Lượng xuất xưởng smartphone toàn cầu lao dốc chưa từng có, giá bán tăng vọt

Hai cuộc khủng hoảng kéo thị trường lao dốc

IDC cho rằng sự sụt giảm lịch sử này đến từ hai nguyên nhân chính, cả hai đều đã trở nên nghiêm trọng hơn kể từ đầu năm .

Khủng hoảng thiếu chip nhớ

Vấn đề chủ đạo và kéo dài hơn là tình trạng thiếu chip nhớ trầm trọng trên toàn cầu. Cuộc khủng hoảng này bắt đầu định hình lại thị trường vào năm 2025, khi nhu cầu về DRAM và NAND flash tăng vọt từ các trung tâm dữ liệu AI đã hấp thụ nguồn cung vốn dành cho lĩnh vực điện tử tiêu dùng , . Hậu quả là giá linh kiện tăng chóng mặt. Nhà phân tích Nabila Popal của IDC mô tả tình hình này không phải là một sự thắt chặt tạm thời mà là một "cú sốc như sóng thần" bắt nguồn từ thị trường bộ nhớ . Tác động nghiêm trọng nhất là đối với các nhà sản xuất điện thoại giá rẻ và tầm trung, vốn hoạt động với biên lợi nhuận mỏng và không thể hấp thụ chi phí gia tăng .

Chiến tranh Mỹ-Iran làm trầm trọng thêm áp lực

Trong khi tình trạng thiếu chip nhớ đã kéo thị trường đi xuống, một cú sốc địa chính trị mới đã khiến tình hình tồi tệ thêm. Báo cáo tháng 5 của IDC nêu rõ cuộc chiến tranh Mỹ-Iran là yếu tố chính thứ hai kìm hãm tăng trưởng, gây thêm gián đoạn chuỗi cung ứng và những cơn gió ngược kinh tế vĩ mô, càng làm suy yếu nhu cầu của người tiêu dùng và sản lượng của nhà sản xuất .

Giá bán lên đỉnh lịch sử khi phân khúc giá rẻ sụp đổ

Trong bối cảnh lượng máy bán ra sụt giảm mạnh, giá bán trung bình (ASP) của một chiếc smartphone được dự báo sẽ tăng 14% lên mức kỷ lục 523 USD trong năm 2026 , . Một số báo cáo trích dẫn dữ liệu mới nhất của IDC thậm chí còn đưa ra con số cao hơn, lên tới 550 USD . Sự tăng vọt này phản ánh việc chi phí bộ nhớ cao hơn được chuyển sang người tiêu dùng. Hệ quả trực tiếp là thị trường cho những chiếc smartphone siêu rẻ, dưới 100 USD, đang co lại nhanh chóng. Các nhà phân tích của IDC lưu ý rằng giá chip nhớ, ngay cả khi ổn định vào giữa năm 2027, cũng khó có thể trở lại mức cũ, khiến mô hình kinh tế cho các thiết bị rẻ nhất trở nên không khả thi vĩnh viễn .

Các thị trường mới nổi sẽ hứng chịu hậu quả nặng nề nhất

Tác động của sự suy thoái này sẽ không được phân bổ đồng đều. Những thị trường tập trung nhiều người tiêu dùng nhạy cảm về giá và các thiết bị giá rẻ được dự báo sẽ sụt giảm mạnh nhất. Các dự báo trước đó từ tháng 2 và tháng 3, vốn đã rất tiêu cực, đã phân tích tác động theo khu vực bằng những con số rõ ràng , :

• Trung Đông và Châu Phi dự kiến sẽ chứng kiến sự sụt giảm mạnh nhất, với mức suy giảm dự báo là 20,6% so với cùng kỳ năm trước.
• Trung Quốc và khu vực Châu Á - Thái Bình Dương (không bao gồm Trung Quốc và Nhật Bản) cũng được dự báo sẽ có sự sụt giảm đáng kể, khi các nhà cung cấp thiết bị giá rẻ tại những thị trường khổng lồ này phải đối mặt với việc cắt giảm mạnh lượng hàng xuất xưởng.

"Các nhà cung cấp điện thoại giá rẻ phải đối mặt với sự sụt giảm mạnh về số lượng xuất xưởng do hạn chế nguồn cung và nhu cầu thấp hơn ở các mức giá cao hơn," IDC nhận định . Sự kết thúc của kỷ nguyên thiết bị giá rẻ được dự đoán sẽ đẩy nhiều nhà sản xuất nhỏ ra khỏi thị trường, dẫn đến sự hợp nhất giữa các "ông lớn" có quy mô kinh tế, như Apple, Samsung và Huawei - những công ty có vị thế tốt hơn để vượt qua cơn bão .