Các bản tin đăng trong khoảng ngày 22–23/8/2026 quy cho Rabb trưởng Sephardi của Israel David Yosef một loạt phát biểu phủ nhận bản sắc dân tộc, quyền lãnh thổ của người Palestine và ủng hộ việc phá hủy Gaza, đưa người Do Thái trở lại định cư tại vùng đất này.
1
3
5
David Yosef được cho là đã nói gì?
Theo các nguồn tin, ông Yosef nói rằng “không có cái gọi là dân tộc Palestine” và người Palestine “không có quyền”. Ông cũng được cho là đã tuyên bố Gaza, Nablus và Jenin thuộc về Israel hoặc người Do Thái, qua đó bác bỏ các yêu sách của người Palestine đối với quyền dân tộc và lãnh thổ.
1
5
Một số bản tin dẫn lại những phát biểu trực diện hơn về Gaza, trong đó có câu “Gaza là của chúng ta” và tuyên bố người Do Thái sẽ trở lại đây. Tại sự kiện, ông cũng được cho là đã nhắc đến việc Gaza bị phá hủy và khả năng người Do Thái quay lại, liên hệ những điều này với việc các giáo đường ở khối khu định cư Gush Katif bị đốt hoặc xúc phạm sau khi Israel rút khỏi khu vực.
4
14
Đây là những phát biểu được truyền thông thuật lại và các tuyên bố chính trị–tôn giáo về lãnh thổ; chúng không phải là sự thật đã được xác lập về chủ quyền hay quyền của những người đang sinh sống tại các địa điểm nói trên.
Vì sao chức vụ của ông khiến phát biểu gây chú ý?
David Yosef là Rabb trưởng Sephardi của Israel, còn được gọi là Rishon LeZion. Ông được bầu vào chức vụ này năm 2024 và là một trong những nhân vật tôn giáo cấp cao của Israel.
19
Vì vậy, những lời trên có sức nặng lớn hơn phát biểu của một giáo sĩ không giữ chức vụ chính thức. Chúng có thể giúp các lập luận đòi hỏi lãnh thổ tối đa được khuếch đại dưới danh nghĩa tôn giáo và thể chế. Tuy nhiên, chức vụ này tự nó không chứng minh rằng các phát biểu phản ánh chính sách của chính phủ Israel, cũng không làm thay đổi các điều khoản của một thỏa thuận ngừng bắn.
Bối cảnh Bảo tàng Gush Katif
Bảo tàng Gush Katif ở Jerusalem gắn với khối khu định cư Israel cũ tại Gaza, nơi Israel đã sơ tán trong kế hoạch rút quân năm 2005. Các bản tin cho biết chuyến thăm của ông Yosef diễn ra trong dịp tưởng niệm 21 năm kể từ khi những giáo đường ở Gush Katif bị đốt sau cuộc rút quân.
4
18
Bối cảnh này giúp lý giải vì sao lời kêu gọi người Do Thái trở lại Gaza mang ý nghĩa chính trị và cảm xúc đặc biệt. Những phát biểu không chỉ đề cập đến thần học hay địa lý lịch sử một cách trừu tượng, mà được đưa ra tại một địa điểm tưởng niệm các cộng đồng từng bị di dời khỏi Gaza.
Thời điểm nhạy cảm giữa lệnh ngừng bắn mong manh
Bài phát biểu xuất hiện khi các bên trung gian đang tìm cách thúc đẩy lệnh ngừng bắn ở Gaza và triển khai giai đoạn tiếp theo. Ai Cập, Qatar và Türkiye đã lên án các cuộc tấn công mới của Israel, cảnh báo rằng tình hình leo thang đang làm suy yếu những nỗ lực khu vực và quốc tế ở thời điểm then chốt.
31
32
41
46
Mỹ cũng tham gia tiến trình trung gian rộng hơn. Các bản tin mô tả Ai Cập, Qatar, Türkiye và Mỹ đang phối hợp xây dựng cơ chế thực thi lệnh ngừng bắn và thúc đẩy đàm phán.
33
36
43
Ông Yosef không được đưa tin là một bên tham gia các cuộc thương lượng, nên bài phát biểu không chính thức thay đổi thỏa thuận. Tác động tiềm tàng của nó nằm ở phương diện gián tiếp: những lời ủng hộ phá hủy, mở rộng lãnh thổ và tái định cư có thể củng cố lo ngại rằng các tiếng nói có ảnh hưởng tại Israel muốn duy trì quyền kiểm soát lâu dài, thay vì rút quân, tái thiết Gaza và chấm dứt chiến sự thông qua đàm phán.
Đây là đánh giá về ảnh hưởng chính trị có thể có của các phát biểu, không phải bằng chứng cho thấy chúng đã làm thay đổi lập trường của bất kỳ bên trung gian nào.
CAIR lên án và kêu gọi Mỹ phản ứng
Hội đồng Quan hệ Mỹ–Hồi giáo (CAIR), một tổ chức vận động và bảo vệ quyền dân sự của người Hồi giáo tại Mỹ, lên án những bình luận được cho là của ông Yosef, gọi đó là luận điệu “đầy thù hận”. CAIR cho rằng việc phủ nhận sự tồn tại và các quyền cơ bản của cả một dân tộc đã phi nhân hóa người Palestine, đồng thời góp phần tạo ra môi trường tư tưởng và tôn giáo trong đó bạo lực quy mô lớn có thể bị bình thường hóa hoặc biện minh.
3
30
CAIR cũng kêu gọi chính quyền Mỹ có phản ứng. Lập trường này phù hợp với phản đối rộng hơn của tổ chức đối với sự hỗ trợ quân sự của Mỹ dành cho Israel. Tuy nhiên, các nguồn được cung cấp ở đây chỉ ghi nhận lời lên án và lời kêu gọi của CAIR, chưa cho thấy một thay đổi chính sách cụ thể nào của Mỹ xuất phát từ phát biểu của ông Yosef.
3
Phản ứng quốc tế được ghi nhận đến đâu?
Các phát biểu lan truyền rộng qua truyền thông khu vực, truyền thông Palestine và các kênh vận động, cùng những đoạn video và bài đăng mạng xã hội lặp lại các câu nói được cho là của ông Yosef.
5
11
12
15
Tuy nhiên, các tài liệu hiện có chưa ghi nhận một tuyên bố chính thức lớn nào tập trung riêng vào bài phát biểu này từ chính phủ Mỹ, Liên Hợp Quốc, Ai Cập, Qatar, Türkiye hoặc các chính phủ châu Âu chủ chốt. Việc chưa có phản ứng chính thức được ghi nhận không nên được hiểu là sự ủng hộ. Điều đó cho thấy cần phân biệt giữa luận điệu có sức ảnh hưởng của một quan chức tôn giáo cấp cao với một quyết định mang tính ràng buộc của chính phủ Israel hoặc các bên trung gian ngừng bắn.