Bên Trong Hegota: Kế Hoạch Năm 2026 Của Ethereum Nhằm Xóa Bỏ Phụ Thuộc Vào Relay và Nhúng Quyền Riêng Tư Vào Lớp Cơ Sở

Vitalik Buterin đã cảnh báo rằng các ví hợp đồng thông minh và giao thức bảo mật của Ethereum đã phát triển một sự phụ thuộc cấu trúc vào các relay trung gian của bên thứ ba. Sự "phụ thuộc relay" này có nghĩa là nhiều giao dịch không thể lên chuỗi trừ khi một dịch vụ relay chuyển tiếp chúng—tạo ra một vectơ tập trung hóa tinh vi nhưng nguy hiểm, dẫn đến rủi ro kiểm duyệt và độ tin cậy ngay tại nơi Ethereum lẽ ra phải phi tập trung tuyệt đối . Vấn đề này đặc biệt nghiêm trọng đối với các giao thức bảo mật, vốn ẩn dữ liệu giao dịch và do đó không thể dễ dàng phát sóng vào mempool công khai; chúng phụ thuộc vào các relay để kết nối, và chính những relay đó trở thành điểm nghẽn .

Buterin đã đào sâu thêm phê bình này vào tháng 11 năm 2025 khi ông ký vào "Tuyên ngôn Không Niềm tin" (Trustless Manifesto), do Marissa Posner và Yoav Weiss đồng sáng tác. Tuyên ngôn này phê phán sự trỗi dậy của "sự tập trung hóa vì tiện lợi" thông qua các relay và nhấn mạnh rằng thành công của Ethereum nên được đo bằng "niềm tin được giảm thiểu trên mỗi giao dịch", chứ không phải bằng số giao dịch mỗi giây . Đến đầu năm 2026, ông tuyên bố trên X rằng Ethereum đã "tụt hậu đáng kể" về khả năng tự chủ và phi tập trung trong mười năm qua, chỉ ra cách các nhà cung cấp RPC tập trung hiện đang xử lý hầu hết các yêu cầu của ví . Sự phụ thuộc ngày càng tăng vào các bên trung gian này chính là điều mà bản nâng cấp cứng Hegota, dự kiến vào nửa cuối năm 2026, được thiết kế để đảo ngược.

Hegota kết hợp bốn đề xuất cấp giao thức chính, cùng nhau loại bỏ sự phụ thuộc vào relay, củng cố khả năng chống kiểm duyệt và nhúng quyền riêng tư vào lớp cơ sở.

FOCIL (EIP-7805): Ngăn Chặn Kiểm Duyệt ở Lớp Đồng Thuận

Danh sách Bao gồm Thực thi Bởi Nguyên tắc Chọn Ngã ba (Fork-Choice Enforced Inclusion Lists), hay FOCIL, là giải pháp nổi bật ở lớp đồng thuận cho Hegota . Nó yêu cầu tất cả các giao dịch hợp lệ có trong danh sách bao gồm phải được đưa vào một khối, ngăn chặn các trình xác thực hoặc trình tạo khối riêng lẻ kiểm duyệt các giao dịch cụ thể. Có đến 17 người tham gia được chọn ngẫu nhiên cho mỗi khe (slot) đều có thể gửi một danh sách bao gồm; nếu một giao dịch hợp lệ xuất hiện trên ít nhất một danh sách, người tạo khối buộc phải bao gồm nó. Bất kỳ khối nào bỏ qua các danh sách bao gồm hợp lệ sẽ bị loại bỏ bởi nguyên tắc chọn ngã ba, khiến cho bất kỳ tác nhân đơn lẻ nào gần như không thể chặn một giao dịch . Đây là một biện pháp đối phó trực tiếp với các tình huống mà sự phân tách giữa người tạo khối và người xác thực đã tập trung việc xây dựng khối vào một số ít relay, vốn có thể bị áp lực để lọc giao dịch .

EIP-8141: Tài Khoản Thông Minh Trở Thành Người Tham Gia Mạng Lưới Đầy Đủ

EIP-8141 biến các ví hợp đồng thông minh—thường được gọi là tài khoản thông minh—thành những người tham gia mạng lưới hạng nhất, cho phép chúng gửi giao dịch trực tiếp mà không cần qua trung gian relay . Nó xây dựng dựa trên nền tảng trừu tượng hóa tài khoản của EIP-7701 và mở rộng những khả năng đó để các hoạt động của ví thông minh có thể được đưa vào mempool công khai . Khi kết hợp với FOCIL, một giao dịch từ ví thông minh có thể đến được một khối bằng cách được chọn bởi một trong 17 người bao gồm ngẫu nhiên và sau đó được thực thi thông qua các đảm bảo bao gồm của FOCIL. Theo Buterin, kết quả cuối cùng là "các giao dịch từ ví thông minh sẽ có thể vào mempool công khai và được FOCIL chọn một cách bình đẳng với các giao dịch thông thường" .

