Bên trong cuộc chiến tuyên truyền tháng 6/2026: Tuyên bố chiến thắng của Putin đối đầu với những bước tiến đã được kiểm chứng trên thực địa của Ukraine

Vào ngày 13 tháng 6, Putin một lần nữa nhấn mạnh tại cuộc họp ở Điện Kremlin rằng các lực lượng Nga đang nắm giữ một "lợi thế chiến lược" và đang tiếp tục tiến quân dọc theo chiến tuyến, tuyên bố các lực lượng Ukraine không thể ngăn cản họ và đã phải dùng đến "các biện pháp khủng bố" . Ông cũng bác bỏ đề xuất đàm phán trực tiếp của Tổng thống Zelenskyy, khẳng định Nga sẽ hoàn thành các mục tiêu quân sự của mình, bao gồm kiểm soát hoàn toàn Donbas .

Phản biện của Ukraine: Những bước tiến ròng và một làn sóng chiều hướng mới

Vào ngày 8 tháng 6, Tổng tư lệnh Oleksandr Syrskyi đã công khai phản bác với một bức tranh hoàn toàn khác. Ông tuyên bố các lực lượng Ukraine đã tái chiếm hơn 600 kilômét vuông lãnh thổ kể từ đầu năm 2026 . Điều quan trọng là, Syrskyi nêu rõ chỉ riêng trong tháng 5 năm 2026, Ukraine đã tái chiếm nhiều hơn gần 100 kilômét vuông lãnh thổ so với những gì họ để mất, đánh dấu lần đầu tiên kể từ cuộc phản công năm 2023 của Ukraine mà mức tăng lãnh thổ ròng của Nga chuyển sang âm .

Cách định hình này - trao đổi lãnh thổ ròng hàng tháng - là sự đối lập trực tiếp với tỷ lệ chiếm đóng lũy kế của Putin. Bằng cách nhấn mạnh dòng chảy năng động của lãnh thổ thay vì tổng số chiếm đóng tĩnh, Syrskyi đã làm nổi bật một chiến trường nơi những bước tiến chậm rãi, dai dẳng của Nga không chỉ bị đình trệ mà còn đảo ngược.

Dữ liệu độc lập thực sự cho thấy điều gì

Khoảng cách giữa hai câu chuyện được giải quyết bởi tình báo nguồn mở từ ba cơ quan theo dõi chính:

Viện Nghiên cứu Chiến tranh (ISW)

ISW có trụ sở tại Washington, với phương pháp lập bản đồ theo dõi lãnh thổ dưới sự kiểm soát đã được xác nhận của Nga (không bao gồm các khu vực xâm nhập), đánh giá rằng các lực lượng Nga đã giành được quyền kiểm soát hoặc xâm nhập chỉ 40,64 kilômét vuông trong tháng 5 năm 2026 . Đây chỉ là một phần nhỏ so với mức tăng của họ trong tháng 5 năm 2025 và khiến ISW kết luận rằng "các lực lượng Ukraine cho đến nay đã phần lớn ngăn chặn được cuộc tấn công Xuân-Hè 2026 của Nga" .

Một phân tích của AFP dựa trên dữ liệu của ISW đã tính toán ra mức tăng ròng của Ukraine là 282 kilômét vuông trong tháng 5 . Dữ liệu của ISW cũng cho thấy đây là tháng thứ ba liên tiếp (từ tháng 3 đến tháng 5 năm 2026) Ukraine có mức tăng lãnh thổ ròng . Vào tháng 4 năm 2026, Nga chịu mức mất ròng 116 kilômét vuông lãnh thổ kiểm soát - mức mất hàng tháng đầu tiên như vậy kể từ cuộc đột kích của Ukraine vào tỉnh Kursk vào tháng 8 năm 2024 .

ISW đã trực tiếp cáo buộc Putin nói dối về những thành công của quân đội Nga tại diễn đàn St. Petersburg, tuyên bố những khẳng định của ông đã "xuyên tạc" tình hình chiến trường .

