Microsoft bí mật 'đẩy' OneDrive Photos lên Windows 11, dân IT nổi giận, người dùng lo ngại về quyền riêng tư

Những gì Microsoft thừa nhận

Microsoft xác nhận rằng OneDrive Photos được tích hợp sẵn trong bản cập nhật trình đồng bộ OneDrive và được triển khai đến các máy tính Windows 11 mà không có thông báo hay sự đồng ý trước từ từng người dùng . Quá trình triển khai ảnh hưởng đến cả máy tính người dùng phổ thông và một số thiết bị doanh nghiệp — công ty sau đó cho biết việc đưa các PC doanh nghiệp quản lý qua Microsoft Intune vào diện bị ảnh hưởng là việc 'ngoài ý muốn' .

Tại thời điểm bị cài ép, không có cách nào để gỡ cài đặt riêng rẽ OneDrive Photos. Muốn xóa nó, người dùng buộc phải gỡ toàn bộ trình đồng bộ OneDrive, một công cụ cốt lõi cho nhiều người dùng Microsoft 365 . Microsoft hứa hẹn sẽ tung ra bản cập nhật cho phép gỡ riêng ứng dụng này trong tương lai, nhưng không giải thích lý do tại sao lại triển khai ứng dụng trước khi có tùy chọn đó .

Tính năng AI ghép khuôn mặt và các lo ngại về quyền riêng tư

Trọng tâm của tranh cãi nằm ở tính năng "People" (Mọi người) của ứng dụng, sử dụng AI để nhóm các khuôn mặt giống nhau trong thư viện ảnh của người dùng — được Microsoft và các bên mô tả là khả năng nhận dạng khuôn mặt hay quét sinh trắc học .

Nhiều điểm đáng ngại về quyền riêng tư đã ngay lập tức xuất hiện:

• Ứng dụng có thể quét ảnh cục bộ trước khi bạn đăng nhập tài khoản Microsoft. Các báo cáo xác nhận rằng OneDrive Photos có thể đọc các tệp hình ảnh được lưu trên ổ cứng, ngay cả khi chưa có tài khoản nào được kích hoạt .
• Chức năng ghép khuôn mặt ban đầu không rõ ràng về cách sử dụng dữ liệu. Nhiều người dùng lo sợ AI đang 'học' khuôn mặt của họ. Microsoft cuối cùng đã làm rõ rằng chức năng ghép khuôn mặt chạy hoàn toàn trên đám mây và chỉ xử lý những bức ảnh đã được tải lên OneDrive với sự cho phép của người dùng — chứ không phải ảnh chỉ được lưu trữ trên máy .
• Sự trấn an mang phong cách Google gặp phải sự hoài nghi. Microsoft tuyên bố tính năng People được tắt theo mặc định và hãng sẽ không sử dụng dữ liệu ảnh để huấn luyện AI . Hãng cũng nói rằng toàn bộ dữ liệu nhóm khuôn mặt sẽ bị xóa vĩnh viễn trong vòng 30 ngày sau khi người dùng tắt tính năng . Tuy nhiên, với cách cài đặt lặng lẽ như vậy, niềm tin vào những lời đảm bảo này ở mức rất thấp.

Quản trị viên IT và người dùng phản ứng ra sao?

Các quản trị viên CNTT là những người chỉ trích dữ dội nhất. Trong các báo cáo từ Windows Latest và các trang khác, các quản trị viên gọi việc triển khai này là 'không thể chấp nhận' và nói rằng sự việc này chứng minh Microsoft 'không bao giờ rút kinh nghiệm từ sai lầm' .

Những phàn nàn chính bao gồm:

• Không có thông báo trước hay thử nghiệm. Các PC doanh nghiệp nhận được ứng dụng mà không có sự chấp thuận của bộ phận CNTT .
• Không có phương án gỡ riêng. Các quản trị viên buộc phải chấp nhận ứng dụng không mong muốn hoặc phải tháo bỏ toàn bộ trình đồng bộ OneDrive để xóa nó .
• Ứng dụng vẫn 'ở lại' dù đã gỡ. Một số người thử nghiệm báo cáo rằng sau khi tự xóa OneDrive Photos, ứng dụng lại xuất hiện trở lại sau các bản cập nhật OneDrive tiếp theo .
• Ứng dụng tiêu dùng trên máy doanh nghiệp. OneDrive Photos yêu cầu tài khoản Microsoft cá nhân để hoạt động, điều này khiến nó trở nên vô dụng và thậm chí gây nhầm lẫn trên các hệ thống doanh nghiệp sử dụng tài khoản Microsoft Entra .

Vì sao điều này đi ngược lại các cam kết của Microsoft về Windows 11?

Microsoft đã dành nhiều năm để hứa hẹn sẽ khôi phục lòng tin vào Windows bằng cách giảm bloatware, tôn trọng sự lựa chọn của người dùng và cải thiện chất lượng hệ điều hành. Sự cố này đi ngược lại những nỗ lực đó trên nhiều phương diện:

• Vượt qua sự đồng ý của người dùng. Toàn bộ sự việc là một vi phạm điển hình của nguyên tắc rằng người dùng nên kiểm soát phần mềm nào chạy trên thiết bị của họ .
• Ứng dụng trùng lặp gây rối. Windows 11 vốn đã có ứng dụng Photos mặc định. OneDrive Photos lại sao chép chức năng cốt lõi của nó trong khi bổ sung thêm các tính năng sinh trắc học, trái ngược với câu chuyện về một hệ điều hành 'tinh gọn' của Microsoft .
• Làm xói mòn lòng tin doanh nghiệp. Các quản trị viên CNTT nói rằng tình hình này cho thấy Microsoft vẫn coi Windows là một nền tảng quảng cáo tiêu dùng, phá hoại hàng năm trời nỗ lực để định vị Windows 11 như một hệ điều hành chuyên nghiệp dành cho doanh nghiệp .

Sự cố này để lại cho Microsoft một khoảng cách về uy tín mà hãng sẽ phải giải quyết — không chỉ bằng cách hứa hẹn một tùy chọn gỡ bỏ, mà còn bằng cách chứng minh rằng 'AI có trách nhiệm' cũng bao gồm cách phần mềm của hãng được triển khai như thế nào ngay từ đầu.