Nếu đàm phán Mỹ–Iran đổ vỡ, giá dầu sẽ tăng đến đâu?

Một bản tin Reuters được WKZO đăng lại cũng cho biết giá dầu tăng khoảng 3% lên mức cao nhất trong hai tuần cùng ngày, với Brent chốt ở 108,23 USD/thùng và WTI ở 96,37 USD/thùng; đà tăng này được gắn với việc đàm phán đình trệ và hàng qua eo biển Hormuz còn chậm. ^[9]

Điều đó không có nghĩa thị trường đã có một con số dự báo chắc chắn. Nó cho thấy hướng phản ứng: nếu đàm phán thất bại nhưng chưa có cú sốc mới, giá dầu vẫn có thể nhích lên khi nhà giao dịch tái định giá rủi ro nguồn cung ở Trung Đông.

Hormuz là “nút thắt” quan trọng nhất

Đàm phán Mỹ–Iran tác động đến dầu không chỉ vì yếu tố chính trị, mà vì các bản tin liên tục chỉ ra eo biển Hormuz là điểm nghẽn nguồn cung then chốt. ICIS cho biết giá dầu nhích lên khi Mỹ và Iran vẫn bế tắc về quyền kiểm soát eo biển Hormuz sau khi hòa đàm sụp đổ. ^[6] The Star và WKZO cũng nói việc vận chuyển qua eo biển này bị hạn chế đang khiến nguồn cung dầu toàn cầu bị thắt lại. ^[2][9]

Vì vậy, kịch bản tăng mạnh nhất không đơn giản là “không có thỏa thuận”. Rủi ro lớn hơn là “không có thỏa thuận, cộng thêm vận chuyển xấu đi hoặc nguy cơ quân sự tăng lên”. Ngày 24/4, giá dầu đã tăng trước đó trong phiên vì lo ngại leo thang quân sự sau khi Iran công bố hình ảnh lực lượng biệt kích lên một tàu hàng ở eo biển Hormuz, đồng thời tiến trình mở lại tuyến đường thủy này bị đình trệ; sau đó giá rút lui khi Reuters đưa tin về khả năng hòa đàm được nối lại. ^[12]

Bản đồ kịch bản: dầu có thể phản ứng ra sao?

Điều gì có thể chặn một cú tăng sốc?

Yếu tố kìm giá rõ nhất là ngoại giao được khởi động lại. Ngày 21/4, giá dầu giảm khi thị trường kỳ vọng đàm phán Mỹ–Iran sẽ diễn ra trong tuần đó và giúp nhiều nguồn cung hơn chảy ra từ khu vực sản xuất quan trọng ở Trung Đông; The Star ghi nhận Brent ở 94,44 USD/thùng, còn Channel NewsAsia ghi nhận 94,53 USD/thùng, trong khi WTI cũng đi xuống. ^[3][5]

Thị trường cũng cho thấy tâm lý có thể đổi rất nhanh. Một bản tin Reuters cho biết giá dầu giằng co giữa vùng âm và dương khi nhà giao dịch cân nhắc rủi ro gián đoạn nguồn cung với khả năng hòa đàm được nối lại. ^[12] ICIS cũng ghi nhận nỗ lực kéo dài ngừng bắn để mở đường cho các đề xuất hòa bình mới, dù giá vẫn tăng trong bối cảnh bế tắc. ^[6]

Đừng xem 107–108 USD/thùng là “đích đến” cố định

Các dữ kiện hiện có hữu ích hơn cho việc đọc hướng đi của thị trường, chứ chưa đủ để đưa ra một mục tiêu giá chính xác. Chúng cho thấy Brent ở vùng giữa 90 USD/thùng khi nhà giao dịch kỳ vọng đàm phán sẽ tiếp tục, và quanh 107–108 USD/thùng khi đàm phán đình trệ trong lúc vận chuyển qua Hormuz còn hạn chế. ^[2][3][5][9]

Nhưng đây không phải là thị trường một chiều. Dầu từng gần như đi ngang trong một bản tin Reuters khi nhà giao dịch nghi ngờ đàm phán có thể giải tỏa gián đoạn tại Hormuz; một bản tin khác mô tả giá dao động qua lại khi nỗi lo nguồn cung cạnh tranh với hy vọng nối lại thương lượng. ^[7][12]

Kết luận

Nếu hòa đàm Mỹ–Iran thất bại, giá dầu nhiều khả năng sẽ tăng, ít nhất trong phản ứng ban đầu. Thất bại ngoại giao có thể làm phần bù rủi ro tăng lên; còn nếu thất bại đó đi kèm tình hình vận chuyển qua eo biển Hormuz xấu đi hoặc rủi ro quân sự leo thang, cú tăng có thể lớn hơn nhiều. Ngược lại, nếu đàm phán được nối lại nhanh hoặc nỗ lực ngừng bắn có tiến triển, đà tăng có thể bị chặn hoặc đảo chiều. ^{[2][3][5][9][12]}