Cathay Pacific và Google mở rộng thử nghiệm AI tránh vệt ngưng tụ

Vệt ngưng tụ phía sau máy bay (contrail) là một vấn đề khí hậu đáng chú ý của ngành hàng không, và có thể được giảm bớt ngay cả trước khi đội bay chuyển hoàn toàn sang máy bay hoặc nhiên liệu mới. Cathay Pacific và Google đang mở rộng thử nghiệm hệ thống dựa trên AI nhằm giúp chuyến bay tránh những điều kiện khí quyển khiến các vệt này hình thành và giữ nhiệt. 1315

Đợt mở rộng diễn ra sau thử nghiệm khai thác bắt đầu vào cuối năm 2025. Trong chương trình nhắm tới hơn 100 chuyến bay, hơn 80 chuyến của Cathay đã đi theo các lộ trình tránh vệt ngưng tụ. Google ước tính những chuyến bay này giảm khoảng 40% tác động làm ấm do vệt ngưng tụ. Đây là ước tính ban đầu cho các chuyến bay tham gia thử nghiệm, không đồng nghĩa tác động của toàn bộ đội bay Cathay giảm 40%. 413

AI xác định vùng dễ tạo vệt ngưng tụ như thế nào?

Vệt ngưng tụ xuất hiện khi máy bay bay qua các điều kiện khí quyển nhất định ở độ cao lớn. Phương pháp dự báo của Google kết hợp mô hình dự đoán AI, ảnh vệ tinh và dữ liệu thời tiết để nhận diện các vùng tương đối hẹp, lạnh và ẩm — nơi vệt ngưng tụ bền vững có khả năng phát triển. 612

Thông tin dự báo được chuyển tới bộ phận điều độ bay và phi công để họ cân nhắc những điều chỉnh nhỏ về độ cao nhằm tránh các vùng này. Mục tiêu không phải thay đổi đường bay của mọi chuyến, mà là thực hiện các điều chỉnh có chọn lọc khi điều kiện khai thác cho phép. 212

Giai đoạn hai được mở rộng ra sao?

Cathay và Google sẽ đưa thử nghiệm tới nhiều tuyến hơn trong châu Á và xuyên Thái Bình Dương, bao gồm các hành trình siêu đường dài. Chương trình quy mô lớn hơn nhằm đánh giá tính khả thi trong khai thác, các giới hạn vận hành và tác động khí hậu trên phạm vi rộng hơn; đồng thời bổ sung dữ liệu thực tế từ khu vực châu Á - Thái Bình Dương, vốn ít được đại diện hơn trong nghiên cứu về vệt ngưng tụ. 31315

Cathay Pacific là đối tác hàng không thương mại đầu tiên của Google tại châu Á - Thái Bình Dương thử nghiệm công nghệ này. Hãng cũng là hãng hàng không đầu tiên trên thế giới thử tránh vệt ngưng tụ trên các chuyến bay siêu đường dài. 15

Vì sao vệt ngưng tụ bền vững đáng quan tâm?

Khác với những vệt tan nhanh, vệt ngưng tụ bền vững có thể lan rộng thành các dạng mây giữ nhiệt trong khí quyển. Cathay và Google dẫn các nghiên cứu cho thấy vệt ngưng tụ có thể chiếm khoảng một phần ba tổng tác động khí hậu của hàng không. 815

Vì vậy, tránh vệt ngưng tụ có thể là biện pháp bổ trợ hữu ích cho việc cắt giảm khí CO₂. Cách làm này không thay thế yêu cầu về nhiên liệu sạch hơn, máy bay hiệu quả hơn hay các giải pháp giảm phát thải khác. Thay vào đó, nó kiểm nghiệm liệu máy bay và nhiên liệu hiện nay có thể được vận hành khác đi hay không khi dự báo xác định những điều kiện dễ tạo vệt ngưng tụ bền vững. 1315

Con số 40% cần được hiểu thế nào?

Mức giảm ước tính 40% là tín hiệu tích cực, nhưng cần đặt đúng bối cảnh: đây là ước tính của Google từ một mẫu hoạt động còn hạn chế, gồm các chuyến bay áp dụng lộ trình tránh theo khuyến nghị. Giai đoạn mở rộng sẽ cho biết phương pháp này có thể hoạt động ổn định đến đâu trên nhiều tuyến bay và trong các điều kiện vận hành khác nhau. 413

Với hai đối tác, đây là phép thử trực tiếp về AI dự báo trong vận hành hàng không. Giám đốc Kỹ thuật số và CNTT của Cathay, Lawrence Fong, cho biết sự hợp tác kết hợp chuyên môn vận hành của hãng với năng lực AI của Google để xử lý các thách thức bền vững ở quy mô lớn. Giám đốc điều hành Google Hong Kong Michael Yue cho rằng dự án cho thấy AI dự báo có thể giúp xử lý tác động khí hậu của vệt ngưng tụ trong khai thác thực tế, với máy bay và nhiên liệu đang được sử dụng hiện nay. 15