Giám đốc quỹ đầu tư 2.000 tỷ USD của Na Uy cảnh báo: 'Quỹ có thể biến mất' dù lợi nhuận kỷ lục

Giữa lúc quỹ đầu tư quốc gia lớn nhất thế giới vừa công bố mức lợi nhuận nửa đầu năm 2026 cao chưa từng có, vị CEO đứng đầu lại gióng lên hồi chuông cảnh báo: toàn bộ khối tài sản hơn 2.000 tỷ USD này hoàn toàn có thể 'bốc hơi' .

Lời cảnh báo gây sốc tại hội nghị Arendalsuka

Phát biểu tại hội nghị chính trị Arendalsuka ở miền nam Na Uy vào ngày 11/8/2026, ông Nicolai Tangen, CEO của Norges Bank Investment Management (NBIM) – đơn vị quản lý quỹ đầu tư quốc gia Na Uy, đã đưa ra một cảnh báo đáng chú ý. Khi được hỏi liệu quỹ có thể biến mất hay không, câu trả lời của ông là 'có', và điều tồi tệ nhất là 'trong thế giới ngày nay, điều đó khá dễ xảy ra' và 'không hoàn toàn khó tin' . Ông dẫn ra những tiền lệ lịch sử từ Tây Ban Nha, Vương quốc Anh và Argentina, nơi những khối tài sản quốc gia lớn cuối cùng cũng bị mất trắng .

Lợi nhuận nửa đầu năm 2026 cao kỷ lục

Cảnh báo được đưa ra cùng ngày quỹ báo cáo kết quả hoạt động nửa đầu năm tốt nhất từ trước đến nay. NBIM đạt lợi nhuận kỷ lục 1.750 tỷ kroner Na Uy (khoảng 184–185 tỷ USD) trong sáu tháng đầu năm 2026 . Mức sinh lời là 9,4% tính bằng kroner Na Uy – cao nhất trong lịch sử quỹ ở đồng tiền này – và tỷ suất sinh lời tổng thể nửa đầu năm của cổ phiếu là 12,95% . Động lực chính đến từ sự bùng nổ của cổ phiếu công nghệ và bán dẫn châu Á, bao gồm Samsung, SK Hynix, TSMC, ASML, Intel và Nvidia . Ông Tangen nhận xét kết quả này được thúc đẩy bởi 'lợi nhuận tốt từ thị trường cổ phiếu, đặc biệt là cổ phiếu công nghệ châu Á' .

Bất chấp những con số kỷ lục, ông Tangen vẫn kêu gọi các nhà đầu tư không nên kỳ vọng 'mức lợi nhuận tương tự trong tương lai như những năm gần đây' . Ông mô tả thị trường tài chính hiện tại đang ở trong một 'tình trạng bất thường', khi giá cả liên tục tăng bất chấp những thách thức toàn cầu dai dẳng .

Các kịch bản tiêu cực có thể xóa sổ quỹ

Ông Tangen đã vạch ra một số kịch bản cực đoan, dựa trên các mô hình rủi ro nội bộ của NBIM :

• Bong bóng AI vỡ – Sự điều chỉnh của các định giá quá nóng do AI thúc đẩy. Các mô hình rủi ro của NBIM cho thấy kịch bản này có thể khiến quỹ mất tới 35% giá trị, tương đương khoảng 700 tỷ USD .
• Biến động địa chính trị nghiêm trọng / Chiến tranh thương mại Mỹ-Trung – Một cuộc suy thoái kinh tế kéo dài kết hợp nhiều cú sốc, bao gồm cả bong bóng AI vỡ và chiến tranh thương mại, có thể xóa sổ ít nhất 80% giá trị đầu tư cổ phiếu, tương tự cuộc Đại suy thoái năm 1929 .
• Chiến tranh hạt nhân – Được xác định rõ ràng là một kịch bản có thể khiến quỹ tài chính trở nên 'vô giá trị' .
• Khủng bố sinh học – Cũng được nêu tên như một rủi ro thảm khốc có thể phá hủy hoàn toàn quỹ .
• Suy thoái toàn cầu kéo dài – Một kịch bản đa cú sốc rộng hơn, đủ nghiêm trọng để phá hủy phần lớn danh mục cổ phiếu của quỹ .

30 năm tăng trưởng và tương lai bất định

Năm 2026 đánh dấu 30 năm kể từ khi Na Uy thực hiện khoản nộp đầu tiên, với số tiền chính xác là 1.981.128.502 kroner và 16 øre, vào quỹ mà ngày nay được gọi là Quỹ Hưu trí Chính phủ Toàn cầu (Government Pension Fund Global) . Kể từ đó, quỹ đã phát triển thành quỹ đầu tư quốc gia lớn nhất hành tinh, sở hữu khoảng 1,5% tổng số công ty niêm yết trên toàn thế giới .

Thông điệp xuyên suốt của ông Tangen là sự tăng trưởng phi thường của quỹ không nên bị coi là điều hiển nhiên, và các nhà đầu tư cổ phiếu có thể sẽ phải đối mặt với 'những thời điểm khó khăn hơn phía trước' . Đây không phải lần đầu tiên ông lên tiếng báo động. Trước đó, vào tháng 4 năm 2025, ông đã xác định sự phân mảnh của nền kinh tế toàn cầu là mối đe dọa lớn nhất đối với thị trường tài chính, và nhắc lại những lo ngại này vào tháng 3 năm 2026 sau khi xung đột bùng phát ở Trung Đông .