Khủng hoảng eo biển Hormuz: Chuyên gia cảnh báo phải đến 2027 dầu mỏ mới phục hồi hoàn toàn

Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) xác nhận xung đột đã 'cuốn bay' khoảng 11 triệu thùng dầu mỗi ngày khỏi nguồn cung toàn cầu, con số vượt xa tác động của cả hai cuộc khủng hoảng dầu mỏ năm 1973 và 1979 cộng lại . Hãng tư vấn Wood Mackenzie cũng đưa ra báo cáo đồng thuận, cho biết hơn 11 triệu thùng dầu thô và condensate (khí ngưng tụ) vùng Vịnh mỗi ngày đã bị cắt giảm sản lượng . Giá dầu Brent chuẩn toàn cầu ngay lập tức tăng sốc lên 126 USD/thùng vào tháng 3 năm 2026 trước khi dao động ở vùng đỉnh biến động mạnh .

Giới phân tích nói gì với OPEC+ về lộ trình phục hồi

Tại một cuộc họp kỹ thuật kín giữa các chuyên gia tư vấn ngành và đại biểu OPEC+ diễn ra ở trụ sở Vienna (Áo) vào ngày 1 tháng 6 năm 2026, thông điệp được đưa ra vô cùng thẳng thắn: tình trạng gián đoạn nguồn cung sẽ kéo dài đến hết năm 2026, ngay cả khi tuyến đường thủy được mở lại nhanh chóng, và sẽ phải mất rất nhiều tháng để quay trở lại mức sản xuất trước chiến tranh .

Hai người tham dự cuộc họp đã xác nhận đánh giá này, phù hợp với nhận định chung đang lớn dần từ các công ty dầu khí quốc gia vùng Vịnh và các ngân hàng phương Tây, rằng những thiệt hại vật chất, tắc nghẽn hậu cần và sự xáo trộn nhân lực nghiêm trọng đến mức việc phục hồi nhanh chóng là bất khả thi về mặt cấu trúc . Một phân tích của S&P Global ước tính các nhà sản xuất dầu Trung Đông sẽ cần hàng tháng trời – "có thể là hơn nửa năm" – để khôi phục hoàn toàn đầu ra một khi chiến tranh kết thúc, với tiến trình tái khởi động các mỏ có thể mất tới bảy tháng tùy thuộc vào thời gian cơ sở vật chất bị ngừng hoạt động .

CEO ADNOC Sultan Al Jaber: Dòng chảy hoàn toàn chỉ trở lại trước năm 2027

Tổng giám đốc Công ty Dầu khí Quốc gia Abu Dhabi (ADNOC), ông Sultan Al Jaber, là người đưa ra một trong những mốc thời gian phục hồi cụ thể và đáng báo động nhất. Phát biểu tại một sự kiện của Hội đồng Đại Tây Dương vào cuối tháng 5/2026, ông nhấn mạnh rằng tình trạng gián đoạn nguồn cung năng lượng có thể chỉ được giải quyết hoàn toàn vào giữa năm 2027, ngay cả khi các hành động thù địch chấm dứt ngay lập tức .

Phát ngôn chính xác của ông, được trích dẫn rộng rãi trên báo chí tài chính và năng lượng toàn cầu: "Thậm chí nếu cuộc xung đột này kết thúc vào ngày mai, cũng phải mất ít nhất bốn tháng để đạt lại 80% lưu lượng trước xung đột, và dòng chảy hoàn toàn sẽ chỉ trở lại vào quý I, hoặc thậm chí là quý II năm 2027" .

Tuy nhiên, ông Al Jaber không chỉ dừng lại ở một mốc thời gian. Ông thẳng thắn gọi hành động phong tỏa là 'khủng bố kinh tế' và là một 'tiền lệ nguy hiểm cho thế giới', lập luận rằng việc cho phép một quốc gia đơn lẻ bóp nghẹt 1/5 giao dịch năng lượng toàn cầu sẽ đe dọa toàn bộ nền kinh tế thế giới . Ông cũng tận dụng diễn đàn của mình để thúc đẩy các giải pháp cấu trúc: kêu gọi đầu tư mới vào kho dự trữ, đường ống dẫn dầu và năng lực khai thác thượng nguồn để giúp hệ thống năng lượng toàn cầu bớt mong manh trước những cú sốc từ các yết hầu hàng hải . CEO tập đoàn Saudi Aramco, ông Amin Nasser, cũng đồng tình với cảnh báo về mốc 2027, chia sẻ với giới phân tích vào giữa tháng 5 rằng nếu eo biển vẫn bị phong tỏa thêm vài tuần nữa, quá trình phục hồi có thể kéo dài sang tận năm sau .

Societe Generale: Giá cao hơn trong thời gian dài hơn, với nguy cơ chạm đỉnh 150 USD/thùng

Đội ngũ phân tích hàng hóa của Societe Generale nằm trong nhóm có quan điểm bi quan nhất về khả năng phục hồi nhanh chóng. Các chuyên gia của ngân hàng Pháp này chỉ ra rằng những gián đoạn đang đặt thị trường dầu mỏ dưới 'sức ép đáng kể', với giá cao và biến động mạnh càng trở nên tồi tệ hơn bởi đợt cắt giảm sản lượng của OPEC+ cùng năng lực dự phòng vốn đã ở mức cực kỳ mỏng manh .

