Vì sao Jensen Huang nói ông sẽ không khởi nghiệp Nvidia lần nữa

Jensen Huang là người đồng sáng lập và CEO lâu năm của Nvidia — công ty hiện nằm ở trung tâm của cuộc cách mạng trí tuệ nhân tạo. Nhưng ông từng đưa ra một nhận định gây ngạc nhiên: nếu quay lại quá khứ với tất cả những gì biết hôm nay, ông sẽ không khởi nghiệp Nvidia lần nữa.

Lý do không phải vì ông hối tiếc thành công. Ngược lại, Huang nói hành trình xây dựng công ty khó khăn đến mức nếu biết trước mọi chuyện, rất ít người dám bắt đầu.

“Tôi sẽ không làm lại lần nữa”

Trong các cuộc phỏng vấn và podcast về khởi nghiệp, Huang thẳng thắn nói rằng việc xây dựng Nvidia khó hơn ông tưởng tượng “gấp một triệu lần”.

Ông cho rằng nếu mọi người hiểu rõ những gì một nhà sáng lập phải chịu đựng — từ đau đớn, tổn thương, cảm giác xấu hổ cho đến những khủng hoảng liên tiếp — thì “không ai tỉnh táo lại muốn làm điều đó”.

Theo Huang, một phần lý do các startup vẫn ra đời là vì những người sáng lập không biết trước con đường phía trước khó đến mức nào.

Vì sao ông nói nhiều nhà sáng lập “không thật lòng”

Huang cho rằng sau khi thành công, nhiều doanh nhân có xu hướng kể lại hành trình theo cách lãng mạn hơn thực tế.

Khi được hỏi liệu họ có làm lại tất cả hay không, rất nhiều người trả lời “có”. Nhưng theo Huang, câu trả lời đó thường bỏ qua những trải nghiệm khắc nghiệt: áp lực phải thành công, nỗi sợ thất bại, và trách nhiệm trước nhân viên, nhà đầu tư và khách hàng.

Ông từng nói rằng trong những giai đoạn đen tối nhất của Nvidia, cách duy nhất để tiếp tục là “quên ngày hôm qua đi” và tập trung vào bước tiếp theo.

Theo thời gian, ký ức về những khoảnh khắc đau đớn đó mờ dần — khiến nhiều người sau này dễ nói rằng họ sẵn sàng làm lại từ đầu.

Những năm đầu Nvidia: liên tục bên bờ vực

Ngày nay Nvidia thống trị thị trường phần cứng cho AI, nhưng những năm đầu của công ty cực kỳ bấp bênh.

Nhiều biến cố từng khiến công ty suýt biến mất trước khi kịp thành công.

Sai lầm lớn với con chip đầu tiên

Một trong những sản phẩm đầu tiên của Nvidia là chip đồ họa NV1. Con chip này sử dụng cách tiếp cận kỹ thuật không tương thích với các tiêu chuẩn đang nổi lên lúc đó, đặc biệt là DirectX của Microsoft.

Sai lầm này khiến Nvidia đi sai hướng công nghệ và gặp khó khăn lớn khi cạnh tranh trên thị trường đồ họa máy tính.

Công ty gần như hết tiền

Tình hình trở nên nghiêm trọng đến mức vào giữa thập niên 1990, Nvidia được cho là chỉ còn khoảng một tháng tiền mặt để hoạt động.

Hy vọng sống sót khi đó gắn với một hợp đồng phát triển chip cho hãng game Sega. Nhưng khi Huang nhận ra công nghệ của họ có vấn đề căn bản, ông đã bay sang Nhật để nói thẳng với Sega rằng con chip sẽ không hoạt động như cam kết.

Thay vì tiếp tục dự án thất bại, Nvidia thương lượng để chuyển phần giá trị còn lại của hợp đồng thành khoản đầu tư khoảng 5 triệu USD, giúp công ty có thêm thời gian tồn tại.

Nếu không có quyết định đó, Nvidia có thể đã biến mất.

Sa thải và áp lực liên tục

Khủng hoảng tài chính cũng buộc công ty phải tái cấu trúc và cắt giảm nhân sự trong giai đoạn tìm hướng đi mới.

Với Huang, vai trò CEO trong những lúc này đồng nghĩa với việc trở thành “gương mặt đại diện cho thất bại” — người phải chịu trách nhiệm khi mọi thứ đi sai.

Bước ngoặt chiến lược cứu Nvidia

Sau khi từ bỏ kiến trúc ban đầu, Nvidia chuyển hướng sang phát triển chip phù hợp với các tiêu chuẩn đồ họa mới và dần thành công trong thị trường game PC.

Triết lý chiến lược này sau đó trở thành đặc trưng của Nvidia: cắt bỏ nhanh các ý tưởng sai và dám đặt cược lớn vào hướng công nghệ mới, ngay cả khi kết quả chưa chắc chắn.

Những quyết định dài hạn — bao gồm việc đầu tư mạnh vào nền tảng tính toán GPU và phần mềm — cuối cùng đã giúp Nvidia chuyển mình từ công ty card đồ họa game thành nền tảng điện toán cho trí tuệ nhân tạo.

Vì sao lời nói của Huang gây chú ý hôm nay

Nhận định của Huang càng đáng chú ý khi nhìn vào vị thế hiện tại của Nvidia.

Trong làn sóng AI toàn cầu, GPU của Nvidia trở thành phần cứng cốt lõi để huấn luyện và vận hành các hệ thống trí tuệ nhân tạo tiên tiến. Nhu cầu khổng lồ đối với những con chip này đã đẩy vốn hóa công ty vượt 5 nghìn tỷ USD, đưa Nvidia trở thành công ty niêm yết giá trị nhất thế giới.

Nhìn từ bên ngoài, thành công đó có vẻ như điều tất yếu. Nhưng câu chuyện của Huang cho thấy điều ngược lại: Nvidia đã sống sót qua nhiều khoảnh khắc mà thất bại gần như chắc chắn.

Nghịch lý của khởi nghiệp

Câu chuyện của Huang phản ánh một nghịch lý phổ biến trong thế giới startup.

Nếu các nhà sáng lập biết trước đầy đủ chi phí cảm xúc, tài chính và áp lực khi xây dựng một công ty từ con số 0, nhiều người có thể sẽ không bao giờ bắt đầu.

Nhưng chính bước nhảy vào điều chưa biết đó lại là thứ tạo ra những công ty có khả năng thay đổi cả ngành công nghiệp — như Nvidia đã làm trong kỷ nguyên AI.