EIP-7701: Chạy Các Giao Thức Bảo Mật Mà Không Cần Relay

EIP-7701 là một cải tiến về trừu tượng hóa tài khoản, được thiết kế đặc biệt để cho phép các giao thức bảo mật hoạt động nguyên bản mà không phụ thuộc vào các relay bên ngoài hoặc các công cụ phát sóng công khai . Nó phân chia các giao dịch Ethereum thành các giai đoạn riêng biệt, cho phép các bên thứ ba tham gia và trả phí vào đúng giai đoạn mà không cần một dịch vụ relay chuyên dụng để chấp nhận và chuyển tiếp các giao dịch riêng tư của người dùng . Điều này loại bỏ một điểm cấu trúc nơi một relay có thể kiểm duyệt hoặc thậm chí vô hiệu hóa tính ẩn danh của một giao dịch, đồng thời đơn giản hóa việc phát triển và duy trì các ứng dụng bảo vệ quyền riêng tư . Buterin đã gọi EIP-7701 là một mảnh ghép thiết yếu trong lộ trình bảo mật L1 đơn giản tối đa .

EIP-8182: Chuyển ETH và ERC-20 Riêng Tư Nguyên Bản

Được soạn thảo bởi Tom Lehman, đồng sáng lập Facet, vào tháng 3 năm 2026 và được đề xuất đưa vào Hegota, EIP-8182 nhúng một hồ bơi ẩn (shielded pool) dùng chung trực tiếp vào lớp cơ sở của Ethereum thông qua một hợp đồng hệ thống được triển khai tại một địa chỉ cố định . Thiết kế sử dụng cấu trúc dựa trên UTXO (đầu ra giao dịch chưa chi tiêu), không có khóa quản trị, không proxy, không cơ chế tạm dừng và không có token quản trị—mọi thay đổi chỉ có thể xảy ra thông qua các bản nâng cấp cứng . Tính hợp lệ của giao dịch được xác minh bằng các bằng chứng không kiến thức (zero-knowledge proof) Groth16 BN254 . Mục tiêu là hợp nhất quyền riêng tư dưới mô hình niềm tin của chính Ethereum, thay vì buộc người dùng vào các giải pháp lớp ứng dụng phân mảnh với các tập ẩn danh (anonymity set) nhỏ . Các ví và ứng dụng sẽ chia sẻ một hồ bơi ẩn duy nhất, cho phép chuyển tiền riêng tư đến bất kỳ địa chỉ Ethereum hoặc tên miền ENS nào mà không yêu cầu một định dạng địa chỉ riêng tư cụ thể .

Ghép Tất Cả Lại Với Nhau

Sự phụ thuộc vào relay mà Buterin chỉ ra không phải là một trường hợp biên mang tính lý thuyết: đó là kết quả của những đánh đổi thực tế, nơi sự tiện lợi và trải nghiệm người dùng được ưu tiên hơn tính phi tập trung, và nơi sự trưởng thành của sự phân tách người tạo khối-người xác thực đã tập trung việc xây dựng khối vào một vài dịch vụ tập trung . Hegota tấn công vấn đề này từ nhiều góc độ đồng thời. FOCIL đảm bảo rằng các giao dịch không thể bị một người đề xuất thù địch âm thầm loại bỏ. EIP-8141 và EIP-7701 đảm bảo rằng các ví thông minh và giao thức bảo mật có thể tiếp cận mempool công khai và cơ chế bao gồm của FOCIL mà không cần định tuyến qua một bên thứ ba đáng tin cậy . EIP-8182 tiến thêm một bước nữa khi biến chuyển tiền riêng tư thành một tính năng giao thức được tích hợp sẵn, thay vì phải gắn thêm từ bên ngoài thông qua phần mềm trung gian phụ thuộc vào relay . Kết quả, nếu được thực hiện đúng như kế hoạch trong bản nâng cấp cứng Hegota, là một lớp cơ sở nơi các giao dịch từ bất kỳ loại tài khoản nào đều được đối xử bình đẳng, khả năng chống kiểm duyệt được thực thi về mặt cấu trúc, và quyền riêng tư là nguyên bản chứ không phải tùy chọn.