OpenAI nhắm IPO năm 2027, Sarah Friar vẫn để ngỏ khả năng lên sàn sớm

Nguồn vốn khổng lồ này làm giảm áp lực phải IPO ngay chỉ để duy trì hoạt động. OpenAI có thể chờ đến khi doanh thu tăng trưởng rõ ràng hơn, hiểu tốt hơn về chi phí điện toán hoặc gặp điều kiện thuận lợi hơn trên thị trường chứng khoán.

Việc trì hoãn không đồng nghĩa công ty được miễn áp lực chứng minh hiệu quả. Nhưng nó giúp ban lãnh đạo có thêm lựa chọn về thời điểm chuyển mức định giá trên thị trường tư nhân thành mức định giá do thị trường đại chúng quyết định.

Anthropic đang dẫn trước, nhưng lên sàn trước không đồng nghĩa chiến thắng

Anthropic đã nộp hồ sơ IPO bí mật tại Mỹ vào ngày 1/6, qua đó vượt OpenAI về mặt thủ tục trong cuộc đua được theo dõi sát sao. Đến ngày 19/8, một chỉ báo từ thị trường dự đoán được TIME dẫn lại cho thấy xác suất Anthropic xác nhận IPO trước ngày 1/11/2026 ở mức 92,5%. Đây là mức phản ánh kỳ vọng giao dịch, không phải kết quả chắc chắn.

Theo các thông tin được đưa tin, Friar nói với nhân viên rằng họ không cần lo lắng nếu Anthropic lên sàn trước. Sự khác biệt này rất đáng chú ý: công ty niêm yết đầu tiên có thể nhận được nhiều sự chú ý hơn và tạo ra một mốc tham chiếu cho thị trường, nhưng thứ tự lên sàn không tự động quyết định doanh nghiệp nào sẽ mạnh hơn về dài hạn.

Hai công ty cũng đang đối mặt với những câu hỏi thương mại khác nhau. Claude của Anthropic được chú ý nhờ mức độ thâm nhập trong khối doanh nghiệp. Một báo cáo dẫn dữ liệu Ramp AI Index cho biết tỷ lệ doanh nghiệp Mỹ sử dụng Claude đạt 34,4% vào tháng 4, so với 32,3% của ChatGPT.

Trong khi đó, OpenAI phải chứng minh độ phủ rộng của ChatGPT có thể chuyển thành doanh thu bền vững từ thuê bao, API và hợp đồng doanh nghiệp. Đây là những hướng cạnh tranh chiến lược, chưa phải kết luận cuối cùng về công ty nào sẽ giành phần thắng.

Cơ cấu doanh nghiệp sẽ là bài toán lớn trước IPO

Con đường lên sàn của OpenAI phức tạp hơn một startup thông thường. Tổ chức này được thành lập dưới dạng phi lợi nhuận vào năm 2015, sau đó lập một công ty con hoạt động theo mô hình lợi nhuận giới hạn vào năm 2019 để thu hút vốn đầu tư mà vẫn duy trì cấu trúc định hướng sứ mệnh.

OpenAI sau đó cho biết công ty vận hành sẽ được chuyển đổi thành một công ty vì lợi ích công chúng (public benefit corporation), trong khi tổ chức phi lợi nhuận tiếp tục nắm quyền kiểm soát. Reuters từng đưa tin về khả năng tái cấu trúc nhằm khiến hoạt động kinh doanh hấp dẫn hơn với nhà đầu tư, nhưng mô hình quản trị vẫn là vấn đề trọng tâm trong các cuộc thảo luận về tương lai OpenAI.

Trước một đợt phát hành cổ phiếu, nhà đầu tư sẽ cần được giải thích rõ về:

• cơ cấu sở hữu và bảng vốn hóa;
• quyền biểu quyết;
• các thỏa thuận với bên liên quan;
• quyền kiểm soát của tổ chức phi lợi nhuận; và
• cơ chế pháp lý nhằm bảo vệ sứ mệnh của OpenAI.

Đây không phải những chi tiết pháp lý đơn thuần. Chúng quyết định ai có quyền kiểm soát công ty và cổ đông đại chúng có thể đánh giá các quyết định của ban lãnh đạo như thế nào.

Kinh nghiệm của Sarah Friar có ý nghĩa gì?

Friar mang đến kinh nghiệm trực tiếp với thị trường vốn. Tiểu sử do Trường Chính phủ Blavatnik thuộc Đại học Oxford công bố xác định bà là CFO của OpenAI; trước đó, bà từng là CEO của Nextdoor và CFO của Square. Dưới sự lãnh đạo của Friar, Square đã tiến hành IPO vào năm 2015.

Các thông tin tiểu sử công khai cho biết Friar gia nhập OpenAI vào tháng 6/2024, không phải năm 2023 như một số bản tóm tắt về kế hoạch IPO từng nêu. Kinh nghiệm của bà có liên quan trực tiếp đến việc chuẩn bị báo cáo tài chính, giao tiếp với nhà đầu tư và vận hành một công ty dưới sự giám sát của thị trường. Tuy nhiên, kinh nghiệm đó không bảo đảm OpenAI sẽ niêm yết vào một ngày cụ thể hay đạt mức định giá nhất định.

Những bài kiểm tra OpenAI phải vượt qua

Cuối cùng, câu hỏi về IPO phụ thuộc vào việc OpenAI có thể chứng minh quy mô hiện tại của mình mang lại hiệu quả kinh tế bền vững hay không. Nhà đầu tư đại chúng nhiều khả năng sẽ tập trung vào:

• tăng trưởng doanh thu liên tục và có thể kiểm toán;
• khả năng kiếm tiền từ sản phẩm dành cho người dùng cá nhân, API và khách hàng doanh nghiệp;
• mối quan hệ giữa doanh thu với chi phí suy luận, huấn luyện mô hình và hạ tầng ngày càng tăng;
• khả năng tiếp cận năng lực điện toán ổn định; và
• sự ổn định trong quản trị giữa lúc cạnh tranh gay gắt và tổ chức có nhiều thay đổi về lãnh đạo.

Cuộc đua với Anthropic có thể quyết định công ty nào đặt chân lên Phố Wall trước, nhưng không thể tự nó giải quyết bài toán đầu tư. Khoản vốn 122 tỷ USD cho OpenAI quyền chờ đợi một câu chuyện kinh doanh thuyết phục hơn.

Vì vậy, thông điệp của Friar hàm ý một lịch trình có điều kiện: năm 2027 là mốc được nêu rõ, một đợt IPO sớm hơn vẫn có thể xảy ra, còn chất lượng của mô hình kinh doanh quan trọng hơn việc giành chiến thắng trên lịch.