Ngân hàng này nhìn nhận cuộc khủng hoảng này là một mối đe dọa mang tính cấu trúc, chứ không phải một sự kiện ngắn hạn . Hồi cuối tháng 3, Societe Generale đã sửa đổi triển vọng giá dầu, cảnh báo giá Brent có thể tăng vọt lên ngưỡng 150 USD/thùng trong một kịch bản eo biển Hormuz vẫn bị đóng trong hai tháng và xuất hiện những thiệt hại nguồn cung lâu dài. Ngân hàng này đã nâng dự báo giá Brent vào cuối năm 2026 lên 80 USD/thùng (từ mức 65 USD/thùng trước đó), với lý do sản lượng của các nước OPEC sụt giảm mạnh, tồn kho thắt chặt, và mức độ 'phá hủy nhu cầu' (demand destruction) mới chỉ hạn chế tính đến thời điểm hiện tại .

Gần đây hơn, các chuyên gia Michael Haigh và Jeremy Sellem của Societe Generale khi phân tích khuôn khổ thỏa thuận ngừng bắn được đề xuất giữa Mỹ và Iran đã kết luận nó sẽ chỉ dần dần khôi phục dòng chảy. Họ dự đoán quá trình bình thường hóa nguồn cung thực tế sẽ phải lùi đến cuối năm 2026, và các khách hàng sử dụng cuối cùng ở châu Á phải chờ đến cuối tháng 10 mới thấy hạ nhiệt. Thậm chí, nếu một biên bản ghi nhớ (MoU) ngừng bắn 60 ngày được giữ vững và bãi thủy lôi được rà phá trong 30 ngày, dòng chảy có ý nghĩa qua eo biển chỉ có thể bắt đầu trở lại "tốt nhất là vào cuối tháng 8 năm 2026", cùng với trạng thái backwardation (giá giao sau thấp hơn giá giao ngay) trên thị trường tương lai sẽ còn tồn tại suốt năm 2027 .

Điều mà IEA và các ngân hàng lớn đang phát tín hiệu

Kịch bản cơ sở của IEA giả định rằng dòng chảy qua eo biển Hormuz sẽ dần nối lại từ tháng 6/2026, nhưng cơ quan này cảnh báo rằng đà phục hồi nguồn cung sẽ chậm hơn nhiều so với nhu cầu do hư hại cơ sở hạ tầng, tắc nghẽn hậu cần và sự phức tạp vô cùng trong việc tái khởi động các mỏ đã bị đóng kín . IEA đã liên tục nhấn mạnh rằng cú sốc nguồn cung sẽ còn tiếp tục ghìm chặt thị trường trong nhiều tháng sau khi các tuyến hàng hải được mở lại .

Ở phía giới đầu tư, ngân hàng JPMorgan đã cảnh báo rằng tồn kho dầu thương mại tại các nền kinh tế phát triển có thể 'tiến đến ngưỡng căng thẳng hoạt động' vào giữa năm nếu tình trạng phong tỏa kéo dài, làm tăng nguy cơ xảy ra một cú tăng giá 'phi tuyến tính' hoặc làn sóng mua tích trữ hoảng loạn . Mặc dù không tìm thấy bình luận trực tiếp từ Morgan Stanley trong các kết quả tìm kiếm, bức tranh thị trường tổng thể thu thập được cho thấy nhà đầu tư đang giao dịch dựa trên hy vọng ngừng bắn mong manh, trong khi giới phân tích cảnh báo tồn kho đang ở mức thấp nguy hiểm và một cú sốc giá đột biến vẫn là rủi ro rất nghiêm trọng . Ngân hàng Thế giới (World Bank) cũng dự báo trong một báo cáo riêng rằng thị trường sẽ đối mặt với mức thâm hụt 3,7 triệu thùng/ngày trong quý II năm 2026 do sản lượng Trung Đông sụt giảm .

Một cuộc khủng hoảng viết lại mọi giả định về năng lượng

Cuộc khủng hoảng eo biển Hormuz 2026 đã tạo ra mức phá hủy nguồn cung vượt qua cả hai cú sốc dầu mỏ năm 1973 và 1979 cộng lại. Nhận định chung từ các cố vấn của OPEC+, Tổng giám đốc ADNOC, và các ngân hàng như Societe Generale đều rất rõ ràng: ngay cả một lệnh ngừng bắn ngay lập tức cũng không thể đem lại sự phục hồi tức thì. Nguồn cung thực tế có khả năng vẫn bị thắt chặt ít nhất cho đến cuối năm 2026, dòng chảy đầy đủ như thời kỳ trước chiến tranh có thể chưa thể quay lại cho đến năm 2027, và bài học mang tính cấu trúc – rằng một tuyến đường biển rộng vỏn vẹn 33 km có thể giữ cả nền kinh tế toàn cầu làm 'con tin' – sẽ định hình lại các chiến lược đầu tư năng lượng trong nhiều năm tới đây.