Canh bạc AI 93 tỷ Euro của Pháp: 'Cú đấm' vào tham vọng công nghệ trì trệ của châu Âu

Kết quả là một khoảng trống về uy tín. Một kế hoạch cơ sở hạ tầng hàng đầu được công bố rầm rộ đã rơi vào tình trạng 'án binh bất động', với nhiều câu hỏi hơn là câu trả lời về việc liệu và khi nào nó thực sự có thể thành hiện thực.

Hội nghị 'Choose France': Một mô hình đối lập trong hành động

Vào ngày 1 tháng 6 năm 2026, tại Cung điện Versailles, Tổng thống Macron tuyên bố 71 dự án đầu tư nước ngoài trị giá tổng cộng 93 tỷ Euro (108 tỷ USD) đã được cam kết tại phiên bản thứ chín của hội nghị thượng đỉnh 'Choose France' . Tổng số này đã vượt qua con số 87 tỷ Euro cộng dồn của tám kỳ sự kiện trước đó .

Gần một nửa số tiền đó—45 tỷ Euro—đến từ một thương vụ duy nhất: cam kết của gã khổng lồ đầu tư công nghệ Nhật Bản SoftBank về việc phát triển 3,1 gigawatt công suất trung tâm dữ liệu AI tại vùng Hauts-de-France vào năm 2031, với lộ trình mở rộng quy mô đầu tư lên tới 75 tỷ Euro . Công ty quản lý tài sản Canada Brookfield bổ sung thêm 10 tỷ Euro cho cơ sở hạ tầng liên quan đến AI, trong khi một tập đoàn Pháp-Emirates cam kết tới 50 tỷ Euro cho một khuôn viên AI 1 GW .

Những hàm ý cho cuộc đua cơ sở hạ tầng AI của châu Âu là rất rõ ràng:

• Vốn tư nhân, không cần đồng tài trợ phức tạp. 93 tỷ Euro chủ yếu là vốn đầu tư tư nhân, không yêu cầu bất kỳ cơ chế đồng tài trợ nhiều tầng, cấu trúc liên doanh phức tạp hay các giai đoạn tư vấn của EIB vốn đã làm chậm kế hoạch của EU. SoftBank không phải chờ đợi một khuôn khổ trợ cấp nào được làm rõ .

• Tốc độ và trách nhiệm chính trị. Tổng thống Macron đã công khai đặt uy tín cá nhân của mình vào việc thực hiện các dự án này – một sự tương phản rõ rệt với một sáng kiến của Ủy ban bị phân tán qua nhiều thể chế . Các cam kết gắn liền với các kế hoạch xây dựng cụ thể và dự kiến tạo ra 15.600 việc làm .

• Năng lượng hạt nhân như một tài sản chiến lược. Lưới điện hạt nhân carbon thấp của Pháp đã trở thành một con bài mặc cả trung tâm. Tổng thống Macron đã tận dụng triệt để sự độc lập về năng lượng của đất nước để thu hút các 'ông lớn' công nghệ và các nhà đầu tư trung tâm dữ liệu đang đối mặt với những hạn chế về điện ở những nơi khác tại châu Âu . Ngược lại, kế hoạch của EU không có lợi thế năng lượng phối hợp nào và phụ thuộc vào việc các quốc gia thành viên tự giải quyết các nút thắt về điện và cấp phép.

Hai châu Âu, một cuộc đua

Cách tiếp cận từ trên xuống của EU dựa vào việc kết hợp tài trợ công, sự phối hợp của nhiều quốc gia thành viên, và một hy vọng rằng nếu châu Âu xây dựng năng lực tính toán, một ngành công nghiệp AI sẽ tự nhiên xuất hiện. Thay vào đó, Pháp đang bán thứ mà dòng vốn toàn cầu muốn: những địa điểm sẵn sàng khởi công, nguồn năng lượng sạch đáng tin cậy, và một chính phủ duy nhất có thể thực hiện các cam kết của mình.

Liệu mô hình nào có thể tạo ra một hệ sinh thái AI châu Âu thực sự cạnh tranh vẫn còn là một câu hỏi bỏ ngỏ. Những người chỉ trích cách tiếp cận của Pháp lưu ý rằng các cam kết đầu tư không phải là những trung tâm dữ liệu đã hoàn thành, và mô hình thận trọng hơn của EU cuối cùng có thể tạo ra cơ sở hạ tầng với khả năng tiếp cận công cộng rộng rãi hơn thay vì sự kiểm soát tập trung của doanh nghiệp. Nhưng xét trên những thước đo quan trọng nhất đối với các nhà đầu tư – tốc độ, sự rõ ràng và các giải pháp năng lượng đáng tin cậy – khoảng cách đang ngày càng nới rộng. Cuộc đua giành cơ sở hạ tầng AI ở châu Âu không còn là một dự án duy nhất của toàn khối. Đó là cuộc cạnh tranh giữa những tầm nhìn đối lập về cách lục địa già nên xây dựng tương lai số của mình, và Pháp vừa mới đặt một canh bạc rất lớn.