Trung Quốc được cho là tạm dừng phê duyệt nhà máy pin lưu trữ mới

Trung Quốc được cho là đã tạm dừng phê duyệt các nhà máy mới sản xuất pin cho mục đích lưu trữ năng lượng trong nước, trong lúc cơ quan chức năng rà soát công suất đang vận hành và các dự án đã lên kế hoạch. Điểm cốt lõi không phải nhu cầu pin lưới điện suy giảm, mà là lo ngại vốn đầu tư và số doanh nghiệp gia nhập ngành tăng nhanh hơn khả năng hấp thụ của thị trường, từ đó kéo theo dư cung, cạnh tranh hạ giá và lợi nhuận suy yếu. 14

Lệnh tạm dừng được báo cáo áp dụng với những dự án nào?

Biện pháp được đề cập liên quan đến các dự án sản xuất pin dùng cho hệ thống lưu trữ năng lượng tĩnh, đặc biệt chú trọng công suất sản xuất cell pin. Reuters dẫn nguồn từ hãng tin tài chính Trung Quốc Cailianshe cho biết việc phê duyệt nhà máy mới đã tạm thời bị đình lại để rà soát công suất hiện hữu và công suất dự kiến. 1

Các thông tin hiện có cho thấy biện pháp này nhắm vào những dự án chưa khởi công xây dựng. Các dự án đã bắt đầu thi công được cho là có thể tiếp tục triển khai. 56

Ranh giới này rất quan trọng: nên hiểu đây là biện pháp hãm bớt công suất nằm trong kế hoạch, chứ không phải yêu cầu đóng các nhà máy đang hoạt động hoặc dừng toàn bộ công trình đang xây dựng.

Những điểm vẫn chưa rõ

Thông tin về chính sách hiện chủ yếu xuất phát từ nguồn trong ngành và truyền thông Trung Quốc. Tài liệu được cung cấp không có một sắc lệnh quốc gia công khai nêu rõ cơ sở pháp lý, thời hạn áp dụng hoặc danh mục miễn trừ theo từng dự án. Một báo cáo trong ngành cũng lưu ý rằng chưa có nghị định hay thông tư được đăng tải. 21

Vì vậy, cần thận trọng với các khẳng định về cách áp dụng đối với khâu chế biến nguyên liệu, nhà máy ở nước ngoài, doanh nghiệp cụ thể hay những phân khúc pin khác, nếu chưa có thông báo chính thức. Ranh giới rõ ràng nhất được báo cáo hiện nay là tình trạng của dự án pin lưu trữ trong nước: các dự án chưa khởi công là nhóm chịu ảnh hưởng. 56

Vì sao lại dừng duyệt khi nhu cầu pin lưu trữ đang tăng?

Lý do được nêu là rủi ro dư thừa công suất trong ngành sản xuất thiết bị lưu trữ năng lượng. Trước đó, Bộ Công nghiệp và Công nghệ Thông tin Trung Quốc đã kêu gọi các hãng pin tối ưu hóa công suất, giảm rủi ro dư thừa, chấn chỉnh cạnh tranh và tăng giám sát đối với cả pin xe điện lẫn pin lưu trữ năng lượng. 4

Dư công suất không đồng nghĩa nhu cầu phải đi xuống. Pin lưu trữ ngày càng cần thiết để cân bằng lưới điện, tích điện từ nguồn tái tạo và cung cấp điện dự phòng; Reuters cho biết nhu cầu này đã tăng mạnh. 1 Các cải cách thị trường điện ở Trung Quốc, cùng nhu cầu điện liên quan đến làn sóng xây dựng trung tâm dữ liệu, cũng hỗ trợ triển vọng lưu trữ năng lượng từ cuối năm 2025 sang năm 2026. 3334

Vấn đề là tốc độ mở rộng phía cung. Nếu số nhà máy và dự án được lên kế hoạch tăng nhanh hơn tốc độ đưa pin vào sử dụng, thị trường vẫn có thể rơi vào tình trạng tồn kho cao, tỷ lệ vận hành thấp và áp lực giảm giá — ngay cả khi nhu cầu dài hạn tiếp tục tích cực.

