Meloni: Nga “bất an” khi châu Âu đối mặt các mối đe dọa lai

Thông điệp của Thủ tướng Italy Giorgia Meloni là: các động thái của Moskva không nên được hiểu là biểu hiện của sức mạnh. Phát biểu ngày 16/9, bà gọi những hành động khiêu khích liên tiếp của Nga là dấu hiệu của “một dạng bất an”, dường như nhằm chuyển hướng chú ý khỏi cuộc chiến tại Ukraine vốn không diễn ra theo kỳ vọng của Điện Kremlin. Bà đồng thời nhấn mạnh lập trường ủng hộ Ukraine của Italy vẫn rõ ràng và “chưa bao giờ lung lay”. 14

Meloni nói gì về Nga và Ukraine?

Bà Meloni gắn vai trò của Italy với sự nhất quán trong chính sách. Theo bà, nếu Italy muốn có tiếng nói, nước này phải duy trì lập trường rõ ràng về Ukraine — điều mà Rome, theo lời bà, đã làm xuyên suốt cuộc chiến. 14

Cách bà lý giải các hành động khiêu khích của Nga mang tính chính trị rõ nét: đó là biểu hiện của sự bất an tại Moskva và nỗ lực đánh lạc hướng khỏi diễn biến bất lợi của cuộc chiến, chứ không phải lý do để các chính phủ châu Âu giảm hậu thuẫn cho Kyiv. 1214

Cuộc gặp của Salvini với đại sứ Nga không làm đổi hướng chính sách

Bà Meloni cũng trả lời chỉ trích về cuộc gặp ở Milan giữa Phó thủ tướng Matteo Salvini và đại sứ Nga. Bà nói cuộc gặp ban đầu có sự tham gia của những doanh nghiệp hoạt động tại Nga, và xem đó là điều không bất thường; theo bà, chưa từng có một lệnh cấm tuyệt đối đối với việc kinh doanh tại Nga. 15

Tuy nhiên, điều này không đồng nghĩa với thay đổi chính sách đối ngoại. Hoạt động thương mại vẫn phải tuân thủ chế độ trừng phạt hiện hành, trong khi lập trường chính trị của Italy ủng hộ Ukraine không thay đổi. 1215

Italy đã phê duyệt những gì cho Ukraine?

Nội các Italy đã thông qua một sắc lệnh vào tháng 12/2025 để duy trì viện trợ quân sự cho Ukraine trong suốt năm 2026. Văn bản cho phép chuyển giao phương tiện quân sự, vật tư và trang thiết bị, dù thành phần cụ thể của từng đợt hỗ trợ không nhất thiết được công bố. 17

Các thông tin vào tháng 8 và 9 đề cập khả năng có một gói mới trị giá khoảng 3 tỷ euro, gồm các tổ hợp phòng không SAMP/T NG, tên lửa đánh chặn Aster 30 và radar tầm xa. Song đây vẫn là thông tin chưa được xác nhận: ngày 26/8, Bộ trưởng Quốc phòng Guido Crosetto nói gói hỗ trợ thứ 13 được nhắc tới chưa được thông qua dưới dạng một văn bản chính thức. 1823

Điểm cần phân biệt là Italy đã có thẩm quyền tiếp tục viện trợ trong năm 2026, nhưng chi tiết của bất kỳ gói hỗ trợ mới cụ thể nào vẫn chưa được chính thức hóa.

Vụ đánh chặn drone tại Lithuania

Ngày 15/9, một tiêm kích Italy làm nhiệm vụ cho NATO đã bắn hạ một drone sau khi nó đi vào không phận Lithuania từ Belarus. Ông Crosetto nói thiết bị này “nhiều khả năng” xuất phát từ Nga, trong khi nhà chức trách Lithuania vẫn đang điều tra các mảnh vỡ. 33

Sự việc cho thấy khía cạnh tác chiến của nhiệm vụ tuần tra trên không Baltic của NATO: vụ vi phạm không phận đã được phát hiện và đánh chặn. Tuy vậy, sự kiện này tự thân chưa tạo ra kết luận giám định công khai cuối cùng về nguồn gốc của drone; vì thế, việc quy kết cần được diễn đạt thận trọng cho tới khi điều tra hoàn tất. 3337

Leipzig và lý do châu Âu xem đây là một mô hình đáng lo ngại

Trong vụ Leipzig, Đức đã đi xa hơn trong việc quy trách nhiệm. Berlin kết luận Nga đứng sau âm mưu dùng drone mang chất nổ tấn công sân bay Leipzig ngày 4/8, cho rằng cấu hình drone, các linh kiện và chất nổ tương đồng với những phương thức từng xuất hiện trong các chiến dịch lai khác của Nga. Nga bác bỏ cáo buộc này. 64

Các lãnh đạo châu Âu không coi đây chỉ là một vụ việc an ninh hàng không riêng lẻ. Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen gọi Leipzig là “một sự leo thang mới trên lãnh thổ Liên minh châu Âu, được quy trực tiếp cho Nga”, trong khi EU và NATO phát tín hiệu sẽ có phản ứng cứng rắn hơn. 4

Vì sao châu Âu lo về chiến tranh lai?

Đặt cạnh nhau, các vụ việc ở Lithuania và Leipzig cho thấy vì sao chính phủ các nước châu Âu ngày càng bàn về sự cố không phận, nghi vấn phá hoại và rủi ro với hạ tầng giao thông hoặc cơ sở liên quan đến quân sự dưới khái niệm chiến tranh lai. Lo ngại là những hành động ở ngưỡng thấp hơn chiến tranh thông thường có thể thử phản ứng, tạo bất định và gây sức ép lên sự đoàn kết của các đồng minh mà không dẫn ngay tới một cuộc đụng độ quân sự công khai.

Phản ứng phù hợp phụ thuộc vào việc quy kết trách nhiệm dựa trên bằng chứng đáng tin cậy. Trên thực tế, điều đó bao gồm tăng cường phòng không và chống drone, bảo vệ hạ tầng trọng yếu, chia sẻ thông tin giữa các đồng minh, cùng biện pháp ngoại giao hoặc kinh tế phối hợp khi bằng chứng đủ để xác định trách nhiệm. Việc Đức công khai quy trách nhiệm trong vụ Leipzig và NATO nhanh chóng đánh chặn drone trên bầu trời Lithuania cho thấy hai vế của cách tiếp cận này: làm rõ sự thật khi có thể, đồng thời đủ năng lực phản ứng tức thời trước mối đe dọa. 433