Nvidia kiểm soát 92,4% thị trường AI có chủ quyền: Nghịch lý độc lập công nghệ

Nhà phân tích Neil Shah của Counterpoint đã nhấn mạnh sự mỉa mai: các quốc gia theo đuổi 'AI có chủ quyền' để đạt được độc lập công nghệ lại vẫn phụ thuộc phần lớn vào phần cứng và phần mềm của Nvidia . Cuộc khảo sát bao gồm hơn 80 quốc gia, trong đó khoảng 55 quốc gia đã phát triển LLM của riêng mình — và gần như tất cả đều chạy trên Nvidia .

Tại sao Nvidia chiến thắng: 'Hào CUDA' và chiến lược toàn diện

Nhiều phân tích độc lập đều đưa ra cùng một lời giải thích cho sự thống trị của Nvidia. Nguyên nhân chính không phải là phần cứng.

• Hệ sinh thái phần mềm CUDA: Lợi thế cạnh tranh thực sự của Nvidia là nền tảng CUDA — 20 năm phát triển công cụ, thư viện tối ưu hóa và một hệ sinh thái phần mềm trải dài từ huấn luyện AI, phục vụ suy luận đến mô phỏng robot. Mã được viết bằng CUDA chỉ chạy trên phần cứng Nvidia, tạo ra chi phí chuyển đổi rất cao cho bất kỳ phòng thí nghiệm hay quốc gia nào cố gắng chuyển sang đối thủ cạnh tranh . Như một phân tích đã nhận xét, CUDA đã tạo ra 'một chi phí chuyển đổi sâu đến nỗi các nhà nghiên cứu, nhà cung cấp đám mây và doanh nghiệp đã xây dựng toàn bộ hệ sinh thái xoay quanh nó' .

• Cơ sở hạ tầng toàn diện: Nvidia cung cấp không chỉ chip mà còn các thư viện mô hình tối ưu hóa, công nghệ mạng (NVLink/NVSwitch) và các hệ thống AI 'chìa khóa trao tay', trở thành lựa chọn dễ dàng cho các dự án AI có chủ quyền với ngân sách hạn chế .

• Quy mô người đi đầu: Nvidia đã vận chuyển nhiều bộ tăng tốc AI hơn tất cả các đối thủ cạnh tranh cộng lại, mang lại khối lượng sản xuất chưa từng có, ưu tiên chuỗi cung ứng tại TSMC và ngân sách R&D để luôn dẫn đầu .

Một số nhà phân tích tranh luận liệu 'hào CUDA' có đang bị xói mòn hay không — các tác nhân mã hóa AI như Triton của OpenAI và chip tùy chỉnh từ Google và Amazon đang dần xâm nhập — nhưng trong lĩnh vực AI có chủ quyền, thị phần 92,4% của Nvidia đã chứng tỏ chưa có đối thủ nào thực sự xâm nhập được thị trường này .

Các quốc gia và công ty theo đuổi giải pháp thay thế

Mặc dù không có đối thủ nào đe dọa thị phần tổng thể của Nvidia, nhưng vẫn có một số ‘bãi đáp' hiện hữu:

• AMD: Thị phần tăng trưởng chủ yếu đến từ siêu máy tính LUMI của châu Âu, Maincode của Australia và quan hệ đối tác với Moreh của Hàn Quốc .
• Cerebras: Chỗ đứng của họ là thông qua G42 của Abu Dhabi cho siêu máy tính AI Condor Galaxy ở Trung Đông .
• Hàn Quốc (NAVER): NAVER, cùng với Nvidia và Brookfield, đang mở rộng cơ sở hạ tầng nhà máy AI quốc gia của Hàn Quốc lên 200 megawatt — nhưng ngay cả ở đây, Nvidia vẫn là đối tác, không phải là đối thủ cạnh tranh .
• Google/Amazon Hyperscaler: TPU v6 của Google và AWS Trainium 2 đang giành được khối lượng công việc suy luận nội bộ, nhưng chúng không được bán đáng kể cho các dự án AI có chủ quyền .

Bàn cờ địa chính trị: Các khoản đầu tư chiến lược của Nvidia

Nvidia không chỉ bán chip; họ đang thực hiện những bước đi chiến lược táo bạo nhằm củng cố vị thế thống trị AI có chủ quyền và định hình bối cảnh địa chính trị rộng lớn hơn.