Cạnh tranh giá là tâm điểm của nỗi lo

Ngành pin Trung Quốc vốn có mức độ cạnh tranh rất gay gắt, và cảnh báo của cơ quan công nghiệp đã gắn trực tiếp việc quản lý công suất với yêu cầu điều tiết trật tự cạnh tranh. 4

Trong mảng lưu trữ tĩnh, doanh nghiệp còn cạnh tranh bằng giá thấp hơn, gói cung cấp tích hợp hơn và thời hạn bảo hành dài hơn, theo Reuters Breakingviews. 29 Vì thế, việc tạm dừng phê duyệt công suất chưa khởi công phù hợp với mục tiêu tái cân bằng thị trường: làm chậm nguồn cung mới trong khi đánh giá lượng công suất đã có và đang nằm trong kế hoạch.

Điều này không nhất thiết phản ánh quan điểm tiêu cực với công nghệ lưu trữ hay việc phát triển năng lượng tái tạo. Trọng tâm dường như là ngăn lĩnh vực này lặp lại vòng xoáy dư cung và chiến tranh giá từng gây áp lực cho các ngành công nghệ sạch khác.

Vì sao các hãng điện mặt trời cũng là một phần của câu chuyện?

Nguy cơ dư cung lớn hơn khi ngày càng nhiều doanh nghiệp muốn bước vào mảng lưu trữ năng lượng. Các nhà sản xuất tấm pin mặt trời lớn của Trung Quốc đang tăng xuất khẩu pin có biên lợi nhuận cao hơn, trong bối cảnh tăng trưởng doanh số quang điện chậm lại, để đón đầu nhu cầu lưu trữ năng lượng tái tạo toàn cầu. 19

Ví dụ, Reuters đưa tin JinkoSolar dự kiến nâng công suất sản xuất pin từ 5 GWh lên 13–14 GWh vào cuối năm 2026. 19 Đây là lựa chọn kinh doanh dễ hiểu: lưu trữ có thể mở ra động lực tăng trưởng mới khi ngành điện mặt trời chịu áp lực từ tốc độ lắp đặt nội địa yếu hơn, xuất khẩu chậm lại và giá tấm pin thấp. Tuy nhiên, làn sóng dịch chuyển này đồng thời bổ sung thêm công suất dự kiến vào một thị trường lưu trữ vốn đã bị cơ quan quản lý chú ý.

Một bước trong nỗ lực rộng hơn nhằm “làm nguội” mở rộng thiếu bền vững

Biện pháp được báo cáo phù hợp với nỗ lực rộng hơn của Trung Quốc nhằm khiến quá trình mở rộng sản xuất công nghệ sạch trở nên bền vững hơn. Tháng 1, cơ quan công nghiệp nước này đã kêu gọi doanh nghiệp pin kiểm soát rủi ro công suất và cải thiện trật tự cạnh tranh ở cả pin xe điện lẫn pin lưu trữ. 4

Tóm lại, thị trường đang có ba lực kéo đồng thời:

• Triển vọng cầu vẫn mạnh: lưới điện cần pin để cân bằng nguồn điện và dự phòng, trong khi doanh nghiệp Trung Quốc mở rộng xuất khẩu thiết bị lưu trữ ra toàn cầu. 133
• Nguồn cung vẫn có thể vượt cầu: đầu tư nhanh, công suất đã quy hoạch và người chơi mới có thể tạo dư thừa trong ngắn hạn, kể cả ở một thị trường đang tăng trưởng. 14
• Phản ứng chính sách có tính chọn lọc: việc tạm dừng được báo cáo tập trung vào dự án sản xuất mới chưa khởi công, thay vì dừng triển khai lưu trữ năng lượng hay các công trình đang xây. 56

Với nhà sản xuất, chủ đầu tư và giới đầu tư, diễn biến cần theo dõi là liệu một quy định chính thức có làm rõ thời hạn tạm dừng và cách xử lý từng loại dự án hay không. Cho đến khi đó, kết luận thận trọng nhất là Trung Quốc được cho là đang tìm cách ngăn pin lưu trữ năng lượng rơi vào mô hình dư công suất và chiến tranh giá đã gây sức ép lên một số ngành công nghệ sạch khác. 14