở Anh. Họ sử dụng kỹ thuật quét bề mặt 3D độ phân giải cao để lập tư liệu cho phiến đá chứa dấu chân và phân tích các vết in. 313

Kế hoạch thu hồi và những trở ngại khai quật

Theo các báo cáo, ba trong bốn dấu chân dự kiến được thu hồi bằng trực thăng rồi chuyển tới Bảo tàng Tự nhiên và Khoa học Denver. 25

Kế hoạch này cho thấy những thách thức cả về hậu cần lẫn khoa học. Địa hình badlands hẻo lánh khiến vận chuyển thông thường khó thực hiện; đồng thời, đường dấu chân được bảo tồn theo dạng ba chiều và “đá chồng đá”, thay vì chỉ là vết lõm đơn giản trong trầm tích mềm. Vì vậy, việc khai quật khó hơn so với lấy một mẫu xương hóa thạch. 26

Các thông tin được cung cấp chưa xác nhận việc thu hồi đã hoàn tất hay thời điểm trưng bày công khai. Nhưng giá trị khoa học của địa điểm đã rất rõ: bốn bước chân mang đến một cái nhìn trực tiếp và hiếm hoi về một kẻ săn mồi khổng lồ đang di chuyển trên cảnh quan cuối kỷ Phấn Trắng. 35