Olli Rehn: Tiền lương Eurozone tăng vừa phải, nhưng rủi ro năng lượng phủ bóng lên ECB

Các dữ liệu tiền lương hiện có của ECB cũng ủng hộ đánh giá tương đối tích cực này. Chỉ số theo dõi tiền lương của ECB ở mức 2,6% vào tháng 4; áp lực tăng lương theo các thỏa thuận tập thể được dự báo sẽ hạ nhiệt trong nửa đầu năm 2026 và ổn định ở mức thấp hơn trong cả năm.

Vì sao cú sốc năng lượng từ Hormuz làm triển vọng trở nên khó khăn hơn?

Số liệu tiền lương khả quan phản ánh tình hình cho đến hiện tại, chứ không nhất thiết cho biết điều gì sẽ xảy ra nếu gián đoạn năng lượng kéo dài. Thị trường ngày càng tính đến khả năng các hạn chế vận chuyển qua eo biển Hormuz sẽ tiếp diễn, trong bối cảnh hy vọng về một bước đột phá ngoại giao giữa Mỹ và Iran suy yếu. Điều này duy trì phần bù rủi ro trong giá năng lượng và làm gia tăng lo ngại về nguồn cung.

ECB từng mô tả cú sốc năng lượng liên quan đến cuộc chiến Iran là yếu tố có thể đẩy lạm phát Eurozone lên cao hơn, đồng thời làm suy yếu tăng trưởng kinh tế. Các dự báo của đội ngũ ECB cũng cho thấy giá dầu có thể duy trì ở mức cao, tăng trưởng Eurozone thấp hơn và lạm phát cao hơn nếu eo biển Hormuz chỉ được mở lại từng bước.

Đây là một bài toán chính sách khó. Giá năng lượng tăng đẩy lạm phát lên, nhưng sức mua suy giảm, chi phí sản xuất cao hơn và gián đoạn nguồn cung lại có thể làm nhu cầu và tăng trưởng yếu đi. Câu hỏi trọng tâm với ECB là cú sốc có chỉ dừng ở giá năng lượng hay bắt đầu lan sang tiền lương, lĩnh vực dịch vụ và kỳ vọng giá dài hạn.

Điều gì có thể xảy ra với quyết định ngày 10/9 của ECB?

Những phát biểu của Rehn cho thấy ECB không nên tự trói mình vào một lộ trình chính sách cố định. Các nhà hoạch định chính sách nhiều khả năng sẽ cân nhắc hai diễn biến đối nghịch:

• Áp lực tiền lương được kiểm soát và kỳ vọng lạm phát vẫn ổn định: Điều này cho phép ECB tránh phản ứng máy móc trước một cú sốc năng lượng đến từ bên ngoài, đồng thời chờ thêm bằng chứng.
• Lạm phát năng lượng kéo dài hoặc dấu hiệu truyền dẫn rộng hơn: Yêu cầu tăng lương cao hơn, giá cả tăng trên diện rộng hoặc kỳ vọng lạm phát mất neo sẽ khiến phản ứng chính sách theo hướng thắt chặt trở nên có khả năng hơn. Trước đây, Rehn từng nói chính sách tiền tệ cần phản ứng nhanh nếu lạm phát bám rễ trong nền kinh tế thông qua tiền lương và giá cả cao hơn.

Khảo sát các chuyên gia dự báo của ECB cho thấy kỳ vọng lạm phát toàn phần và lạm phát lõi trong ngắn hạn đã được điều chỉnh tăng trong quý II/2026, trong khi kỳ vọng lạm phát toàn phần dài hạn không thay đổi. Kết quả này nhấn mạnh sự khác biệt giữa một cú sốc ngắn hạn và nguy cơ nghiêm trọng hơn là niềm tin vào ổn định giá cả trung hạn bị suy giảm.

Hàm ý thực tế là quyết định tháng 9 sẽ phụ thuộc ít hơn vào mức tăng giá năng lượng đơn thuần, mà phụ thuộc nhiều hơn vào bằng chứng cho thấy lạm phát có kéo dài hay không. ECB sẽ theo dõi các thỏa thuận tiền lương, lạm phát dịch vụ, kỳ vọng lạm phát và dấu hiệu cho thấy doanh nghiệp đang chuyển chi phí cao hơn sang giá bán trên diện rộng.

EUR/USD có thể phản ứng ra sao?

Tác động lên tỷ giá cũng đi theo hai hướng. Nếu thị trường cho rằng lạm phát năng lượng dai dẳng sẽ buộc ECB duy trì lãi suất cao hơn trong thời gian dài hơn, kỳ vọng lãi suất Eurozone tăng có thể hỗ trợ đồng euro. EUR/USD trước đó được giao dịch nhỉnh hơn 1,1600.

Tuy nhiên, gián đoạn kéo dài tại Hormuz cũng làm chi phí năng lượng và triển vọng tăng trưởng của châu Âu xấu đi. Nếu nhà đầu tư tập trung nhiều hơn vào hoạt động kinh tế suy yếu và rủi ro địa chính trị gia tăng thay vì khả năng ECB thắt chặt, nhu cầu đối với đồng USD có thể tăng, gây sức ép giảm lên EUR/USD. Các phân tích thị trường đã chỉ ra sự giằng co này: ngay cả khi giá năng lượng cao hơn làm tăng khả năng ECB nâng lãi suất thêm, cú sốc tăng trưởng vẫn có thể trở thành yếu tố quan trọng hơn đối với đồng euro.

Bài kiểm tra then chốt của thị trường vì thế là cách cú sốc được diễn giải: đây chủ yếu là vấn đề lạm phát buộc ECB phải hành động, hay là một cú sốc lớn hơn đối với cán cân thương mại và tăng trưởng của châu Âu. Phát biểu của Rehn để ngỏ cả hai khả năng, nhưng làm rõ một điều kiện: tiền lương tăng vừa phải chỉ tiếp tục là tín hiệu đáng khích lệ nếu kỳ vọng lạm phát vẫn được neo giữ.