Kremlin nghi ngờ vai trò của Kaja Kallas trong các cuộc đàm phán EU–Nga

Cuộc tranh luận về khả năng đàm phán trực tiếp giữa Liên minh châu Âu (EU) và Nga liên quan đến chiến tranh Ukraine đang nóng lên, nhưng ngay cả trong nội bộ châu Âu cũng chưa có sự thống nhất. Trong bối cảnh đó, Điện Kremlin đã công khai đặt câu hỏi liệu Kaja Kallas – Đại diện cấp cao phụ trách chính sách đối ngoại và an ninh của EU – có phù hợp để dẫn dắt các cuộc thương lượng với Moscow hay không.

Điện Kremlin nói gì về Kaja Kallas

Người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov cho rằng Kaja Kallas sẽ gặp nhiều khó khăn nếu trở thành người đại diện cho EU trong các cuộc đàm phán với Nga.

Theo ông Peskov, việc trở thành nhà đàm phán “không phải là điều có lợi” cho bà Kallas và bà sẽ phải đối mặt với “một thời gian rất khó khăn” nếu đảm nhận vai trò đó. Ông cũng nhắc lại quan điểm trước đây của Tổng thống Nga Vladimir Putin rằng người tham gia đối thoại nên là người chưa từng đưa ra những phát biểu quá thù địch với Nga.

Dù vậy, Điện Kremlin đồng thời cho rằng việc ngày càng có nhiều cuộc thảo luận ở châu Âu về khả năng đối thoại với Moscow là một tín hiệu tích cực, cho thấy ý tưởng về các cuộc đàm phán đang dần được xem xét nghiêm túc hơn trong chính trị châu Âu.

EU vẫn chia rẽ về việc có nên đàm phán với Nga

Trong khối EU gồm 27 quốc gia thành viên, câu hỏi có nên mở kênh đối thoại trực tiếp với Nga hay không vẫn gây tranh cãi.

Một số chính phủ cho rằng nếu đàm phán quá sớm, điều đó có thể làm suy yếu vị thế của Ukraine hoặc giảm áp lực quốc tế lên Moscow. Những nước khác lại cho rằng ngoại giao vẫn cần được duy trì, vì cuối cùng một giải pháp hòa bình lâu dài cho cuộc chiến vẫn phải thông qua đàm phán.

Sự khác biệt quan điểm này khiến EU gặp khó khăn trong việc thống nhất các yếu tố cơ bản như:

• Có nên đàm phán trực tiếp với Nga hay không
• Điều kiện nào cần được đáp ứng trước khi mở đối thoại
• Ai sẽ đại diện cho toàn bộ khối tại bàn đàm phán

Lập trường của các lãnh đạo châu Âu

Một số lãnh đạo cấp cao của châu Âu đã lên tiếng, phản ánh rõ sự thiếu đồng thuận trong khối.

António Costa, Chủ tịch Hội đồng châu Âu, kêu gọi các nước EU cần sớm làm rõ quan điểm chung về việc có nên và bằng cách nào đối thoại với Nga. Ông nhấn mạnh EU cần xác định một chiến lược ngoại giao rõ ràng thay vì tiếp tục tranh luận kéo dài.

Trong khi đó, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron và Tổng thống Phần Lan Alexander Stubb cũng tham gia vào cuộc thảo luận rộng hơn về khả năng phải đối thoại với Moscow trong tương lai nếu muốn đạt được một thỏa thuận chấm dứt chiến tranh. Tuy nhiên, trong EU vẫn chưa có sự thống nhất về hướng đi này.

Về phía mình, Kaja Kallas tỏ ra thận trọng. Bà nhiều lần nhấn mạnh EU chưa sẵn sàng đàm phán với Nga cho đến khi các nước thành viên thống nhất được mục tiêu và yêu cầu chung.

Bà nói: “Trước hết, trước khi thảo luận với Nga, chúng ta cần thảo luận với nhau xem chúng ta muốn nói chuyện với họ về điều gì.”

Nga muốn ai làm trung gian đối thoại

Trong khi tỏ ra không ủng hộ Kallas làm người đàm phán, Moscow cũng gợi ý những nhân vật mà họ cho là phù hợp hơn.

Tổng thống Putin từng đề cập cựu Thủ tướng Đức Gerhard Schröder như một người có thể đóng vai trò trung gian giữa Nga và châu Âu. Theo Moscow, người tham gia đối thoại nên là nhân vật được người châu Âu tin tưởng và không có lập trường thù địch với Nga.

Khi nào EU sẽ thảo luận chính thức về vấn đề này

Các ngoại trưởng EU dự kiến sẽ bàn chính thức về khả năng đàm phán trực tiếp với Nga vào cuối tháng 5/2026, trong khuôn khổ một cuộc họp không chính thức của khối.

Cuộc họp này nhằm giúp các chính phủ EU xác định:

• Liệu khối có nên bắt đầu đối thoại với Nga hay không
• Những điều kiện và yêu cầu nào sẽ được đưa ra nếu đàm phán diễn ra

Cho đến khi các tranh luận nội bộ này được giải quyết, vai trò của EU trong bất kỳ tiến trình đàm phán nào liên quan đến chiến tranh Ukraine vẫn còn chưa rõ ràng — điều mà cả những phát biểu từ Điện Kremlin lẫn sự chia rẽ trong chính EU đều đang phản ánh rõ.