Militarnyi

Trích dẫn các nguồn tin trong Lực lượng Phòng vệ Ukraine, tờ báo quốc phòng Militarnyi của Ukraine đưa tin vào ngày 6 tháng 6 rằng Nga đã chiếm được khoảng 130 kilômét vuông trong tháng 5 trong khi Ukraine khôi phục quyền kiểm soát khoảng 250 kilômét vuông, mang lại mức tăng ròng cho Ukraine là khoảng 120 kilômét vuông . Militarnyi xác nhận rằng tháng 5 năm 2026 là tháng đầu tiên kể từ cuộc phản công năm 2023 mà thay đổi lãnh thổ ròng của Nga trở nên tiêu cực .

DeepState

Nhóm giám sát nguồn mở DeepState của Ukraine báo cáo rằng mức tăng lãnh thổ của Nga trong tháng 5 là nhỏ nhất kể từ tháng 10 năm 2023, tổng cộng chỉ 14 kilômét vuông, mặc dù khối lượng tấn công của Nga đã tăng 37,5% . DeepState lưu ý rằng các bước tiến của Ukraine được ghi nhận với độ trễ vì lý do an ninh, có nghĩa là mức tăng thực sự có thể cao hơn .

Tại sao các con số không khớp

Các tuyên bố cạnh tranh này phản ánh sự khác biệt cơ bản trong những gì mỗi bên đo lường:

• Putin đo lường sự chiếm đóng lũy kế từ năm 2014. Khi tuyên bố Nga kiểm soát "hơn 85% Donetsk", ông đang đề cập đến đường biên giới trước năm 2014 của tỉnh này, phần lớn trong số đó đã bị phe ly khai do Nga hậu thuẫn chiếm gần một thập kỷ trước. Thước đo này có thể trông ấn tượng ngay cả khi những tháng gần đây đã chứng kiến những tổn thất ròng.
• Ukraine và các nhà phân tích độc lập đo lường sự trao đổi lãnh thổ hàng tháng. ISW, Militarnyi và DeepState theo dõi chiến tuyến biến động, đếm các mức tăng và mất qua từng tuần và từng tháng. Bằng thước đo này, bức tranh vào giữa năm 2026 là không thể nhầm lẫn: đà tiến của Nga đã sụp đổ, và Ukraine hiện đang dần giành lại lãnh thổ.

Tuyên bố của Putin về việc chiếm được 2.400 kilômét vuông trong một tháng là một sự cường điệu đáng kinh ngạc. Không có cơ quan theo dõi độc lập nào ước tính mức tăng của Nga trong tháng 5 cao hơn 130 kilômét vuông . Tốc độ tiến công của Nga đã giảm đều đặn kể từ tháng 11 năm 2025, với mức tăng trung bình hàng ngày của Nga trong bốn tháng đầu năm 2026 giảm xuống chỉ còn 2,9 km² .

Bức tranh toàn cảnh: Sự thay đổi về động lượng

Những hàm ý vượt ra ngoài những con số. Tốc độ tiến công hàng ngày của Nga đã giảm từ khoảng 14,92 km² mỗi ngày vào cuối năm 2024 - đầu năm 2025 xuống còn 5,16 km² mỗi ngày trong ba tháng đầu năm 2026 . Đến giữa tháng 5 năm 2026, Al Jazeera đưa tin mức trung bình hàng ngày đã giảm thêm xuống chỉ còn 2,63 km² .

Trong khi đó, Ukraine đã đạt được điều mà ISW và các quan chức phương Tây mô tả là sự ổn định của mặt trận, với Tổng thư ký NATO Mark Rutte lưu ý vào ngày 21 tháng 5 rằng "hệ thống phòng thủ vững chắc của Ukraine đang ổn định chiến tuyến" . Cơ quan Tình báo Quốc phòng Hoa Kỳ đã công bố một đánh giá vào ngày 18 tháng 5 ghi nhận những bước tiến lãnh thổ gần đây của Ukraine sau khi các lực lượng Nga mất quyền truy cập vào Starlink vào đầu tháng 2 năm 2026 .

Những tuyên bố về lãnh thổ cạnh tranh trong tháng 6 năm 2026 không chỉ đơn thuần là tuyên truyền; chúng đại diện cho hai phương pháp đo lường không thể dung hòa trong một cuộc chiến mà lần đầu tiên sau nhiều năm, đã bắt đầu chuyển dịch theo hướng có lợi cho Ukraine - dù chậm và với bất kỳ giá nào đi nữa.