CEO ASML: AI, vệ tinh và robot sẽ khiến thị trường chip toàn cầu thiếu hụt trong nhiều năm

Thị trường chip toàn cầu có thể tiếp tục căng thẳng

Theo CEO ASML Christophe Fouquet, ngành bán dẫn đang bước vào giai đoạn mà nhu cầu tăng nhanh hơn khả năng mở rộng sản xuất. Ông cho rằng thị trường chip toàn cầu sẽ ở trạng thái “căng thẳng” trong nhiều năm tới khi các hãng công nghệ đẩy mạnh đầu tư vào hạ tầng trí tuệ nhân tạo (AI).

Không chỉ AI, các lĩnh vực như mạng vệ tinh, hệ thống tự động hóa và robot công nghiệp cũng đang tiêu thụ ngày càng nhiều chip. Khi nhiều ngành cùng tăng tốc, toàn bộ chuỗi cung ứng – từ sản xuất wafer, thiết bị in thạch bản cho đến đóng gói chip – đều chịu áp lực. Điều này khiến các nút thắt nguồn cung có thể xuất hiện ở nhiều khâu khác nhau trong nhiều năm.

ASML thậm chí mô tả xu hướng mới là sự chuyển dịch từ thế giới “chip ở khắp mọi nơi” sang “chip AI ở khắp mọi nơi”, cho thấy AI sẽ thâm nhập gần như mọi phân khúc của hệ sinh thái bán dẫn.

AI, vệ tinh và robot đang mở rộng nhu cầu chip

Các dự án công nghệ quy mô lớn đang minh họa rõ vì sao nhu cầu chip ngày càng rộng. Những trung tâm dữ liệu AI khổng lồ cần bộ xử lý chuyên dụng, bộ nhớ băng thông cao, chip mạng và công nghệ đóng gói tiên tiến.

Song song đó, các mạng vệ tinh toàn cầu và các nhà máy tự động hóa cao cũng tiêu thụ lượng lớn chip cảm biến, chip điều khiển, chip nguồn và chip truyền thông.

Mỗi lĩnh vực riêng lẻ có thể chưa chiếm ưu thế tuyệt đối, nhưng khi tất cả cùng phát triển, tổng nhu cầu phần cứng tính toán trong nền kinh tế tăng mạnh. Điều này khiến nguồn cung bán dẫn dễ rơi vào trạng thái thiếu hụt cục bộ trong thời gian dài.

Vì sao thị trường bán dẫn có thể đạt 1,5 nghìn tỷ USD

Nhiều dự báo trong ngành cho thấy thị trường chip toàn cầu có thể tăng trưởng mạnh trong thập kỷ này.

Taiwan Semiconductor Manufacturing Company (TSMC) – nhà sản xuất chip theo hợp đồng lớn nhất thế giới – hiện dự báo quy mô thị trường bán dẫn có thể vượt 1,5 nghìn tỷ USD vào năm 2030, cao hơn đáng kể so với ước tính trước đây khoảng 1 nghìn tỷ USD.

Theo dự báo của TSMC, AI và điện toán hiệu năng cao (HPC) có thể chiếm khoảng 55% tổng nhu cầu chip toàn cầu vào năm 2030.

Sự tăng trưởng này không chỉ đến từ các chip tăng tốc AI. Hệ sinh thái phần cứng xung quanh cũng sẽ bùng nổ, bao gồm:

• bộ nhớ băng thông cao (HBM)
• chip mạng và kết nối tốc độ cao
• công nghệ đóng gói tiên tiến
• hệ thống quản lý năng lượng
• chip logic tiên tiến cho trung tâm dữ liệu và thiết bị biên

Tất cả các thành phần này tạo nên nền tảng phần cứng cho nền kinh tế AI.

Vì sao ASML ở vị trí trung tâm của ngành

ASML có vai trò đặc biệt trong chuỗi cung ứng bán dẫn. Công ty Hà Lan này sản xuất các hệ thống in thạch bản cực tím EUV (Extreme Ultraviolet) – thiết bị cần thiết để sản xuất các chip tiên tiến nhất hiện nay.

Các máy EUV chiếu các mẫu cực nhỏ lên wafer silicon, cho phép các hãng sản xuất chip như TSMC, Samsung và Intel tạo ra bộ xử lý thế hệ mới dùng trong AI và điện toán hiệu năng cao.

Hiện tại, không có công ty nào khác cung cấp công nghệ EUV ở quy mô thương mại, khiến ASML trở thành mắt xích gần như không thể thay thế trong ngành bán dẫn toàn cầu.

Công nghệ High‑NA EUV: bước tiếp theo của chip AI

ASML hiện đang phát triển thế hệ tiếp theo của công nghệ này: High‑NA EUV.

Các hệ thống High‑NA EUV sử dụng khẩu độ số lớn hơn để in các chi tiết nhỏ hơn và chính xác hơn trên wafer. Điều đó giúp các nhà sản xuất tạo ra chip dày đặc hơn, nhanh hơn và tiết kiệm điện hơn – những yếu tố quan trọng cho khối lượng tính toán AI trong tương lai.

Theo lộ trình công nghệ của ngành, High‑NA EUV dự kiến sẽ được triển khai trong sản xuất hàng loạt vào giai đoạn cuối của thập kỷ này.

Niềm tin của nhà đầu tư quay trở lại

Sau một giai đoạn biến động đối với cổ phiếu bán dẫn vào năm 2025, niềm tin của nhà đầu tư đang quay trở lại khi chi tiêu cho hạ tầng AI tiếp tục tăng.

ASML ghi nhận lượng đơn đặt hàng lớn cho thiết bị sản xuất chip tiên tiến, đặc biệt từ các công ty đang mở rộng năng lực để phục vụ AI. Các đơn hàng kỷ lục này cho thấy vai trò ngày càng quan trọng của công nghệ ASML trong làn sóng bùng nổ điện toán toàn cầu.

Biến số còn lại: địa chính trị và mở rộng công suất

Dù triển vọng tăng trưởng mạnh, ngành bán dẫn vẫn phụ thuộc vào nhiều yếu tố khó dự đoán.

Các dự báo về thị trường 1,5 nghìn tỷ USD vào năm 2030 phụ thuộc vào việc đầu tư AI tiếp tục tăng, các nhà sản xuất mở rộng công suất thành công và môi trường thương mại toàn cầu ổn định. Những yếu tố như kiểm soát xuất khẩu, căng thẳng địa chính trị hoặc tốc độ triển khai AI chậm hơn kỳ vọng đều có thể ảnh hưởng đến tiến trình này.

Tuy vậy, xu hướng chung khá rõ ràng: nhu cầu tính toán đang lan rộng sang nhiều ngành hơn bao giờ hết. Và theo CEO ASML, điều đó có thể khiến ngành bán dẫn hoạt động trong trạng thái nguồn cung hạn chế trong nhiều năm tới.