5 tỷ USD đầu tư vào Safe Superintelligence (SSI) của Ilya Sutskever

Ngày 27/7/2026, Nvidia công bố khoản đầu tư vốn cổ phần trị giá 5 tỷ USD vào SSI, phòng thí nghiệm an toàn AI do cựu giám đốc khoa học của OpenAI, Ilya Sutskever, sáng lập . Thỏa thuận này mang lại cho SSI quyền truy cập ưu tiên vào hệ thống Vera Rubin thế hệ tiếp theo của Nvidia, mở rộng sức mạnh tính toán của SSI lên gấp 10 lần . Điều này gắn kết nhà nghiên cứu an toàn AI nổi tiếng nhất với lộ trình phần cứng của Nvidia, đảm bảo các mô hình an toàn tiên tiến trong tương lai sẽ tiếp tục sử dụng Nvidia.

Các thỏa thuận tại Nhật Bản và Hàn Quốc vượt 500 tỷ USD

Quan hệ đối tác của Nvidia với NAVER và Brookfield để mở rộng nhà máy AI quốc gia của Hàn Quốc, cùng với việc xây dựng cơ sở hạ tầng AI chung tại Nhật Bản, đã khóa chặt hai trong số các thị trường AI có chủ quyền quan trọng nhất châu Á trong nhiều năm .

Quỹ mô hình AI mã nguồn mở 26 tỷ USD

Nvidia cam kết chi 26 tỷ USD trong vòng 5 năm để tạo ra các mô hình AI mã nguồn mở, củng cố thêm vị thế phần cứng của mình như một nền tảng mặc định cho AI của chính phủ và học thuật .

Kiểm soát xuất khẩu của Mỹ và những hạn chế về sức mạnh tính toán của Trung Quốc

Trung Quốc bị loại khỏi khảo sát của Counterpoint chính xác là vì các chip AI nội địa (Huawei Ascend, Cambricon) còn rất lạc hậu so với Nvidia, và các lệnh cấm xuất khẩu của Mỹ đã cắt đứt nguồn cung chip Nvidia tiên tiến cần thiết cho các LLM có chủ quyền tiên tiến . Các phòng thí nghiệm AI Trung Quốc buộc phải sử dụng GPU Nvidia đời cũ dự trữ (A100/H100 trước lệnh cấm), các giải pháp thay thế trong nước có hiệu suất thấp hơn, hoặc chấp nhận những hạn chế về sức mạnh tính toán để làm chậm quá trình phát triển mô hình. Điều này tạo ra một nghịch lý chiến lược: các biện pháp kiểm soát xuất khẩu của Mỹ bảo vệ sự thống trị AI có chủ quyền của Nvidia trên toàn cầu, nhưng cũng thúc đẩy Trung Quốc nỗ lực tự cung tự cấp nhanh hơn.

Lưu ý về các tuyên bố cụ thể liên quan đến thừa nhận của CEO DeepSeek, cáo buộc Moonshot, thuế quan 2026, Mục 232 và hiệp ước 'Pax Silica': Các nguồn tin hiện có cho bài viết này không chứa thông tin cụ thể, có thể trích dẫn về các chủ đề này. Chúng đại diện cho những khoảng trống bằng chứng trong một câu chuyện vốn đã được hỗ trợ tốt.

Những gì được xác nhận so với những gì chưa rõ ràng

Kết luận: Nghịch lý về chủ quyền

Bức tranh được xác nhận rất rõ ràng: Thị phần 92,4% trong AI có chủ quyền của Nvidia là một thế gần như độc quyền đang được bảo vệ tích cực bởi CUDA, quy mô chuỗi cung ứng và các khoản đầu tư chiến lược (SSI, NAVER, quỹ AI mã nguồn mở). Các đối thủ cạnh tranh đang giành được một số chỗ đứng nhỏ — AMD ở châu Âu/Úc/Hàn Quốc, Cerebras ở Trung Đông — nhưng nghịch lý về tính 'độc lập' của AI có chủ quyền là nó vẫn gần như hoàn toàn phụ thuộc vào một công ty Mỹ. Các biện pháp kiểm soát xuất khẩu của Mỹ củng cố điều này bằng cách chặn các giải pháp thay thế của Trung Quốc, trong khi các lựa chọn tính toán hạn chế của Trung Quốc đang thúc đẩy các phòng thí nghiệm của nước này hướng tới các giải pháp nội địa còn thua kém nhiều năm.