Tổng thống Abbas ấn định bầu cử tháng 11/2026 và mở rộng quốc hội trong sắc lệnh bầu cử mới nhất của Palestine

Vào ngày 14 tháng 6 năm 2026, Tổng thống Chính quyền Palestine Mahmoud Abbas đã thực hiện một bước đi nhằm hiện thực hóa lời hứa kéo dài một năm với các nhà lãnh đạo quốc tế, bằng cách ban hành một sắc luật cải tổ hệ thống bầu cử và ấn định dòng thời gian cho cuộc bầu cử quốc gia đầu tiên sau gần hai thập kỷ. Thông báo này ấn định ngày 1 tháng 11 năm 2026 cho cuộc bầu cử lập pháp và bầu cử Hội đồng Quốc gia Palestine (PNC), với cuộc bầu cử tổng thống sẽ diễn ra vào đầu năm 2027 . Những cải cách này làm thay đổi đáng kể cục diện chính trị, nhưng cái bóng của những lần hủy bỏ trước đây và những trở ngại thực tế khiến cả tiến trình này bị bao phủ trong sự mơ hồ.

Sắc lệnh tháng 6/2026 thay đổi những gì

Sắc luật sửa đổi Luật Tổng tuyển cử năm 2007 và đưa ra một số thay đổi về cơ cấu được thiết kế để mở rộng sự tham gia chính trị . Hãng thông tấn chính thức của Palestine WAFA đã đưa tin về toàn bộ các cải cách:

• Số ghế Hội đồng Lập pháp: Hội đồng Lập pháp Palestine (PLC) sẽ mở rộng từ 132 lên 200 ghế .
• Ngưỡng bầu cử: Tỷ lệ phiếu bầu tối thiểu cần thiết để giành được một ghế giảm mạnh xuống còn 1% .
• Danh sách bầu cử: Số lượng ứng cử viên tối thiểu trong một danh sách bầu cử tăng từ 16 lên 20 người .
• Độ tuổi ứng cử: Độ tuổi tối thiểu để tranh cử vào PLC được hạ từ 28 xuống 23 tuổi .
• Đại diện cho phụ nữ: Các danh sách phải bao gồm ít nhất một phụ nữ cho mỗi ba ứng cử viên, về cơ bản là quy định tỷ lệ tối thiểu khoảng 33% . Một số nguồn tin khác cho rằng hạn ngạch này là 25%, nhưng văn bản của WAFA nêu rõ yêu cầu cao hơn là một trên ba .
• Cam kết chính trị: Tất cả các ứng cử viên phải cam kết tuân thủ các nguyên tắc của Tổ chức Giải phóng Palestine (PLO), một yêu cầu cũng đã được áp dụng trong các luật bầu cử địa phương trước đây .

Lộ trình bầu cử

Thông báo của ông Abbas thiết lập một quy trình bầu cử gồm hai giai đoạn:

1. Bầu cử Lập pháp (PLC) và PNC: Được ấn định vào ngày 1 tháng 11 năm 2026. Hai cuộc bầu cử này sẽ được tổ chức đồng thời, trong đó những người được bầu vào PLC sẽ đương nhiên trở thành đại diện trong nước tại PNC . Một sắc lệnh tổng thống trước đó từ ngày 2 tháng 2 năm 2026 đã kêu gọi người Palestine trong nước và kiều bào tham gia cuộc bỏ phiếu này, sẽ được tiến hành theo cơ chế đại diện tỷ lệ hoàn toàn .
2. Bầu cử Tổng thống: Được hứa hẹn vào "đầu năm 2027", nhưng không có ngày chính xác hay sắc lệnh tổng thống chính thức nào được ban hành để kích hoạt cuộc bỏ phiếu .

Hai thập kỷ trì hoãn bầu cử

Thông báo này diễn ra trong bối cảnh đình trệ dân chủ sâu sắc.

Cuộc bầu cử lập pháp cuối cùng được tổ chức vào năm 2006, cuộc bỏ phiếu mà Hamas đã giành chiến thắng, dẫn đến sự chia rẽ chính trị và một PLC không hoạt động kể từ năm 2007 . Cuộc bầu cử tổng thống cuối cùng diễn ra vào năm 2005, khi ông Abbas giành chiến thắng với ước tính 65% số phiếu bầu. Nhiệm kỳ bốn năm của ông đã kết thúc vào năm 2009, nhưng ông vẫn tiếp tục cai trị bằng các sắc lệnh kể từ đó .

Vào năm 2021, ông Abbas đã ấn định ngày cho các cuộc bầu cử lập pháp và tổng thống nhưng đã hoãn vô thời hạn, với lý do Israel không đảm bảo cho người Palestine bỏ phiếu ở Đông Jerusalem . Gần đây hơn, vào ngày 9 tháng 6 năm 2025, ông Abbas đã viết thư cho Tổng thống Pháp Emmanuel Macron và các nhân vật quốc tế khác, cam kết tổ chức bầu cử tổng thống và lập pháp trong vòng một năm . Sắc lệnh tháng 6/2026 là một bước đi chính thức để thực hiện cam kết đó.

Lịch trình đã có một số chuyển động ở cấp địa phương: các cuộc bầu cử thành phố đã được tổ chức vào ngày 25 tháng 4 năm 2026 tại Bờ Tây và một phần của Gaza .

Vì sao sự hoài nghi sâu sắc vẫn tồn tại

Bất chấp sắc lệnh chi tiết, các nhà phân tích, giới phê bình và công chúng Palestine vẫn hết sức hoài nghi rằng các cuộc bầu cử sẽ diễn ra như đã thông báo.

Những người chỉ trích chỉ ra một lỗ hổng quan trọng: không có sắc lệnh tổng thống ràng buộc nào được ban hành cho cuộc bỏ phiếu năm 2027. Lãnh đạo Fatah Samer Sinijlawi nhấn mạnh điều này khi tuyên bố: "Không có ngày bầu cử nào được đưa ra, không có sắc lệnh tổng thống nào được ban hành và không có thời gian biểu nào được trình bày" .

Tính khả thi của việc tổ chức một cuộc bỏ phiếu tự do và công bằng ở Gaza, nơi phần lớn vẫn bị tàn phá và dưới sự kiểm soát của Hamas, là một câu hỏi lớn khác chưa có lời giải đáp .

Niềm tin của công chúng đang ở mức cực kỳ thấp. Một cuộc thăm dò năm 2025 của Trung tâm Nghiên cứu Chính sách và Khảo sát Palestine cho thấy 80% người Palestine muốn ông Abbas, 90 tuổi, từ chức và 60% nghi ngờ một cuộc bầu cử tổng thống sẽ thực sự được tổ chức như đã hứa . Sự hoài nghi này bắt nguồn từ một quy luật lâu dài: ông Abbas đã nhiều lần công bố bầu cử trước đây—vào các năm 2010, 2012 và 2021—và lần nào chúng cũng bị hoãn hoặc hủy bỏ, khiến nhiều người coi động thái mới nhất là một chiến thuật để duy trì tính hợp pháp quốc tế hơn là một cam kết chắc chắn cho quá trình chuyển đổi dân chủ .