Petro xin lỗi sau khi Colombia công nhận chủ quyền của Israel tại Cao nguyên Golan

Cựu Tổng thống Colombia Gustavo Petro đã xin lỗi các quốc gia Arab và người Hồi giáo sau khi chính phủ kế nhiệm công nhận chủ quyền của Israel đối với Cao nguyên Golan. Ông nói người Colombia từ trước đến nay vẫn xem khu vực này là lãnh thổ của Syria, chứ không phải của Israel.

Đây là một sự đảo chiều đáng kể so với chính sách đối ngoại dưới thời Petro, khi Colombia rời xa Israel và xích lại gần lập trường ủng hộ Palestine hơn. Với quyết định mới, Colombia trở thành quốc gia thứ hai, sau Mỹ, được các nguồn tin cung cấp xác định là chính thức công nhận chủ quyền của Israel tại Cao nguyên Golan.

Petro đã xin lỗi vì điều gì?

Lời xin lỗi của Petro nhắm vào quyết định của chính phủ Colombia hiện tại, không phải một chính sách do chính ông đưa ra. Trong tuyên bố của mình, ông cho rằng người Colombia không coi Cao nguyên Golan thuộc về Israel; khu vực này vốn được nhìn nhận là một phần của Syria, tương tự quan điểm phổ biến trên thế giới.

Cách phát biểu của Petro cho thấy ông xem quyết định mới là sự đoạn tuyệt giữa lập trường của chính phủ kế nhiệm với quan điểm mà ông cho là phù hợp với cách nhìn lịch sử của người Colombia và lập trường quốc tế chiếm ưu thế về Cao nguyên Golan. Ông cũng chỉ trích điều ông mô tả là ảnh hưởng từ bên ngoài đối với cuộc bầu cử tổng thống gần đây ở Colombia. Tuy nhiên, trong các bản tin được dẫn, đây được trình bày là cáo buộc của Petro, chưa phải một sự việc được xác lập độc lập.

Ai là người công nhận chủ quyền của Israel?

Quyết định được đưa ra dưới thời Tổng thống Colombia mới nhậm chức Abelardo de la Espriella. Ngày 10/8/2026, chính phủ của ông tuyên bố Colombia công nhận chủ quyền của Israel đối với Cao nguyên Golan, đồng thời công nhận quyền của Israel tự bảo vệ trước các mối đe dọa từ bên ngoài.

Thông báo được đưa ra chỉ vài ngày sau khi de la Espriella nhậm chức vào ngày 7/8, phát đi tín hiệu về ý định khôi phục và củng cố quan hệ với Israel. Vì vậy, Colombia đã cùng Mỹ trở thành hai quốc gia duy nhất được các nguồn tin cung cấp xác định là chính thức công nhận chủ quyền của Israel tại Cao nguyên Golan.

Cao nguyên Golan bị Israel chiếm từ Syria vào năm 1967. Việc Colombia công nhận tuyên bố chủ quyền của Israel vì thế lập tức trở thành vấn đề ngoại giao nhạy cảm, không chỉ liên quan đến quan hệ song phương mà còn đến cách cộng đồng quốc tế nhìn nhận quy chế của vùng lãnh thổ này.

Cộng đồng quốc tế phản ứng ra sao?

Phản ứng trước quyết định của Bogotá bị chia rẽ rõ rệt:

• Syria: Damascus gửi khiếu nại chính thức lên Liên Hợp Quốc, mô tả quyết định này là sự phủ nhận các quyền của Syria và phản đối việc Colombia ủng hộ yêu sách của Israel.
• Ai Cập: Cairo bác bỏ quyết định, gọi đây là hành động vi phạm luật pháp quốc tế và các nghị quyết liên quan của Liên Hợp Quốc, đồng thời tái khẳng định quyền của Syria đối với khu vực.
• Các nước Arab: Nhiều chính phủ và cơ quan khu vực Arab lên án động thái này, cho rằng nó nhằm hợp pháp hóa việc Israel chiếm đóng Cao nguyên Golan và đi ngược luật pháp quốc tế.
• Israel: Thủ tướng Benjamin Netanyahu hoan nghênh quyết định của Colombia, còn Ngoại trưởng Israel Gideon Saar cảm ơn de la Espriella về điều ông gọi là sự công nhận mang tính lịch sử.

Nhìn tổng thể, diễn biến cho thấy một sự phân cực ngoại giao rõ ràng: Israel hoan nghênh, trong khi Syria, Ai Cập và các chính phủ Arab khác phản đối.

Quyết định mới đảo ngược chính sách của Petro như thế nào?

Động thái về Cao nguyên Golan đảo ngược nhiều điểm quan trọng trong cách tiếp cận Israel của Petro. Trong nhiệm kỳ của ông, Colombia đã cắt đứt quan hệ ngoại giao với Israel vào năm 2024 và chỉ đạo thiết lập một phái bộ ngoại giao tại Ramallah—những bước đi thể hiện sự gắn kết gần hơn với lập trường ủng hộ Palestine.

Trái lại, chính phủ de la Espriella đang tìm cách tăng cường quan hệ với Israel và chấp nhận lập trường của Israel về Cao nguyên Golan. Vì vậy, quyết định này không chỉ là một tuyên bố về chủ quyền lãnh thổ; nó còn là dấu hiệu ban đầu cho thấy một sự chuyển hướng rộng hơn trong chính sách đối ngoại của Colombia, rời khỏi quỹ đạo thời Petro.

Lời xin lỗi của Petro làm nổi bật sự thay đổi chính trị đó. Về mặt ngoại giao, chính phủ kế nhiệm mới là bên đại diện cho Colombia. Tuy nhiên, Petro lập luận rằng lập trường mới không phản ánh cách nhìn lịch sử của người Colombia về Cao nguyên Golan, cũng như chính sách mà ông từng theo đuổi khi còn tại nhiệm.